Đi vắng vài ngày: cho cá ăn thế nào cho an toàn

Sắp đi công tác hay về quê vài ngày, câu hỏi đầu tiên của nhiều người nuôi cá là: ai cho cá ăn? Phản xạ thường thấy là đổ thật nhiều thức ăn trước khi đi. Đây lại là cách dễ làm hỏng bể nhất. Tin tốt là cá trưởng thành, khoẻ mạnh chịu nhịn ăn tốt hơn bạn nghĩ.

Cá nhịn ăn được bao lâu

Cá là động vật biến nhiệt, cơ thể tiêu hao năng lượng ít hơn nhiều so với chó, mèo. Trong bể đã ổn định, cá còn nhặt được rêu, vi sinh vật và mảnh vụn. Vì vậy, phần lớn cá cảnh trưởng thành, khoẻ mạnh có thể nhịn ăn vài ngày mà không bị ảnh hưởng đáng kể.

Tuy nhiên có những trường hợp cần cẩn thận hơn:

• Cá con, cá bột: cần ăn nhiều bữa mỗi ngày, không nên để nhịn.
• Cá đang bệnh, đang hồi phục hoặc vừa mới về nhà.
• Cá rất nhỏ, trao đổi chất nhanh hoặc bể nhiệt độ cao.
• Bể mới lập, chưa ổn định: nước dễ biến động khi bạn không có mặt.

Nếu chuyến đi dài hơn vài ngày, hoặc bể có các trường hợp trên, bạn nên có người trông hoặc dùng máy cho ăn tự động.

Sai lầm: cho ăn thật nhiều trước khi đi

Cá không ăn dự trữ được như lạc đà. Lượng thức ăn dư sẽ chìm xuống đáy, thối rữa, sinh amoniac. Trong khi bạn vắng nhà, không ai thay nước hay vớt thức ăn thừa. Kết quả có thể là nước đục, có mùi, cá ngộp thở hoặc chết khi bạn về.

Tương tự, các loại khối thức ăn tan dần để cho cá ăn khi đi vắng cũng cần cân nhắc. Một số loại tan ra làm đục nước, nhất là với bể nhỏ hoặc khi cá không ăn hết. Nếu muốn dùng, hãy thử trước một lần khi bạn đang ở nhà để xem cá có ăn không và nước thay đổi thế nào, đồng thời đọc kỹ nhãn sản phẩm.

Các lựa chọn khi đi vắng

Đi vắng ngắn, vài ngày

Với cá trưởng thành khoẻ mạnh trong bể ổn định, cách đơn giản nhất là không cho ăn thêm gì. Cho ăn bình thường hôm trước khi đi, không tăng lượng.

Nhờ người cho ăn

• Chia sẵn từng phần thức ăn cho từng ngày vào hộp nhỏ hoặc túi có ghi ngày. Người lạ hay cho cá ăn quá nhiều vì thấy cá có vẻ đói.
• Dặn rõ: chỉ cho đúng phần đã chia, không thêm.
• Viết ra giấy số điện thoại của bạn, chỗ cắm điện của lọc, sưởi và những gì cần làm nếu thấy cá chết hoặc nước có mùi.

Máy cho ăn tự động

Máy hẹn giờ thả thức ăn khô theo lượng cài đặt. Nên lắp và chạy thử vài ngày trước khi đi để kiểm tra lượng thức ăn và chắc chắn máy hoạt động ổn định. Đặt máy ở nơi thức ăn không bị ẩm, vì thức ăn ẩm dễ vón cục, kẹt máy. Cài lượng ít hơn hoặc bằng lượng bạn vẫn cho, không nhiều hơn.

Chuẩn bị bể trước khi đi

1. Thay một phần nước và hút cặn đáy vài ngày trước khi đi, để có thời gian quan sát nếu có gì bất thường.
2. Không vệ sinh lọc ngay sát ngày đi và không đổi thức ăn, không thả cá mới, không thay đổi gì lớn.
3. Kiểm tra thiết bị: lọc, sưởi, máy sục khí hoạt động bình thường. Dây điện an toàn.
4. Đèn: dùng ổ hẹn giờ để đèn bật tắt như thường. Nếu không có, tắt đèn tốt hơn để đèn sáng liên tục, vì bật đèn cả ngày đêm dễ sinh rêu và làm cá căng thẳng.
5. Nhiệt độ phòng: nghĩ đến trường hợp phòng đóng kín nóng lên, hoặc mùa lạnh không có sưởi. Tránh để bể ở chỗ nắng chiếu.
6. Mất điện: nếu khu bạn hay mất điện, hãy nhờ người ghé kiểm tra hoặc chuẩn bị máy sục khí chạy pin.

Khi bạn về nhà

Đừng vội cho cá ăn bù thật nhiều. Hãy quan sát cá trước: cá có bơi bình thường không, nước có đục, có mùi không. Cho một bữa nhỏ, sau đó trở lại lượng ăn thường ngày. Nếu nước có dấu hiệu xấu, thay một phần nước và vớt thức ăn thừa. Nếu thấy cá chết hoặc có dấu hiệu bệnh, hãy vớt cá chết ra ngay và hỏi người có chuyên môn trước khi dùng bất kỳ sản phẩm nào.

Tóm tắt

Cá trưởng thành khoẻ mạnh trong bể ổn định thường chịu được vài ngày không ăn. Đừng cho ăn nhiều trước khi đi, vì thức ăn thừa mới là mối nguy lớn. Với chuyến đi dài hơn, cá con hoặc cá đang yếu, hãy nhờ người cho ăn với khẩu phần chia sẵn, hoặc dùng máy cho ăn tự động đã chạy thử. Chuẩn bị bể trước vài ngày, không thay đổi gì lớn và nhờ người kiểm tra khi có sự cố.