Dấu hiệu chim cảnh bị bệnh bạn cần biết

Trong tự nhiên, chim là con mồi của nhiều loài, nên chúng có bản năng che giấu sự yếu ớt. Khi chủ nuôi nhận ra chim ốm rõ ràng, bệnh thường đã đi khá xa. Vì vậy, biết những dấu hiệu sớm là cách tốt nhất để cứu chim kịp thời.

Vì sao cần quan sát chim mỗi ngày

Chim nhỏ, chuyển hoá nhanh, nên tình trạng có thể xấu đi chỉ trong một đến hai ngày. Hãy tạo thói quen dành vài phút mỗi sáng nhìn chim: cách đứng, cách ăn, tiếng hót và phân dưới đáy lồng. Khi bạn đã quen với dáng vẻ bình thường của chim mình, mọi thay đổi nhỏ sẽ dễ nhận ra hơn.

Những dấu hiệu thường gặp

Dáng đứng và hành vi

• Ngồi xù lông kéo dài, nhất là ban ngày khi nhiệt độ không lạnh.
• Ngủ nhiều bất thường, ngủ bằng hai chân, rúc đầu suốt.
• Xuống ngồi dưới đáy lồng, không lên cầu đậu được.
• Ít hót, ít kêu, không còn tò mò hay phản ứng chậm.
• Mất thăng bằng, run, co giật.

Hơi thở

• Đuôi nhấp nhô lên xuống theo từng nhịp thở khi đang nghỉ.
• Thở há mỏ, thở có tiếng, hắt hơi nhiều.
• Chảy nước mũi, lỗ mũi bẩn hoặc bị bịt, quanh mắt sưng, chảy nước mắt.

Ăn uống và cân nặng

• Ăn ít, bỏ ăn, hoặc ra máng như ăn nhưng thực ra chỉ đảo hạt.
• Uống nước nhiều hơn hẳn bình thường.
• Nôn hoặc trào thức ăn, lông quanh đầu, mặt dính bết.
• Gầy đi: sờ ngực thấy xương lườn nhô rõ. Cân chim định kỳ bằng cân nhà bếp là cách phát hiện sụt cân sớm nhất.

Phân

Phân chim bình thường có ba phần: phần phân có màu và hình dạng tương đối rõ, phần urat màu trắng và phần nước tiểu trong. Hãy chú ý khi thấy:

• Phân lỏng kéo dài, không còn hình dạng.
• Urat chuyển vàng, xanh hoặc có màu lạ.
• Có máu, có hạt nguyên chưa tiêu.
• Số lượng phân giảm hẳn, thường là dấu hiệu chim ăn ít.

Lưu ý: màu phân có thể thay đổi tạm thời theo thức ăn, ví dụ sau khi ăn trái cây có màu, và phân lỏng hơn khi chim ăn nhiều rau quả mọng nước. Nếu thay đổi kéo dài trên một ngày hoặc đi kèm dấu hiệu khác thì cần lưu tâm.

Lông, da, mỏ và chân

• Lông xơ, gãy, có vạch ngang, mọc lệch màu.
• Chim tự nhổ lông hoặc cắn lông nhiều.
• Mỏ, móng mọc dài bất thường, bong tróc, đổi màu.
• Chân sưng, đóng vảy dày, có vết loét dưới lòng bàn chân.
• Có khối u, chỗ sưng, vết thương, chảy máu.

Làm gì trong lúc chờ đi khám

Những việc dưới đây chỉ là chăm sóc hỗ trợ, không thay cho việc khám:

1. Cách ly chim ốm khỏi đàn để hạn chế lây lan, nếu bạn nuôi nhiều con.
2. Giữ ấm: đặt lồng ở nơi kín gió, có thể che bớt một phần lồng. Tránh để quá nóng; chim thở há mỏ, xoè cánh là dấu hiệu nóng quá.
3. Để thức ăn và nước gần chỗ chim đứng, hạ cầu đậu thấp xuống để chim không phải bay nhảy nhiều.
4. Ghi lại những gì bạn thấy, thời điểm bắt đầu, thức ăn gần đây, có chim mới nhập về không. Chụp ảnh phân mới nhất.
5. Không tự cho dùng thuốc, kể cả thuốc từng dùng cho con khác. Mọi loại thuốc cần theo chỉ định của bác sĩ thú y.

Một số bệnh của chim, như bệnh do vi khuẩn Chlamydia ở vẹt, có thể lây sang người. Khi chăm chim ốm, hãy rửa tay sạch sau khi tiếp xúc, tránh hít bụi lông và phân khô, vệ sinh lồng cẩn thận. Nếu người trong nhà sốt, ho kéo dài sau khi chăm chim, hãy đi khám và kể với bác sĩ là nhà có nuôi chim.

Phòng bệnh tốt hơn chữa bệnh

• Cách ly chim mới mua về ở phòng riêng một thời gian trước khi nhập đàn.
• Giữ lồng, máng ăn, máng nước sạch sẽ.
• Khẩu phần đa dạng, không chỉ hạt.
• Tránh khói, gió lùa và thay đổi nhiệt độ đột ngột.
• Đưa chim đi khám sức khoẻ định kỳ với bác sĩ có kinh nghiệm về chim.

Khi nào cần đưa đi khám

Hãy đưa chim đi khám ngay trong ngày nếu chim xuống ngồi đáy lồng, thở khó, đuôi nhấp nhô khi nghỉ, bỏ ăn, nôn, có máu trong phân, chảy máu hoặc bị chấn thương. Các dấu hiệu nhẹ hơn như xù lông, phân thay đổi, sụt cân kéo dài trên một ngày cũng nên được khám sớm. Với chim, chờ thêm vài ngày xem sao thường là quá muộn. Nên tìm trước một phòng khám có bác sĩ quen chữa chim để khi cần không bị lúng túng.