Chim cảnh ăn gì: hạt, rau và trái cây

Nhiều người nghĩ chim cảnh chỉ cần một khay hạt và một cốc nước là đủ. Thực tế, chế độ ăn toàn hạt là nguyên nhân phổ biến khiến chim thiếu chất, xơ lông, hay ốm và sống không lâu. Bài này giúp bạn xây dựng khẩu phần cân đối hơn cho chim nhà mình.

Mỗi nhóm chim ăn một kiểu

Trước khi chọn thức ăn, hãy biết chim của bạn thuộc nhóm nào. Cách ăn tự nhiên của chúng rất khác nhau:

• Chim ăn hạt nhỏ như sẻ cảnh, bạch yến, yến phụng: ăn chủ yếu hạt cỏ nhỏ, kèm rau xanh và ít trái cây.
• Vẹt cỡ vừa và lớn: trong tự nhiên ăn nhiều loại hạt, quả, hoa, chồi non. Cần khẩu phần đa dạng, không chỉ hạt.
• Chim ăn côn trùng và trái cây như chào mào, khướu, sáo, chích choè: cần đạm từ côn trùng, cám chim chuyên dùng và trái cây. Cho ăn hạt khô là không phù hợp.

Nếu chưa chắc về loài, hãy hỏi người bán uy tín hoặc bác sĩ thú y có kinh nghiệm với chim trước khi thay đổi khẩu phần.

Xây dựng khẩu phần cân đối

Hạt và thức ăn viên

Hạt ngon và chim rất thích, nhưng nhiều loại hạt giàu chất béo, như hạt hướng dương, và nghèo vitamin A, canxi. Chim thường nhặt hạt mình thích nhất và bỏ phần còn lại, nên dù khay hạt trộn có đủ loại, chim vẫn có thể ăn lệch.

Thức ăn viên dành cho chim được phối trộn sẵn để mỗi viên có đủ dưỡng chất, giúp chim không ăn chọn được. Với vẹt, nhiều bác sĩ thú y khuyên dùng thức ăn viên làm phần chính, hạt chỉ là phần phụ hoặc phần thưởng. Với chim ăn hạt nhỏ, hạt vẫn có thể là phần chính nhưng nên bổ sung rau và nguồn khoáng.

Khi chuyển từ hạt sang viên, hãy làm từ từ trong nhiều tuần, trộn dần tỷ lệ viên tăng lên. Theo dõi chim vẫn ăn và phân vẫn bình thường. Đừng bỏ đói để ép chim ăn thức ăn mới, vì chim nhỏ có thể suy kiệt rất nhanh.

Rau xanh và trái cây

Rau và trái cây cung cấp vitamin, chất xơ, nước và làm bữa ăn thú vị hơn. Một số lựa chọn thường dùng:

• Rau: cải ngọt, cải xanh, rau muống non, xà lách lá xanh đậm, cà rốt, bí đỏ, ớt chuông, đậu que, bông cải xanh.
• Trái cây: táo đã bỏ hạt, lê, đu đủ, chuối, dưa hấu, ổi, nho cắt nhỏ.

Một vài lưu ý khi cho ăn:

1. Rửa thật sạch để loại bỏ thuốc bảo vệ thực vật. Ưu tiên rau rõ nguồn gốc.
2. Cắt nhỏ vừa mỏ chim. Có thể kẹp lên thành lồng để chim tự rỉa.
3. Rau tươi, trái cây chín chỉ nên để trong lồng vài giờ rồi dọn, nhất là trời nóng, để tránh ôi thiu.
4. Trái cây có nhiều đường, nên cho ít hơn rau.
5. Thử từng món mới một, lượng nhỏ, để biết chim có hợp không.

Những thứ không được cho chim ăn

Một số thực phẩm quen thuộc với người lại gây độc cho chim:

• Bơ (trái bơ): có thể gây ngộ độc tim và hô hấp ở nhiều loài chim.
• Sô-cô-la, cà phê, trà và đồ uống có caffeine.
• Rượu bia dưới mọi hình thức.
• Hành, tỏi sống hoặc nấu.
• Đồ ăn mặn, chiên rán, nhiều dầu mỡ, bánh kẹo, đồ ăn vặt của người.
• Hạt táo, hạt và nhân của mận, đào, mơ, anh đào: chứa chất có thể sinh độc khi nhai.
• Đồ ăn thừa đã ôi, mốc.

Thói quen đút đồ ăn từ miệng mình cho chim cũng không nên, vì vừa dễ truyền vi khuẩn, vừa khiến chim quen ăn đồ của người.

Nước uống và khoáng chất

Nước sạch cần được thay ít nhất mỗi ngày, rửa cốc nước thường xuyên vì chim hay làm rơi thức ăn và phân vào. Nhiều loài chim cũng thích tắm, bạn có thể đặt thêm một khay nước nông riêng.

Chim cần canxi, nhất là chim mái đang đẻ trứng. Mai mực, đá khoáng dành cho chim là cách bổ sung phổ biến. Việc dùng thêm vitamin hay khoáng dạng bột, dạng nước nên theo chỉ định của bác sĩ thú y và đọc kỹ nhãn sản phẩm, vì thừa vitamin cũng có hại, đặc biệt khi chim đã ăn thức ăn viên.

Tóm tắt

• Biết chim của bạn thuộc nhóm ăn hạt, nhóm vẹt hay nhóm ăn côn trùng, trái cây.
• Không nuôi chim chỉ bằng hạt. Kết hợp thức ăn viên phù hợp, rau xanh và ít trái cây.
• Đổi thức ăn từ từ, theo dõi chim vẫn ăn bình thường.
• Tránh bơ, sô-cô-la, caffeine, rượu, hành tỏi, đồ mặn và hạt của một số loại quả.
• Thay nước hằng ngày và cung cấp nguồn canxi an toàn.

Nếu chim bỏ ăn, sụt cân hoặc lông xấu đi dù đã đổi khẩu phần, hãy đưa chim đi khám để được tư vấn cụ thể.