Mua chim cảnh: chọn nguồn hợp pháp, kiểm tra sức khoẻ

Một chú chim cảnh khoẻ mạnh, có nguồn gốc rõ ràng là khởi đầu tốt cho nhiều năm gắn bó. Ngược lại, chim bắt từ tự nhiên hoặc mua vội ở nơi không rõ nguồn gốc thường hay ốm, khó thuần, và có thể khiến bạn vi phạm quy định về bảo vệ động vật hoang dã. Bài này giúp bạn biết nên mua ở đâu và kiểm tra những gì.

Vì sao nguồn gốc hợp pháp quan trọng

• Bảo vệ loài hoang dã: nhiều loài vẹt và chim cảnh bị suy giảm ngoài tự nhiên do bị săn bắt để buôn bán. Mua chim bắt từ tự nhiên là tiếp tay cho việc này.
• Tuân thủ quy định: nhiều loài chim được pháp luật và các công ước quốc tế bảo vệ. Việc nuôi, mua bán các loài này cần giấy tờ chứng minh nguồn gốc. Hãy tìm hiểu và tuân thủ quy định của địa phương nơi bạn sống trước khi mua.
• Sức khoẻ của chim: chim hoang dã bị bắt thường căng thẳng nặng, dễ mang mầm bệnh và ký sinh trùng.
• Sức khoẻ của gia đình: một số bệnh ở chim có thể lây sang người. Chim từ nguồn không kiểm soát có nguy cơ cao hơn.
• Tính cách: chim được nhân giống trong điều kiện nuôi nhốt và tiếp xúc với người từ nhỏ thường dễ thuần, dạn người hơn.

Chọn nơi bán đáng tin cậy

Nên chọn

• Người nhân giống hoặc cơ sở có địa chỉ rõ ràng, cho phép bạn đến xem nơi nuôi.
• Nơi bán cung cấp được thông tin về ngày nở, nguồn gốc bố mẹ, vòng chân, và giấy tờ đối với loài cần giấy tờ.
• Chim đã tự ăn được, không phải chim non còn phải bón, trừ khi bạn có kinh nghiệm.
• Người bán sẵn sàng trả lời câu hỏi, hướng dẫn chăm sóc và cho bạn liên hệ sau khi mua.
• Nhận nuôi từ các nhóm cứu hộ chim cảnh cũng là lựa chọn đáng cân nhắc.

Dấu hiệu cần cảnh giác

• Giá rẻ bất thường so với mặt bằng chung của loài.
• Không có hoặc né tránh câu hỏi về nguồn gốc, giấy tờ.
• Nhiều chim nhốt chật trong lồng bẩn, có con xù lông, ủ rũ.
• Chim được bán rong, bán ven đường, hoặc được giới thiệu là "chim rừng mới bẫy".
• Người bán hối thúc bạn quyết định ngay.

Kiểm tra sức khoẻ khi chọn chim

Hãy dành thời gian quan sát chim trong lồng vài phút trước khi bắt ra xem. Một con chim khoẻ thường có:

1. Dáng vẻ: tỉnh táo, nhanh nhẹn, tò mò quan sát xung quanh, đậu vững trên cầu.
2. Mắt: sáng, tròn, không chảy nước, không sưng, không có ghèn.
3. Mũi: lỗ mũi sạch, khô, không chảy dịch, lông quanh mũi không bết.
4. Mỏ và chân: mỏ khép đều, không nứt, không mọc lệch. Chân cầm nắm chắc, móng không quá dài, không sưng khớp.
5. Lông: mượt, xếp gọn, không có mảng trụi, không có dấu hiệu tự nhổ lông, lông mới mọc không dị dạng.
6. Hô hấp: thở nhẹ nhàng, không há mỏ, không khò khè, đuôi không nhấp nhô mạnh khi nghỉ.
7. Hậu môn: sạch, không dính phân. Phân trong lồng có hình dạng bình thường.
8. Ăn uống: chim ăn được, có thể nhờ người bán cho bạn xem chim ăn.

Nếu được, hãy thoả thuận trước với người bán về việc đưa chim đi khám thú y trong vài ngày đầu và cách xử lý nếu phát hiện bệnh.

Sau khi mua: cách ly và khám sức khoẻ

• Đưa chim đi khám bác sĩ thú y chim càng sớm càng tốt sau khi mua.
• Cách ly chim mới: nếu nhà bạn đã có chim, hãy nuôi chim mới ở phòng riêng trong một thời gian, thường là vài tuần, theo lời khuyên của bác sĩ thú y. Chăm chim cũ trước, chim mới sau, rửa tay giữa hai lần.
• Giữ giấy tờ cẩn thận: hoá đơn, giấy tờ nguồn gốc, thông tin vòng chân, ảnh chụp chim.
• Cho chim thời gian làm quen: giữ yên tĩnh vài ngày đầu, cho ăn loại thức ăn chim đã quen ở nơi bán rồi mới chuyển đổi dần.

Tóm tắt

Hãy mua chim từ người nhân giống hoặc nơi bán có nguồn gốc rõ ràng, hợp pháp, có giấy tờ với loài cần giấy tờ. Tuyệt đối không mua chim bắt từ tự nhiên và tìm hiểu quy định của địa phương trước khi mua. Kiểm tra kỹ mắt, mũi, lông, hơi thở, hậu môn và cách chim ăn uống. Sau khi mua, đưa chim đi khám, cách ly với chim đang nuôi và giữ lại mọi giấy tờ. Nếu chim mới có dấu hiệu xù lông, ủ rũ, bỏ ăn, hãy đưa đi khám ngay.

Dành thêm thời gian tìm hiểu trước khi mua có thể giúp bạn tránh được nhiều rắc rối về sức khoẻ, chi phí và pháp lý về sau, đồng thời góp phần bảo vệ các loài chim ngoài tự nhiên.