Cây thuỷ sinh dễ trồng cho người mới chơi bể cá

Một bể cá có cây xanh trông sống động hơn hẳn bể chỉ có sỏi và đồ trang trí nhựa. Nhiều người ngại trồng cây vì nghĩ phải có đèn chuyên dụng, bình khí và phân nền. Thực ra có khá nhiều loại cây rất dễ sống, hợp với bể cá thông thường và người mới bắt đầu.

Lợi ích của cây thuỷ sinh trong bể

• Hút bớt chất thải: cây dùng nitrat và các chất dinh dưỡng trong nước để lớn, nhờ đó cạnh tranh với rêu hại.
• Tạo chỗ trú ẩn: cá nhút nhát, cá con và tép có nơi ẩn nấp, bớt căng thẳng.
• Bổ sung oxy ban ngày: cây quang hợp khi có ánh sáng. Lưu ý ban đêm cây lại dùng oxy, nên vẫn cần sục khí hoặc lọc tạo xao động mặt nước.
• Làm đẹp bể: màu xanh tự nhiên giúp cá lên màu đẹp hơn trong mắt người xem.

Những loại cây dễ trồng

Cây buộc lên đá, lũa

• Dương xỉ Java: lá dài, xanh đậm, chịu được ánh sáng yếu và nhiều điều kiện nước. Cá ít khi ăn loại cây này.
• Ráy (Anubias): lá dày, cứng, mọc chậm nhưng rất bền. Hợp với bể có cá hay nghịch cây.
• Rêu Java: mọc thành đám mềm, bám lên lũa, đá. Là nơi lý tưởng cho tép và cá con ẩn nấp.

Điểm quan trọng: dương xỉ Java và ráy có thân rễ nằm ngang. Đừng vùi thân rễ xuống nền vì dễ bị thối. Hãy buộc bằng chỉ hoặc dán bằng keo chuyên dùng cho bể cá lên đá, lũa, sau vài tuần rễ sẽ tự bám.

Cây trồng nền

• Họ Cryptocoryne: nhiều màu lá từ xanh đến nâu đỏ, chịu sáng yếu. Khi mới trồng hay bị rụng lá do đổi môi trường, sau đó sẽ mọc lại.
• Cỏ lươn (Vallisneria): lá dài như dải băng, mọc nhanh, nhân giống bằng ngó bò dưới nền. Hợp làm cây hậu cảnh.
• Cây kiếm Amazon: lá to, tạo điểm nhấn giữa bể. Cây ăn rễ mạnh, nên có nền đủ dinh dưỡng.

Cây trôi nổi và cây dạng thân

• Rong đuôi chồn: có thể thả nổi hoặc cắm xuống nền, mọc rất nhanh, hút chất dinh dưỡng tốt.
• Các loại bèo nhỏ: che bớt ánh sáng, giúp hạn chế rêu. Nhưng phát triển nhanh, cần vớt bớt để không phủ kín mặt nước.

Trồng và chăm sóc cơ bản

1. Làm sạch cây mới: rửa nhẹ, nhặt lá úa, kiểm tra ốc hoặc trứng ốc bám theo. Cây mua về nên ngâm riêng quan sát vài ngày nếu được.
2. Ánh sáng: các loại cây trên sống được với đèn bể cá thông thường. Thời gian chiếu sáng khoảng 6–8 giờ mỗi ngày là mức tham khảo phổ biến. Bật đèn quá lâu dễ sinh rêu.
3. Nền: cây ăn rễ phát triển tốt hơn với nền có dinh dưỡng hoặc phân nhét gốc dạng nén. Cây buộc đá, lũa và cây trôi nổi lấy dinh dưỡng chủ yếu từ nước.
4. Phân nước: bể ít cây, nhiều cá thường không cần thêm. Nếu muốn dùng phân bón cho cây thuỷ sinh, hãy đọc kỹ nhãn sản phẩm và bắt đầu ít, vì thừa dinh dưỡng sẽ nuôi rêu.
5. Tỉa cây: cắt lá già, lá úa vàng. Với cây thân, cắt ngọn rồi cắm lại để cây rậm hơn.

Lưu ý khi chọn cây và cá

• Một số loài cá như cá vàng lớn, cá rô phi cảnh, một số cá ăn thực vật sẽ nhổ hoặc ăn cây. Với chúng, ráy và dương xỉ Java là lựa chọn an toàn hơn.
• Tránh mua cây cạn trồng trong nước được bày bán như cây thuỷ sinh. Loại này sẽ thối dần sau vài tuần ngập nước. Nếu không chắc, hãy hỏi rõ tên loài.
• Không thả cây thuỷ sinh, bèo hay nước bể ra ao hồ, kênh rạch. Một số loài có thể lan tràn và gây hại cho môi trường tự nhiên.
• Kiểm tra cây có từng được xử lý hoá chất trừ sâu không, vì có thể gây hại cho tép.
• Cây mới trồng thường chững lại một thời gian, có khi vàng vài lá, rồi mới ra lá mới. Đừng vội nhổ lên trồng lại liên tục vì rễ sẽ không kịp bám.
• Bắt đầu với vài loại cây, quan sát cây nào hợp bể nhà mình rồi mới thêm. Trồng quá nhiều loại cùng lúc khiến bạn khó biết cây nào đang gặp vấn đề.

Tóm tắt

Bạn không cần thiết bị đắt tiền để có một bể cá xanh tươi. Hãy bắt đầu với dương xỉ Java, ráy, rêu Java, Cryptocoryne, cỏ lươn hay rong đuôi chồn. Buộc cây có thân rễ lên đá, lũa thay vì vùi xuống nền, giữ thời gian chiếu sáng vừa phải và chỉ thêm phân khi cây thực sự cần. Khi cây đã quen, bể của bạn sẽ ổn định và ít rêu hơn.