Vệ sinh lồng chim đúng cách: hằng ngày đến hằng tháng

Lồng chim bẩn là nơi vi khuẩn, nấm mốc và ký sinh trùng sinh sôi. Bụi phân khô còn có thể bay lơ lửng, ảnh hưởng đến đường thở của cả chim lẫn người. Vệ sinh lồng đều đặn không mất nhiều thời gian nếu bạn chia thành việc hằng ngày, hằng tuần và tổng vệ sinh định kỳ. Bài này hướng dẫn bạn làm từng phần.

Việc cần làm mỗi ngày

• Thay giấy lót đáy lồng: dùng giấy trắng không in, khăn giấy hoặc giấy lót chuyên dụng. Giấy trơn giúp bạn nhìn rõ phân chim mỗi ngày.
• Rửa bát ăn và bát nước: đổ bỏ, rửa bằng nước ấm, lau khô rồi mới cho thức ăn, nước mới. Bát nước để lâu nhanh chóng có lớp nhớt.
• Bỏ thức ăn tươi còn thừa: rau, trái cây, thức ăn mềm để quá vài giờ trong thời tiết nóng có thể ôi thiu.
• Thổi vỏ hạt: nhiều bát hạt nhìn đầy nhưng thực ra chỉ còn vỏ.
• Quan sát phân: đây là lúc tốt nhất để để ý màu sắc, độ đặc và lượng phân.

Phân chim bình thường trông thế nào

Một bãi phân chim thường có ba phần: phần phân đặc (màu thay đổi theo thức ăn), phần trắng là chất thải từ thận và một ít nước tiểu trong. Màu và độ ướt có thể thay đổi nhẹ khi chim ăn nhiều rau, trái cây hoặc khi căng thẳng. Hãy chú ý khi có thay đổi kéo dài hoặc bất thường rõ.

Việc cần làm mỗi tuần

• Lau nan lồng và khay đáy bằng khăn ẩm, cạo bỏ phân bám.
• Cạo và rửa cầu đậu. Cầu đậu gỗ cần phơi khô hoàn toàn trước khi lắp lại. Có thể chuẩn bị hai bộ để thay luân phiên.
• Kiểm tra đồ chơi: rửa sạch, bỏ những món bị gặm sứt, dây bị tưa có thể làm vướng chân.
• Kiểm tra thức ăn khô trong hộp: có mốc, có mọt, có mùi lạ thì bỏ.

Đừng quên khu vực xung quanh lồng. Chim thường làm văng vỏ hạt, thức ăn và lông ra sàn nhà, bậu cửa, góc tường. Hãy quét hoặc hút bụi quanh lồng mỗi tuần, lau bề mặt kệ đặt lồng và giặt tấm vải phủ lồng nếu bạn dùng. Một tấm lót dễ lau đặt dưới lồng sẽ giúp việc này nhanh hơn nhiều. Khu vực quanh lồng sạch sẽ cũng giúp hạn chế kiến, gián và chuột bị thu hút bởi thức ăn rơi vãi.

Tổng vệ sinh định kỳ

Khoảng mỗi tháng một lần, hoặc thường hơn nếu lồng nhanh bẩn, bạn nên tổng vệ sinh toàn bộ lồng.

1. Chuyển chim sang lồng phụ đặt ở phòng khác, thoáng khí, xa nơi bạn rửa lồng.
2. Làm ẩm phân khô bằng nước trước khi cạo để hạn chế bụi bay.
3. Tháo rời các bộ phận: khay, lưới đáy, bát, cầu đậu, đồ chơi.
4. Rửa bằng nước ấm và nước rửa chén loại dịu, dùng bàn chải cọ kỹ các góc, khe nan.
5. Khử trùng nếu cần: chỉ dùng loại chất khử trùng phù hợp, đọc kỹ nhãn sản phẩm về cách pha và thời gian tiếp xúc. Hỏi bác sĩ thú y nếu chim từng bị bệnh truyền nhiễm.
6. Xả nước thật kỹ để không còn sót mùi hay cặn hoá chất.
7. Phơi khô hoàn toàn, tốt nhất dưới nắng, trước khi lắp lại và đưa chim về.

Chất tẩy rửa cần tránh

• Bình xịt dạng khí dung, chất tẩy có mùi thơm mạnh, tinh dầu.
• Không pha trộn các loại chất tẩy với nhau, vì có thể sinh khí độc.
• Không dùng chất tẩy mạnh trong phòng có chim. Hệ hô hấp của chim rất nhạy, hơi hoá chất có thể gây hại nhanh.

Bảo vệ sức khoẻ của chính bạn

Một số bệnh ở chim có thể lây sang người qua bụi phân khô và bụi lông, ví dụ bệnh do Chlamydia ở chim. Vì vậy:

• Đeo khẩu trang khi cạo phân khô hoặc tổng vệ sinh, nhất là người có bệnh hô hấp.
• Đeo găng tay và rửa tay kỹ sau khi làm.
• Không vệ sinh lồng ở khu vực nấu ăn.
• Người có hệ miễn dịch yếu, phụ nữ mang thai nên nhờ người khác làm hoặc hỏi ý kiến bác sĩ.
• Nếu bạn có triệu chứng giống cúm kéo dài sau khi tiếp xúc nhiều với chim, hãy cho bác sĩ biết là bạn nuôi chim.

Tóm tắt

Hãy chia việc vệ sinh lồng thành ba nhóm: hằng ngày thay giấy lót, rửa bát, bỏ thức ăn thừa và nhìn phân; hằng tuần lau nan, cầu đậu, đồ chơi; khoảng mỗi tháng tổng vệ sinh, rửa kỹ, xả sạch, phơi khô. Luôn chuyển chim ra phòng khác khi dùng chất tẩy, tránh bình xịt và mùi thơm mạnh. Nếu phân thay đổi rõ kéo dài, có máu, toàn nước hoặc chim xù lông, ủ rũ, hãy đưa chim đi khám bác sĩ thú y chim.