Rồng Úc lười ăn, ít vận động: nguyên nhân và cách xử lý

Rồng Úc (thằn lằn râu) bình thường khá hiếu động: phơi nắng, chạy quanh chuồng, đuổi bắt côn trùng. Khi rồng nằm lì một chỗ, nhắm mắt nhiều và chê thức ăn, người nuôi cần kiểm tra ngay. Đa số nguyên nhân nằm ở nhiệt độ và ánh sáng, nhưng cũng có những bệnh cần bác sĩ thú y.

Kiểm tra nhiệt độ trước tiên

Rồng Úc cần điểm phơi nóng để tiêu hoá và hoạt động. Điểm phơi không đủ nóng là nguyên nhân hàng đầu khiến rồng lười ăn.

• Đo nhiệt độ bề mặt ngay tại chỗ rồng nằm phơi, không chỉ nhiệt độ không khí.
• Đảm bảo có dải nhiệt rõ ràng: đầu nóng để phơi, đầu mát để nghỉ.
• Ban đêm chuồng được phép mát hơn, nhưng không lạnh quá mức với loài.
• Dùng bộ điều nhiệt và kiểm tra bóng sưởi còn sáng, còn nóng.

Kiểm tra ánh sáng UVB

Rồng Úc cần UVB để tạo vitamin D3 và hấp thu canxi. Thiếu UVB lâu ngày dẫn tới bệnh xương chuyển hoá, khiến rồng yếu, lười vận động.

• Bóng UVB giảm hiệu quả theo thời gian dù vẫn còn sáng. Thay bóng theo khuyến nghị của nhà sản xuất.
• Kính, mica chắn giữa bóng và rồng sẽ chặn phần lớn UVB.
• Khoảng cách từ bóng tới chỗ rồng phơi phải đúng hướng dẫn trên nhãn sản phẩm.
• Chu kỳ chiếu sáng ổn định theo ngày đêm. Xem thêm bài về UVB cho bò sát để hiểu cách lắp đặt.

Những nguyên nhân tự nhiên

Mùa nghỉ (brumation)

Nhiều rồng Úc trưởng thành có giai đoạn nghỉ khi trời mát, ngày ngắn: ngủ nhiều, ăn rất ít hoặc bỏ ăn, có thể kéo dài vài tuần. Đây là tập tính tự nhiên, nhưng chỉ nên cho rồng nghỉ khi đã chắc chắn rồng khoẻ. Nên đưa rồng đi khám trước để loại trừ bệnh, đặc biệt nếu rồng sụt cân. Rồng non thường không nên trải qua giai đoạn nghỉ dài.

Lột da

Trước và trong khi lột da, rồng có thể kém ăn, cáu kỉnh. Tắm nước ấm nông và giữ chuồng sạch giúp lột thuận lợi hơn.

Căng thẳng

• Mới về nhà, đổi chuồng, đổi vị trí chuồng.
• Thấy bóng mình trong kính, thấy rồng khác hoặc chó mèo gần chuồng.
• Chuồng quá nhỏ, thiếu chỗ trốn.

Xem lại chế độ ăn

• Rồng non cần nhiều côn trùng hơn; rồng trưởng thành ăn rau xanh là chính và côn trùng ít hơn.
• Rồng trưởng thành chê côn trùng nhưng vẫn ăn rau là chuyện bình thường.
• Rắc bột canxi lên thức ăn theo hướng dẫn trên nhãn sản phẩm; bổ sung vitamin theo chỉ định của bác sĩ thú y.
• Côn trùng quá to có thể gây khó nuốt, tắc nghẽn.

Dấu hiệu bệnh cần chú ý

• Chân run, yếu, hàm mềm, đi lết: nghi bệnh xương chuyển hoá.
• Thở há miệng ngoài lúc phơi nắng, có dịch ở mũi miệng: nghi bệnh hô hấp.
• Phân lỏng, hôi bất thường hoặc không đi phân lâu ngày: nghi ký sinh trùng hoặc tắc ruột.
• Bụng phình, chân sau yếu sau khi nuốt giá thể.
• Con cái bụng to, bồn chồn đào bới nhưng không đẻ.
• Mắt trũng, da nhăn: có thể mất nước.

Khi nào cần đưa đi khám

Hãy đưa rồng Úc đến bác sĩ thú y có kinh nghiệm về bò sát khi:

• Rồng bỏ ăn và sụt cân, dù nhiệt độ, ánh sáng đã đúng.
• Có bất kỳ dấu hiệu bệnh nào nêu trên.
• Rồng non lười ăn hơn vài ngày.
• Trước khi để rồng trưởng thành vào mùa nghỉ, nếu bạn chưa chắc rồng khoẻ.

Mọi thuốc và thuốc tẩy ký sinh trùng chỉ dùng theo chỉ định của bác sĩ thú y. Ghi chép cân nặng và nhiệt độ chuồng sẽ giúp ích nhiều khi đi khám.