Côn trùng làm thức ăn cho bò sát: chọn và nuôi đúng

Với thằn lằn da báo, rồng Úc, tắc kè và nhiều loài bò sát khác, côn trùng là phần quan trọng nhất trong bữa ăn. Nhưng không phải con côn trùng nào cũng như nhau. Chọn đúng loại, đúng cỡ và nuôi côn trùng đúng cách quyết định phần lớn sức khoẻ của bò sát nhà bạn.

Vì sao cần chọn kỹ côn trùng

Bản thân côn trùng nghèo canxi và giàu phốt pho, mỗi loại lại khác nhau về đạm, chất béo, độ cứng vỏ. Nếu bò sát chỉ ăn mãi một loại côn trùng, lại không được bổ sung đúng cách, con vật dễ thiếu chất, béo phì hoặc mắc bệnh xương chuyển hoá. Ngoài ra, côn trùng không rõ nguồn gốc có thể mang ký sinh trùng hoặc nhiễm thuốc trừ sâu.

Các loại côn trùng phổ biến

• Dế: dễ tìm, hoạt động nhiều giúp kích thích bò sát săn mồi. Nhược điểm là hay kêu, có mùi, dễ chết hàng loạt nếu nuôi không thoáng. Dế có thể cắn bò sát nếu để lại trong chuồng qua đêm.
• Gián nuôi làm thức ăn: nhiều loài gián chuyên nuôi làm mồi khá giàu dinh dưỡng, ít mùi, dễ nuôi giữ. Chọn loài không leo được thành nhẵn, không bay để tránh xổng ra nhà. Tìm hiểu quy định của địa phương nơi bạn sống trước khi nuôi.
• Sâu gạo: dễ bảo quản, nhưng vỏ cứng, nhiều chất béo, không nên là thức ăn duy nhất.
• Sâu superworm: to hơn sâu gạo, nhiều chất béo, chỉ hợp với bò sát lớn và nên cho xen kẽ.
• Ấu trùng ruồi lính đen: được nhiều người nuôi ưa chuộng vì tỉ lệ canxi khá hơn nhiều loại khác. Kích thước nhỏ, hợp con non.
• Sâu sáp, sâu tơ: rất béo, chỉ nên dùng như món thưởng hoặc giúp con vật đang gầy ăn lại, theo lời khuyên của bác sĩ thú y.

Đa dạng là nguyên tắc quan trọng: xoay vòng vài loại côn trùng giúp khẩu phần cân bằng hơn và con vật không chán ăn.

Chọn cỡ mồi phù hợp

Một nguyên tắc tham khảo phổ biến là côn trùng không to hơn khoảng cách giữa hai mắt của bò sát. Mồi quá to dễ gây hóc, nôn trớ hoặc tắc ruột, đặc biệt với con non. Với côn trùng vỏ cứng như sâu gạo, nên chọn con vừa lột xác, vỏ còn mềm màu trắng cho bò sát nhỏ.

Nuôi dưỡng côn trùng trước khi cho ăn

Côn trùng mua về thường đói và nghèo dinh dưỡng. Người nuôi bò sát hay áp dụng cách nuôi dưỡng côn trùng khoảng một đến hai ngày trước khi cho bò sát ăn, để chất dinh dưỡng trong ruột côn trùng được chuyển sang bò sát.

• Thức ăn cho côn trùng: rau xanh đậm màu, cà rốt, bí, ngũ cốc nguyên hạt, hoặc thức ăn chuyên dùng cho côn trùng mồi.
• Nước: dùng lát rau quả mọng nước hoặc gel nước thay vì đĩa nước, để côn trùng không chết đuối.
• Tránh: thực phẩm ôi thiu, đồ ăn mặn, thức ăn cho chó mèo cho ăn thường xuyên, vì có thể làm thay đổi cân bằng dinh dưỡng.

Bảo quản côn trùng

1. Hộp nuôi thoáng khí, có nắp lưới, giữ khô ráo, sạch sẽ.
2. Lót vỉ giấy đựng trứng để côn trùng có chỗ bám, giảm chen chúc.
3. Dọn xác chết, phân và thức ăn hỏng thường xuyên để tránh mùi và nấm mốc.
4. Để ở nơi nhiệt độ ổn định, tránh nắng trực tiếp.
5. Đừng mua quá nhiều một lúc nếu bạn chỉ nuôi một hai con bò sát.

Những điều cần tránh

• Không bắt côn trùng ngoài tự nhiên: chúng có thể nhiễm thuốc trừ sâu, ký sinh trùng. Một số loại như đom đóm độc với bò sát.
• Không để côn trùng sống trong chuồng quá lâu: dế, sâu có thể cắn bò sát khi chúng ngủ. Vớt côn trùng thừa sau bữa ăn.
• Không chỉ cho ăn một loại sâu béo.
• Không cho bò sát lạnh ăn: bò sát cần nhiệt độ phù hợp để tiêu hoá. Cho ăn khi chuồng chưa đủ ấm dễ gây khó tiêu.

Bên cạnh nuôi dưỡng côn trùng, người nuôi thường rắc bột canxi và vitamin lên côn trùng trước khi cho ăn. Loại nào và bao lâu một lần tuỳ loài, tuổi và đèn UVB trong chuồng; hãy làm theo chỉ định của bác sĩ thú y về bò sát và đọc kỹ nhãn sản phẩm.

Tóm tắt

Côn trùng là bữa chính của nhiều loài bò sát, vì vậy hãy chọn nguồn côn trùng nuôi sạch, xoay vòng nhiều loại, chọn cỡ mồi không to hơn khoảng cách hai mắt và nuôi dưỡng côn trùng trước khi cho ăn. Không bắt côn trùng ngoài tự nhiên, không để côn trùng sống qua đêm trong chuồng. Và luôn nhớ: bò sát của bạn cũng cần đến từ nguồn hợp pháp, có giấy tờ, không bắt từ tự nhiên và không bao giờ được thả ra môi trường. Nếu bò sát bỏ ăn kéo dài hoặc gầy sút, hãy hỏi bác sĩ thú y có kinh nghiệm về bò sát.