Nuôi chim yến phụng cho người mới bắt đầu

Yến phụng, hay vẹt đuôi dài nhỏ, là một trong những loài chim cảnh phổ biến nhất cho người mới. Chúng nhỏ, nhiều màu, hay hót líu lo và có thể rất thân thiện với chủ. Tuy vậy, "dễ nuôi" không có nghĩa là chỉ cần cái lồng và nắm hạt. Bài này giúp bạn bắt đầu đúng cách.

Tìm hiểu trước khi mua

• Tuổi thọ: yến phụng được chăm sóc tốt có thể sống nhiều năm. Hãy chắc rằng bạn sẵn sàng gắn bó lâu dài.
• Tính xã hội: ngoài tự nhiên chúng sống theo đàn lớn. Nuôi một con thì chủ phải dành nhiều thời gian trò chuyện, chơi cùng mỗi ngày. Nếu bạn vắng nhà nhiều, nuôi một đôi sẽ giúp chim đỡ buồn.
• Tiếng ồn: yến phụng không ồn như vẹt lớn, nhưng vẫn ríu rít suốt ngày, nhất là sáng sớm và chiều tối.
• Bụi lông: chim thải ra bụi lông và vỏ hạt. Người bị hen suyễn, dị ứng cần cân nhắc.
• Nguồn mua: chọn người nhân giống hoặc cửa hàng có nguồn gốc rõ ràng, hợp pháp, chim khoẻ, mắt sáng, lông mượt, hậu môn sạch.

Chọn lồng và bố trí chỗ ở

Lồng

Yến phụng bay ngang nhiều hơn bay thẳng đứng, nên lồng rộng chiều ngang quan trọng hơn chiều cao. Lồng càng rộng càng tốt, đủ để chim vỗ cánh và bay ngắn giữa các cầu đậu. Khoảng cách nan lồng phải hẹp để chim không thò đầu ra ngoài bị kẹt. Nên chọn lồng có nan ngang để chim leo trèo.

Cầu đậu và đồ chơi

• Dùng cầu đậu bằng cành cây tự nhiên, an toàn, nhiều kích cỡ khác nhau để chân chim được vận động.
• Không đặt cầu đậu ngay phía trên bát ăn, bát nước để tránh phân rơi vào.
• Đồ chơi đơn giản như chuông nhỏ, thang, đồ gặm bằng gỗ hoặc giấy an toàn. Thay đổi đồ chơi định kỳ để chim không chán, nhưng đừng nhét kín lồng.

Vị trí đặt lồng

Đặt lồng ở nơi có người qua lại để chim có bạn, nhưng tránh gió lùa, nắng gắt cả ngày và tuyệt đối không đặt trong bếp. Khói và hơi từ chảo chống dính khi quá nóng có thể gây ngộ độc rất nhanh cho chim. Tránh xa nơi có khói thuốc lá, bình xịt, tinh dầu xông.

Cho yến phụng ăn gì

Nhiều người chỉ cho yến phụng ăn hạt kê. Chế độ chỉ có hạt dễ khiến chim thiếu vitamin, khoáng chất và dễ béo. Khẩu phần cân đối gồm:

• Hạt trộn cho yến phụng và thức ăn hạt nén dành cho chim nhỏ: làm nền. Nếu chim chỉ quen ăn hạt, hãy chuyển dần trong nhiều tuần, đừng đổi đột ngột.
• Rau xanh tươi: cải, xà lách lá xanh đậm, bông cải xanh, cà rốt bào. Rửa sạch, để ráo.
• Trái cây: một lượng nhỏ như táo bỏ hạt, lê.
• Khoáng chất: mai mực hoặc khoáng dành cho chim để chim tự mổ.
• Nước sạch: thay mỗi ngày.

Không cho chim ăn quả bơ, sô-cô-la, đồ mặn, đồ có cồn, cà phê, hành, tỏi. Mỗi sáng hãy thổi nhẹ lớp vỏ hạt trên bát, vì bát nhìn đầy có khi chỉ còn vỏ.

Làm quen và chăm sóc hằng ngày

1. Những ngày đầu: để chim yên tĩnh làm quen chỗ ở mới. Ngồi gần lồng, nói nhỏ nhẹ.
2. Tập lên tay: khi chim đã bớt sợ, đưa ngón tay từ từ ngang bụng chim. Kiên nhẫn, mỗi buổi ngắn vài phút.
3. Cho bay trong phòng: chỉ khi phòng đã đóng cửa sổ, tắt quạt trần, che gương, cất đồ độc hại và không có chó mèo.
4. Ngủ đủ: yến phụng cần ngủ khoảng 10–12 giờ mỗi đêm trong phòng yên tĩnh, tham khảo. Có thể phủ một phần lồng bằng vải thoáng.
5. Vệ sinh: thay giấy lót đáy lồng thường xuyên, rửa bát ăn uống hằng ngày.

Bạn có thể phân biệt trống mái qua màu mũi ở chim trưởng thành, nhưng với một số dòng màu và chim non, cách này không chắc chắn.

Tóm tắt

Yến phụng là lựa chọn tốt cho người mới nếu bạn chuẩn bị lồng rộng chiều ngang, cầu đậu tự nhiên, khẩu phần đa dạng thay vì chỉ hạt, và dành thời gian tương tác mỗi ngày. Đặt lồng xa bếp và khói, giữ vệ sinh sạch sẽ và theo dõi ăn uống hằng ngày. Nếu chim xù lông, ngủ nhiều, đuôi nhấp nhô khi thở hay phân thay đổi, hãy đưa đi khám bác sĩ thú y chim sớm.