Nuôi cá koi trong hồ ngoài trời cho người mới

Cá koi đẹp, hiền và có thể sống nhiều chục năm nếu được chăm đúng. Nhưng koi lớn nhanh, ăn nhiều, thải nhiều, nên hồ nuôi koi cần được tính toán kỹ ngay từ đầu. Hồ tốt là nửa phần thành công, phần còn lại nằm ở thói quen chăm nước mỗi tuần.

Chuẩn bị hồ nuôi

Kích thước và độ sâu

Koi trưởng thành có thể dài vài chục phân, vì vậy hồ cần rộng và sâu hơn nhiều so với bể cá trong nhà. Tham khảo phổ biến: hồ nên có thể tích từ vài khối nước trở lên và sâu khoảng 1–1,5 m, để nhiệt độ nước ổn định và cá có chỗ lẩn tránh khi trời nắng gắt hay có động vật rình. Nuôi ít cá trong hồ rộng luôn dễ hơn nuôi nhiều cá trong hồ chật.

Vị trí đặt hồ

• Có nắng một phần trong ngày, có bóng râm buổi trưa để nước không quá nóng.
• Tránh ngay dưới tán cây rụng lá nhiều, lá mục làm bẩn nước.
• Gần nguồn điện an toàn cho máy bơm, lọc; ổ cắm có che mưa và thiết bị chống giật.
• Có rào hoặc lưới che nếu nhà có trẻ nhỏ, hoặc khu vực hay có mèo, chim bắt cá.

Hệ thống lọc và sục khí

Koi thải nhiều chất thải, nên lọc là trái tim của hồ. Một hệ lọc cơ bản gồm:

• Lọc cơ học: giữ lại phân, cặn, lá rụng. Cần xả cặn định kỳ.
• Lọc sinh học: vật liệu có nhiều bề mặt cho vi khuẩn có lợi bám, chuyển hoá amoniac độc thành chất ít độc hơn.
• Sục khí hoặc thác nước: tăng oxy, nhất là vào đêm nóng và khi hồ đông cá.

Hồ mới cần thời gian để vi khuẩn có lợi phát triển. Hãy chạy lọc vài tuần và thả cá từ từ, đừng thả nhiều con cùng lúc. Xem thêm bài về chu trình nitơ nếu bạn chưa quen khái niệm này.

Chọn và thả cá

• Chọn cá bơi khoẻ, thân cân đối, vây xoè, không trầy xước, không đốm trắng hay vết loét.
• Nên cách ly cá mới trong bể riêng vài tuần trước khi thả chung, để tránh mang bệnh vào hồ.
• Khi thả, ngâm túi cá trên mặt hồ cho cân bằng nhiệt độ, sau đó cho cá quen nước dần.
• Đừng thả quá dày. Hồ đông cá thì nước nhanh bẩn và cá dễ bệnh.

Cho ăn và chăm nước hằng tuần

Cho ăn

Dùng thức ăn viên nổi dành riêng cho koi, chọn cỡ viên vừa miệng cá. Cho lượng cá ăn hết trong vài phút, vớt phần thừa. Khi nước mát, koi ăn ít và tiêu hoá chậm hơn, nên giảm lượng thức ăn; khi nước rất lạnh có thể ngừng cho ăn theo tình trạng cá.

Việc định kỳ

1. Quan sát cá mỗi ngày lúc cho ăn: bơi, ăn, màu sắc, vây.
2. Vớt lá rụng, rác nổi.
3. Thay một phần nước theo tuần bằng nước đã khử clo và gần cùng nhiệt độ.
4. Vệ sinh lọc cơ học; rửa vật liệu lọc sinh học bằng nước hồ, không dùng nước máy để giữ vi khuẩn có lợi.
5. Kiểm tra nước bằng bộ thử nếu có (amoniac, nitrit, pH), nhất là khi cá có dấu hiệu lạ.

Mùa mưa, nước mưa lớn có thể làm thay đổi đột ngột chất lượng nước và tràn hồ; nên có lối thoát nước tràn và lưới chắn. Mùa nóng, tăng sục khí và che bớt nắng.

Khi nào cần đưa đi khám

Hãy hỏi ý kiến bác sĩ thú y có kinh nghiệm về cá khi:

• Cá nổi đầu, tụ ở chỗ thác nước, thở gấp dù đã tăng sục khí.
• Cá cọ mình vào thành hồ, nhảy lên khỏi mặt nước nhiều lần.
• Có vết loét đỏ, vảy dựng, mắt lồi, bụng phình hoặc mảng trắng như bông.
• Cá bỏ ăn, nằm đáy, nhiều con chết rải rác.

Thuốc trị bệnh cá chỉ dùng theo chỉ định của bác sĩ thú y và đọc kỹ nhãn sản phẩm, vì koi lớn trong hồ rộng rất khó tính đúng nếu tự làm.