Chọn đồ chơi và cành đậu cho vẹt an toàn

Vẹt dành gần như cả đời đứng trên cành đậu, và dành phần lớn thời gian thức để gặm, xé, khám phá. Cành đậu sai cách có thể làm chân vẹt đau, loét. Đồ chơi kém chất lượng có thể khiến vẹt ngộ độc kim loại hay mắc kẹt. Chọn đúng từ đầu giúp vẹt khoẻ và bớt các hành vi xấu do buồn chán.

Cành đậu: nền móng cho đôi chân

Vì sao cần nhiều cỡ cành

Nếu vẹt đứng mãi trên một loại cành tròn, trơn, cùng một cỡ, áp lực dồn vào một vài điểm dưới gan bàn chân. Lâu ngày da chỗ đó đỏ, mỏng, rồi loét. Cành đậu tốt nên:

• Nhiều đường kính khác nhau trong cùng một lồng, để chân vẹt được co duỗi đa dạng.
• Vừa với cỡ chân: khi vẹt đứng, các ngón chân ôm được phần lớn cành nhưng không chạm vào nhau hoàn toàn quanh cành.
• Bề mặt tự nhiên, hơi gồ ghề, như cành cây thật có vỏ và mắt gỗ.

Chất liệu cành đậu

• Cành gỗ tự nhiên từ loại cây an toàn cho chim, chưa phun thuốc, đã rửa sạch, phơi khô: lựa chọn tốt nhất.
• Cành dây thừng cotton: mềm, êm chân, nhưng phải thay khi sờn sợi vì sợi dài có thể quấn chân hoặc bị nuốt.
• Bệ đứng phẳng: cho vẹt nghỉ chân, nhất là vẹt già.
• Tránh hoặc hạn chế cành bọc giấy nhám: không mài móng hiệu quả như quảng cáo, lại dễ làm trầy gan chân.
• Cành nhựa trơn chỉ nên dùng ít, không làm cành chính.
• Không lấy cành cây ven đường hay cây không rõ loại, có thể nhiễm hoá chất hoặc có nhựa độc.

Bố trí cành trong lồng

• Không đặt cành ngay trên bát thức ăn, bát nước để phân không rơi vào.
• Đặt cành ở nhiều độ cao, chừa khoảng trống để vẹt dang cánh, bay chuyền ngắn.
• Cành cao nhất không sát nóc lồng, để đuôi và mào vẹt không chạm nóc.
• Đừng nhồi quá nhiều cành và đồ chơi đến mức vẹt không còn chỗ di chuyển.

Đồ chơi: vẹt cần gì

Vẹt hoang dã dành nhiều giờ mỗi ngày để kiếm ăn, gặm vỏ cây, xé lá. Trong lồng, đồ chơi thay cho những hoạt động đó. Nên có đủ các nhóm:

• Đồ để gặm, phá: gỗ mềm an toàn, các-tông trơn, giấy không mực, lá cọ khô, đồ đan từ cỏ tự nhiên.
• Đồ để tìm thức ăn: hộp giấy, cốc giấy có giấu hạt thưởng; xâu rau giấu trong giấy vo.
• Đồ để vận động: xích đu, thang, dây leo.
• Đồ để giải đố: phù hợp với vẹt lớn, thông minh.

Đổi đồ chơi mỗi vài ngày. Đồ mới lạ có thể khiến vẹt sợ lúc đầu: đặt đồ mới gần lồng vài ngày cho vẹt nhìn quen rồi mới treo vào.

Đồ chơi nguy hiểm cần tránh

• Kim loại chứa chì, kẽm: chuông rẻ tiền, móc mạ, xích mạ, sơn cũ. Vẹt gặm có thể bị ngộ độc kim loại nặng.
• Chuông có quả lắc tháo được, vẹt có thể gỡ ra và nuốt.
• Vòng, khoen hở vừa cỡ đầu, cổ hoặc chân vẹt, dễ mắc kẹt.
• Sợi dài, sờn: dây thừng nilon, vải sờn, quấn chân, quấn cổ.
• Nhựa mỏng dễ vỡ thành mảnh sắc, nhất là với vẹt lớn có mỏ khoẻ.
• Gương với một số vẹt nhỏ: có thể khiến vẹt gắn bó quá mức với "bạn" trong gương, nôn mớm thức ăn, hành vi sinh sản. Theo dõi phản ứng, cất đi nếu thấy bất thường.
• Gỗ sơn, gỗ ép, gỗ có keo, đồ nhuộm màu không rõ nguồn.

Kiểm tra và vệ sinh định kỳ

• Kiểm tra cành và đồ chơi mỗi tuần: sợi sờn, mảnh vỡ, móc lỏng, gỉ sét.
• Rửa cành bằng nước nóng, cọ sạch phân, phơi khô hoàn toàn trước khi dùng lại. Cành ẩm dễ mốc.
• Có sẵn một bộ cành dự phòng để thay khi đem cành cũ đi rửa.
• Thay đồ chơi đã bị phá gần hết. Với vẹt, đồ chơi bị phá là đồ chơi đã làm tốt nhiệm vụ.
• Quan sát chân vẹt hằng tuần: gan chân hồng, có vân đều là tốt.

Khi nào cần đưa đi khám

• Gan chân đỏ, mỏng bóng, sưng, đóng vảy hoặc có vết loét; vẹt đứng co một chân nhiều, đi khập khiễng.
• Vẹt bị kẹt chân, kẹt cổ vào đồ chơi, có vết thương.
• Nghi vẹt nuốt phải mảnh kim loại, nhựa, sợi dây.
• Vẹt lờ đờ, nôn, phân bất thường, uống nhiều, đi đứng loạng choạng sau khi gặm đồ kim loại. Đây có thể là dấu hiệu ngộ độc kim loại nặng.