Thỏ và bọ ú già: chăm sóc thế nào cho đúng

Nhờ được chăm sóc tốt hơn, thỏ và bọ ú nuôi trong nhà ngày càng sống lâu. Nhưng tuổi già cũng mang đến những thay đổi mà nếu không để ý, chủ nuôi dễ nhầm là "lười" hay "khó tính". Bài này giúp bạn nhận ra dấu hiệu lão hoá và điều chỉnh cách chăm sóc để thú cưng sống thoải mái những năm cuối đời.

Khi nào thì được coi là già

Mốc tuổi già khác nhau theo loài, giống và thể trạng từng con. Theo cách hiểu phổ biến:

• Thỏ: thường bắt đầu được coi là cao tuổi từ khoảng 5–6 tuổi. Thỏ giống nhỏ thường sống lâu hơn giống lớn.
• Bọ ú: thường được coi là cao tuổi từ khoảng 4–5 tuổi.

Thay vì chỉ nhìn số tuổi, hãy để ý những thay đổi trong hành vi và cơ thể. Đó mới là dấu hiệu cho biết bạn cần điều chỉnh cách chăm sóc.

Những thay đổi thường gặp ở tuổi già

Khớp và vận động

Thỏ và bọ ú già hay bị thoái hoá khớp. Bạn có thể thấy chúng ít nhảy, ngại leo lên tầng cao trong chuồng, đi chậm, dáng đứng cứng hoặc ngồi lâu một chỗ. Thỏ đau khớp còn khó cúi người để ăn phân mềm ban đêm, một loại phân giàu dinh dưỡng mà thỏ cần ăn lại.

Răng

Răng của cả hai loài mọc suốt đời. Khi về già, răng dễ mọc lệch, gai răng hàm làm đau miệng. Dấu hiệu là ăn chậm, kén thức ăn, rơi vãi, chảy dãi, ướt lông cằm.

Tự vệ sinh kém

Thú già ít tự chải chuốt hơn, nhất là vùng sau lưng và quanh hậu môn. Phân mềm, nước tiểu bám lông không chỉ gây hăm da mà vào mùa nóng còn thu hút ruồi đẻ trứng, rất nguy hiểm.

Mắt, tai và cân nặng

Mắt có thể mờ đục, thú đi va vào đồ vật. Cân nặng có thể giảm dần do ăn kém hoặc tăng do ít vận động. Cả hai đều cần được theo dõi.

Điều chỉnh chuồng và nơi sống

• Hạ thấp chỗ nghỉ, bỏ bớt tầng cao, thay bậc leo bằng dốc thoải có bề mặt chống trơn.
• Lót sàn mềm, êm, khô ráo như thảm cotton, vải nỉ hoặc lớp lót dày. Tránh sàn lưới, sàn gạch trơn.
• Dùng khay vệ sinh có thành thấp hoặc cắt một phía thấp xuống để thỏ dễ bước vào.
• Đặt bát nước, bát thức ăn và cỏ khô ở vị trí dễ với tới, không cần leo trèo.
• Giữ cách bố trí chuồng ổn định, nhất là với thú đã giảm thị lực, để chúng nhớ đường.
• Tránh nơi quá nóng hoặc gió lùa. Thú già chịu nhiệt kém hơn.

Ăn uống và chăm sóc hằng ngày

Khẩu phần

Cỏ khô vẫn là phần chính. Nếu thú khó nhai cỏ dài, có thể chọn loại cỏ mềm, lá nhiều hơn. Rau tươi vẫn cần mỗi ngày, với bọ ú phải đủ vitamin C. Nếu thú sụt cân hoặc răng yếu, bác sĩ thú y có thể đề nghị loại thức ăn dễ nhai hoặc thức ăn hỗ trợ phù hợp. Đừng tự đổi khẩu phần đột ngột.

Cân và kiểm tra định kỳ tại nhà

• Cân mỗi tuần một lần bằng cân nhà bếp và ghi lại. Sụt cân dần dần là dấu hiệu sớm của nhiều bệnh.
• Kiểm tra vùng hậu môn mỗi ngày, nhất là mùa nóng. Lau sạch bằng khăn ẩm, tránh tắm ướt toàn thân.
• Chải lông nhẹ nhàng thường xuyên hơn, đặc biệt mùa thay lông.
• Kiểm tra móng. Thú ít vận động thì móng mòn chậm, cần cắt thường hơn.

Vận động nhẹ và tinh thần

Thú già vẫn cần ra khỏi chuồng, đi lại trên sàn an toàn, có đồ gặm và chỗ chui. Giữ thói quen hằng ngày ổn định và tiếp tục cho chúng ở cạnh bạn đồng loài quen thuộc nếu có.

Nhiều bác sĩ thú y khuyên khám sức khoẻ cho thú cao tuổi thường xuyên hơn, chẳng hạn khoảng sáu tháng một lần. Hãy hỏi lịch phù hợp cho thú nhà bạn.

Khi nào cần đưa đi khám

Liên hệ bác sĩ thú y có kinh nghiệm với thỏ và thú nhỏ khi bạn thấy:

• Bỏ ăn hoặc ăn rất ít, phân nhỏ dần hoặc không có phân. Với thỏ và bọ ú, đây là tình huống cần khám trong ngày.
• Sụt cân liên tục qua nhiều lần cân.
• Chảy dãi, ướt cằm, khó nhai, mắt chảy nước một bên.
• Vùng hậu môn bẩn kéo dài, có vết thương hoặc thấy giòi.
• Đi lại khó khăn đột ngột, nghiêng đầu, mất thăng bằng.
• Nước tiểu đục đặc, có máu hoặc tiểu khó.

Chăm sóc thú già cần kiên nhẫn hơn, nhưng những điều chỉnh nhỏ có thể giúp chúng sống thoải mái và ít đau hơn rất nhiều.