Thỏ ăn gì: vì sao cỏ khô là chính

Hình ảnh chú thỏ gặm cà rốt rất quen thuộc, nhưng đó không phải chế độ ăn đúng. Thỏ là loài ăn cỏ với bộ răng và đường ruột cần rất nhiều chất xơ. Hiểu vì sao cỏ khô là chính sẽ giúp bạn tránh được nhiều bệnh thường gặp ở thỏ nuôi.

Vì sao cỏ khô quan trọng đến vậy

Răng thỏ mọc suốt đời

Răng cửa và răng hàm của thỏ mọc liên tục cả đời. Trong tự nhiên, thỏ nhai cỏ nhiều giờ mỗi ngày, động tác nghiền cỏ xơ dai giúp răng mòn đều. Nếu thỏ ăn chủ yếu thức ăn viên hay rau mềm, răng không mòn đủ. Răng hàm có thể mọc lệch, tạo gai nhọn cắt vào lưỡi, má, khiến thỏ đau và bỏ ăn.

Đường ruột cần chất xơ để chuyển động

Ruột thỏ cần chất xơ thô để co bóp đều, đẩy thức ăn đi liên tục. Thỏ còn có một đoạn ruột tịt lớn, nơi vi sinh vật lên men chất xơ. Thiếu xơ, nhiều tinh bột, đường thì hệ vi sinh này dễ mất cân bằng, dẫn đến đầy hơi, tiêu chảy hoặc ruột ngừng hoạt động, một tình trạng rất nguy hiểm ở thỏ.

Thỏ cũng không nôn được. Vì vậy những gì thỏ ăn vào đều phải đi hết qua đường ruột, càng cho thấy chế độ ăn đúng quan trọng thế nào.

Khẩu phần cân đối cho thỏ trưởng thành

Các khuyến nghị phổ biến cho thỏ trưởng thành khoẻ mạnh có thể hình dung như sau (tham khảo):

• Cỏ khô: phần lớn khẩu phần. Luôn có sẵn, không giới hạn. Mỗi ngày thỏ nên ăn một lượng cỏ khô to cỡ cơ thể của chính nó.
• Rau xanh tươi: phần nhỏ hơn. Khoảng một nắm rau lá hỗn hợp mỗi bữa, cho ăn hằng ngày.
• Thức ăn viên dành cho thỏ: lượng nhỏ. Chỉ như phần bổ sung, không đổ đầy bát. Chọn loại viên đồng nhất, nhiều xơ, tránh loại trộn hạt, ngũ cốc nhiều màu.
• Trái cây và đồ ăn thưởng: rất ít. Chỉ vài miếng nhỏ, không phải hằng ngày.
• Nước sạch: luôn có, thay mỗi ngày.

Thỏ con, thỏ đang mang thai hoặc cho con bú, thỏ già hoặc đang bệnh có nhu cầu khác. Hãy hỏi bác sĩ thú y để có khẩu phần phù hợp.

Rau và món ăn nên chọn, nên tránh

Rau thường dùng cho thỏ

• Rau thơm như ngò, rau mùi tây, húng, thì là.
• Rau lá như xà lách lá xanh đậm, cải xoăn, lá cà rốt, rau diếp.
• Một ít ớt chuông, cần tây cắt nhỏ.

Rửa sạch, để ráo, không cho ăn rau còn ướt nhiều hay rau úa, dập. Mỗi lần chỉ thêm một loại rau mới với lượng nhỏ, theo dõi phân vài ngày rồi mới tăng. Cà rốt thực ra nhiều đường nên chỉ là món thưởng.

Món không nên cho thỏ ăn

• Sô-cô-la, bánh kẹo, bánh mì, bánh quy, cơm, ngũ cốc.
• Hành, tỏi, hẹ, củ cải có vị cay mạnh.
• Quả bơ, khoai tây sống, các loại hạt và đậu khô.
• Xà lách búp nhạt màu: ít dinh dưỡng, có thể gây đi ngoài lỏng.
• Cây cảnh trong nhà và cây không rõ tên hái ngoài đường, có thể có thuốc trừ sâu hoặc chứa độc tố.
• Sữa và chế phẩm sữa cho thỏ trưởng thành.

Đổi thức ăn và theo dõi phân

Hệ tiêu hoá của thỏ rất nhạy cảm. Mọi thay đổi, từ loại cỏ khô đến loại thức ăn viên, đều nên làm dần trong khoảng một đến hai tuần.

Phân là thước đo sức khoẻ tiêu hoá dễ thấy nhất. Phân bình thường to, tròn, khô, đều nhau. Thỏ còn thải ra một loại phân mềm, bóng, thành chùm như chùm nho, thường vào ban đêm hoặc sáng sớm, rồi tự ăn lại. Đây là hành vi bình thường giúp thỏ hấp thu thêm dưỡng chất. Nếu loại phân mềm này dính quanh hậu môn thường xuyên, có thể thỏ đang ăn quá nhiều thức ăn viên, ít cỏ, hoặc có vấn đề sức khoẻ.

Khi nào cần đưa đi khám

Ở thỏ, bỏ ăn là chuyện khẩn cấp, không nên chờ. Hãy đưa thỏ đến cơ sở thú y có kinh nghiệm với thỏ ngay khi:

• Thỏ bỏ ăn hoặc không đi phân trong khoảng nửa ngày, hoặc phân nhỏ dần rồi ngừng hẳn.
• Bụng căng phồng, thỏ ngồi gù, nghiến răng, không muốn cử động. Đây có thể là dấu hiệu đau bụng.
• Tiêu chảy phân nước, nhất là ở thỏ con.
• Chảy nước dãi, ướt cằm, ăn chậm, kén chọn thức ăn mềm, rơi rớt thức ăn. Có thể thỏ đang có vấn đề về răng.
• Sụt cân, lông xơ xác, phân mềm dính hậu môn kéo dài.

Không tự cho thỏ uống thuốc tiêu hoá hay kháng sinh của người, của chó mèo. Một số thuốc an toàn với loài khác lại có thể gây nguy hiểm cho thỏ. Mọi thuốc men đều theo chỉ định của bác sĩ thú y.