Thỏ chướng bụng, bỏ ăn: dấu hiệu cấp cứu

Với chó hay mèo, bỏ một bữa có khi không đáng lo. Với thỏ thì khác: thỏ ngừng ăn, ngừng đi ngoài là dấu hiệu đường tiêu hoá đang gặp vấn đề nghiêm trọng, có thể diễn biến xấu rất nhanh. Biết nhận ra sớm và đưa đi khám kịp thời có thể cứu sống thỏ của bạn.

Vì sao thỏ bỏ ăn lại nguy hiểm

Hệ tiêu hoá của thỏ được thiết kế để hoạt động liên tục, nhờ một lượng lớn chất xơ từ cỏ khô đẩy thức ăn đi đều đặn. Khi thức ăn di chuyển chậm lại hoặc ngừng hẳn, tình trạng thường gọi là ứ trệ tiêu hoá, các vấn đề nối tiếp nhau:

• Thức ăn và lông nuốt vào bị khô cứng trong dạ dày, ruột.
• Vi khuẩn có hại trong ruột phát triển, sinh hơi gây chướng bụng và đau.
• Thỏ đau nên càng không ăn, tạo thành vòng luẩn quẩn.
• Thỏ không nôn được, nên hơi và thức ăn ứ lại không có đường thoát.

Một dạng nặng hơn là tắc nghẽn thật sự trong ruột, khiến dạ dày căng phình rất nhanh. Đây là trường hợp đe doạ tính mạng, cần cấp cứu ngay.

Nguyên nhân thường gặp

• Ăn thiếu cỏ khô: nhiều thức ăn dạng hạt nén, rau củ ngọt, bánh, trái cây và ít chất xơ thô.
• Đau: răng mọc dài, gai răng cứa vào má lưỡi, đau khớp, bệnh tiết niệu. Thỏ đau thường bỏ ăn trước tiên.
• Căng thẳng: chuyển chỗ, tiếng ồn, chó mèo rình, mất bạn đồng hành, nắng nóng.
• Nuốt lông nhiều mùa thay lông mà không được chải.
• Uống ít nước và ít vận động.
• Ăn phải dị vật: thảm, vải, dây điện, đồ nhựa.

Dấu hiệu cần nhận ra ngay

Mỗi ngày, hãy để ý xem thỏ có ăn cỏ và có phân bình thường không. Phân thỏ khoẻ là những hạt tròn đều, nhiều, màu nâu, vỡ ra thấy rõ sợi cỏ. Cảnh giác khi thấy:

• Thỏ không ăn, kể cả món yêu thích, hoặc chỉ ăn rất ít.
• Phân ít đi, nhỏ lại, khô cứng, hoặc không có phân.
• Ngồi gù lưng một chỗ, không muốn di chuyển, ép bụng xuống sàn.
• Nghiến răng to, rõ tiếng. Đây thường là dấu hiệu đau.
• Bụng căng, phình to, gõ nghe như trống, hoặc ruột kêu ầm ĩ.
• Tai và chân lạnh, thỏ lừ đừ, không phản ứng như mọi khi.
• Nằm duỗi rồi lại đổi tư thế liên tục, bồn chồn vì khó chịu.

Bạn nên làm gì

1. Gọi bác sĩ thú y ngay, tốt nhất là nơi có kinh nghiệm khám thỏ. Đừng chờ đến hôm sau. Thỏ bỏ ăn và không đi ngoài từ khoảng nửa ngày đã là lý do để gọi.
2. Không tự cho uống thuốc, kể cả thuốc của người, thuốc kích thích tiêu hoá hay thuốc giảm đau. Mọi thuốc chỉ dùng theo chỉ định của bác sĩ thú y, vì nếu ruột đang bị tắc, một số thuốc có thể làm tình trạng nặng thêm.
3. Không tự bơm ép ăn khi chưa có hướng dẫn, nhất là khi bụng thỏ đang chướng căng.
4. Không xoa bóp bụng mạnh.
5. Giữ thỏ ấm và yên tĩnh trên đường đi, đặc biệt nếu tai và chân thỏ lạnh. Mang theo một ít cỏ khô và ghi lại lần cuối thỏ ăn và đi ngoài.

Phòng ngừa hằng ngày

• Cỏ khô sạch, thơm cho ăn không giới hạn, là phần chính trong khẩu phần.
• Rau xanh phù hợp mỗi ngày; thức ăn hạt nén chỉ là phần nhỏ; trái cây và đồ ngọt rất hạn chế.
• Luôn có nước sạch, thay hằng ngày.
• Cho thỏ ra ngoài chuồng vận động nhiều giờ mỗi ngày trong khu vực an toàn.
• Chải lông thường xuyên, nhất là mùa thay lông.
• Che dây điện, cất đồ vải, nhựa thỏ có thể gặm.
• Khám răng định kỳ với bác sĩ thú y.

Khi nào cần đưa đi khám

Đưa thỏ đi khám ngay, coi như cấp cứu, nếu thỏ:

• Không ăn và không đi ngoài từ khoảng nửa ngày trở lên.
• Bụng chướng căng, cứng, thỏ đau, nghiến răng.
• Lừ đừ, nằm im, tai lạnh, không phản ứng.
• Đi ngoài phân rất nhỏ, ít dần trong một đến hai ngày dù vẫn ăn chút ít. Trường hợp này cũng nên đặt lịch khám sớm.