Rùa nước nuôi bể: lọc nước và chỗ phơi đúng cách

Nhiều người nghĩ nuôi rùa nước chỉ cần một chậu nước và vài hòn đá. Thực tế, rùa nước cần không gian bơi rộng, nước được lọc mạnh và một chỗ phơi khô hoàn toàn có đèn sưởi, đèn UVB. Thiếu những thứ này, rùa dễ bị thối mai, viêm mắt, nhiễm trùng da và còi xương.

Trước khi nuôi: nguồn gốc và trách nhiệm

• Chỉ mua rùa từ nguồn hợp pháp, có giấy tờ rõ ràng. Nhiều loài rùa bản địa đang được bảo vệ; không mua, không bắt rùa từ tự nhiên.
• Không bao giờ thả rùa ra ao hồ, sông suối. Một số loài rùa nước nuôi phổ biến, như rùa tai đỏ, được xem là loài ngoại lai gây hại cho hệ sinh thái ở nhiều nơi. Rùa thả ra có thể cạnh tranh với loài bản địa và lây bệnh. Tìm hiểu và tuân thủ quy định của địa phương nơi bạn sống.
• Rùa sống rất lâu và lớn lên nhiều: rùa con bé bằng đồng xu có thể lớn bằng bàn tay hoặc hơn, sống vài chục năm. Hãy tính trước bể cho rùa khi trưởng thành.

Bể nuôi: rộng hơn bạn nghĩ

Rùa nước dành phần lớn thời gian bơi lội, kiếm ăn dưới nước. Một quy tắc tham khảo phổ biến là khoảng 15 lít nước cho mỗi cm chiều dài mai, nghĩa là một con rùa mai dài khoảng 10 cm đã cần bể vài trăm lít nếu tính cả mực nước và chỗ phơi. Khi nuôi nhiều con, cần thêm không gian.

• Độ sâu nước: nên sâu ít nhất gấp rưỡi đến gấp đôi chiều dài mai để rùa bơi và tự lật lại được nếu bị ngửa. Với rùa con hoặc loài bơi kém, nước nông hơn và có nhiều chỗ bám để ngoi lên thở.
• Nắp hoặc thành cao: rùa có thể leo trèo khá giỏi, nhất là khi chỗ phơi đặt gần mép bể.
• Nền bể: để trống đáy hoặc dùng đá to hơn đầu rùa. Sỏi nhỏ dễ bị rùa nuốt, gây tắc ruột.

Lọc nước cho bể rùa

Rùa thải nhiều hơn cá có cùng kích thước rất nhiều, lại hay xé thức ăn vương vãi. Vì vậy:

• Chọn lọc mạnh: nhiều người nuôi chọn lọc có công suất ghi cho bể lớn gấp đôi đến gấp ba thể tích nước thực tế. Lọc thùng đặt ngoài bể hoặc lọc tràn thường phù hợp hơn lọc treo nhỏ.
• Che đầu hút để rùa không cắn phá hoặc kẹt chân.
• Vệ sinh lọc bằng nước bể cũ để giữ vi sinh có lợi, không rửa bằng nước máy.
• Thay một phần nước định kỳ bằng nước đã khử clo, hút cặn đáy. Lọc tốt không thay được việc thay nước.
• Cho ăn trong chậu riêng: nhiều người chuyển rùa sang một chậu nước nhỏ để cho ăn, sau đó đưa về bể. Cách này giúp bể sạch hơn hẳn.

Chỗ phơi: thứ không thể thiếu

Rùa nước cần lên cạn phơi mình mỗi ngày để làm ấm cơ thể, tiêu hoá thức ăn, làm khô mai và da, hạn chế nấm. Chỗ phơi cần:

1. Khô hoàn toàn và đủ rộng để rùa nằm cả thân ra khỏi nước. Nếu nuôi nhiều con, chỗ phơi phải đủ cho tất cả cùng lúc.
2. Chắc chắn, không lật: rùa nặng có thể làm sập chỗ phơi, đè lên chính nó dưới nước.
3. Dễ leo: có đường dốc nhám để rùa trèo lên mà không trượt.
4. Có đèn sưởi phía trên: nhiệt độ bề mặt chỗ phơi với nhiều loài rùa nước phổ biến khoảng 30–35°C (tham khảo). Đèn đặt ở khoảng cách an toàn, rùa không chạm tới được.
5. Có đèn UVB: chiếu xuống chỗ phơi, không bị kính hay nhựa chắn. UVB giúp rùa tạo vitamin D3 để hấp thu canxi, giữ mai và xương chắc khoẻ. Thay đèn theo khuyến cáo trên nhãn sản phẩm (xem thêm bài về UVB cho bò sát).

Nhiệt độ nước tuỳ loài; nhiều loài rùa nước nuôi phổ biến hợp với nước khoảng 24–28°C (tham khảo). Nước nên mát hơn chỗ phơi để rùa có lý do lên cạn. Dùng sưởi có bộ điều nhiệt và vỏ bảo vệ để rùa không cắn vỡ.

Vệ sinh và an toàn cho người

Rùa có thể mang vi khuẩn Salmonella dù trông hoàn toàn khoẻ. Rửa tay bằng xà phòng sau khi chạm vào rùa, nước bể hay dụng cụ. Không rửa đồ dùng của bể ở bồn rửa bát, không để trẻ nhỏ đưa rùa lên miệng.

Tóm tắt

Bể rùa nước tốt cần đủ rộng và đủ sâu, lọc mạnh hơn bể cá, chỗ phơi khô và chắc có đèn sưởi, đèn UVB. Cho ăn trong chậu riêng và thay nước đều để bể sạch lâu. Chỉ mua rùa từ nguồn hợp pháp, có giấy tờ, không bắt từ tự nhiên và không bao giờ thả ra môi trường. Nếu rùa có mai mềm, mắt sưng, da bong mảng trắng hoặc bơi nghiêng, hãy đưa đến bác sĩ thú y có kinh nghiệm về bò sát.