Rồng Úc: chuồng nuôi, nhiệt độ và thức ăn

Rồng Úc, hay thằn lằn râu, là một trong những bò sát cảnh được yêu thích nhất nhờ tính tình hiền, hay quan sát và chịu được việc cầm nắm. Tuy vậy, đây là loài sống ở vùng khô nóng, cần nhiệt độ cao, ánh sáng mạnh và chế độ ăn cân bằng. Thiếu một trong những thứ đó, rồng Úc rất dễ mắc bệnh.

Trước khi nuôi rồng Úc

• Kích thước và tuổi thọ: rồng Úc trưởng thành thường dài khoảng 40–60 cm tính cả đuôi, có thể sống khoảng 10–15 năm nếu được chăm sóc tốt (tham khảo).
• Nguồn gốc hợp pháp: chỉ mua con sinh sản trong điều kiện nuôi, từ nguồn hợp pháp, có giấy tờ rõ ràng. Không mua con bắt từ tự nhiên hoặc không rõ nguồn gốc. Tuân thủ quy định của địa phương nơi bạn sống.
• Không thả ra môi trường: rồng Úc không thể sống tự nhiên ở nơi không phải quê hương của chúng và có thể mang mầm bệnh cho động vật bản địa. Nếu không nuôi được nữa, hãy tìm người nhận nuôi có trách nhiệm.
• Nuôi một con mỗi chuồng: rồng Úc không cần bạn đồng hành. Nuôi chung, đặc biệt hai con đực, dễ dẫn đến tranh giành, cắn nhau và căng thẳng.

Chuồng nuôi

Rồng Úc hoạt động nhiều và lớn khá nhanh. Một khuyến nghị phổ biến để tham khảo cho con trưởng thành là chuồng dài khoảng 120 cm, rộng và cao khoảng 60 cm. Chuồng nên mở ở mặt trước để dễ chăm sóc, có thông gió tốt và nắp chắc chắn.

• Nền: với con non, nên dùng loại nền phẳng, dễ vệ sinh như thảm lót hoặc gạch để giảm nguy cơ nuốt phải nền gây tắc ruột. Nếu dùng nền rời cho con trưởng thành, hãy hỏi bác sĩ thú y về bò sát để chọn loại phù hợp.
• Chỗ phơi: một phiến đá phẳng hoặc khúc gỗ đặt gần đèn sưởi để rồng leo lên phơi.
• Chỗ trốn: ít nhất một hang ở phía mát.
• Đồ leo trèo: cành, gỗ chắc chắn, đặt sao cho rồng không thể leo quá sát đèn gây bỏng.

Nhiệt độ và ánh sáng

Dải nhiệt độ

Rồng Úc cần nhiệt độ khác nhau trong chuồng để tự điều chỉnh thân nhiệt. Mức tham khảo phổ biến cho con trưởng thành:

• Điểm phơi: khoảng 38–42°C trên bề mặt chỗ phơi.
• Phía ấm: khoảng 30–33°C.
• Phía mát: khoảng 24–28°C.
• Ban đêm: có thể giảm xuống khoảng 20–24°C, thường không cần đèn sưởi phát sáng vào ban đêm.

Dùng bộ điều nhiệt cho thiết bị sưởi và đo bằng nhiệt kế đặt ở nhiều vị trí. Bề mặt chỗ phơi nên đo bằng nhiệt kế đo bề mặt.

Đèn UVB

Rồng Úc cần tia UVB để tạo vitamin D3, nhờ đó hấp thu được canxi. Thiếu UVB là nguyên nhân hàng đầu gây bệnh xương chuyển hoá. Đèn cần chiếu phủ phần lớn chiều dài chuồng, không bị kính hay nhựa chắn, và thay theo khuyến cáo trên nhãn sản phẩm vì UVB giảm dần dù đèn vẫn sáng. Chu kỳ chiếu sáng khoảng 12–14 giờ mỗi ngày là mức tham khảo phổ biến. Xem thêm bài về UVB cho bò sát để hiểu cách bố trí đèn.

Thức ăn theo từng giai đoạn

Rồng Úc ăn cả côn trùng lẫn rau xanh, nhưng tỉ lệ thay đổi theo tuổi:

• Con non: cần nhiều đạm để lớn, ăn côn trùng là chính, kèm một ít rau thái nhỏ. Cho ăn nhiều lần trong ngày.
• Con trưởng thành: rau xanh và một ít hoa quả chiếm phần lớn khẩu phần, côn trùng chỉ còn phần nhỏ. Cho côn trùng quá nhiều dễ làm rồng béo phì.

Gợi ý thức ăn

• Côn trùng: dế, gián nuôi làm thức ăn, sâu các loại mua từ nguồn nuôi sạch. Côn trùng không to hơn khoảng cách giữa hai mắt của rồng. Không cho côn trùng bắt ngoài tự nhiên vì có thể nhiễm thuốc trừ sâu, ký sinh trùng.
• Rau xanh: các loại rau lá đậm màu, rửa sạch, thái vừa miệng. Rau như xà lách búp nhạt nhiều nước nhưng ít dinh dưỡng, chỉ nên cho ít.
• Tránh: bơ, đom đóm, thức ăn của người, đồ ngọt.

Việc rắc bột canxi và vitamin cho côn trùng và rau là cần thiết, nhưng loại nào, bao lâu một lần thì tuỳ tuổi rồng và hệ thống đèn. Hãy làm theo chỉ định của bác sĩ thú y về bò sát và đọc kỹ nhãn sản phẩm.

Nước và vệ sinh

Đặt một đĩa nước nông, thay hằng ngày. Nhiều rồng Úc ít uống từ đĩa mà lấy nước chủ yếu qua rau. Dọn phân và thức ăn thừa mỗi ngày, vệ sinh toàn chuồng định kỳ. Rửa tay bằng xà phòng sau khi cầm rồng hoặc dọn chuồng vì bò sát có thể mang vi khuẩn Salmonella.

Tóm tắt

Rồng Úc cần một chuồng rộng có điểm phơi nóng, phía mát để nghỉ, đèn UVB chất lượng và bộ điều nhiệt. Con non ăn côn trùng là chính, con trưởng thành ăn rau là chính. Chỉ mua từ nguồn hợp pháp, có giấy tờ, không thả ra môi trường. Nếu rồng bỏ ăn lâu, lờ đờ, chân run, hàm mềm hoặc chậm lớn, hãy đưa đến bác sĩ thú y có kinh nghiệm về bò sát.