Nhím kiểng: chuồng nuôi, nhiệt độ và thức ăn

Nhím kiểng, hay nhím lùn, là loài thú nhỏ có gai, hoạt động chủ yếu về đêm và ngày càng được nhiều người yêu thích. Chúng không giống chuột hay thỏ: nhím là loài ăn côn trùng, rất nhạy với nhiệt độ và thích sống một mình. Bài này giúp bạn chuẩn bị chuồng, giữ nhiệt và cho ăn đúng cách.

Trước khi quyết định nuôi

• Nguồn gốc hợp pháp: chỉ mua nhím từ người nhân giống hoặc cơ sở hợp pháp, có thông tin rõ ràng. Tuyệt đối không bắt nhím hay bất kỳ loài thú nào ngoài tự nhiên về nuôi. Hãy tìm hiểu và tuân thủ quy định của địa phương nơi bạn sống.
• Giờ sinh hoạt: nhím thức và chạy nhiều về đêm, có thể gây tiếng động. Ban ngày chúng ngủ và không thích bị đánh thức.
• Sống một mình: nhím trưởng thành thường nên được nuôi riêng từng con. Nuôi chung dễ đánh nhau hoặc sinh sản ngoài ý muốn.
• Vệ sinh: giống nhiều loài thú khác, nhím có thể mang vi khuẩn như Salmonella mà không có biểu hiện. Luôn rửa tay sau khi bế nhím hoặc dọn chuồng, đặc biệt với trẻ nhỏ.

Chuồng nuôi phù hợp

Nhím ngoài tự nhiên đi lại nhiều mỗi đêm, nên chuồng càng rộng càng tốt. Một số điểm cần có:

• Đáy kín, phẳng: không dùng sàn lưới vì dễ kẹt chân, gãy móng.
• Thành chuồng chắc, thông thoáng: nhím leo và lách khá giỏi, nắp hoặc thành phải đủ cao, không có khe hở rộng.
• Bánh xe chạy: loại mặt chạy liền, không có nan hở, đủ lớn để lưng nhím không bị cong khi chạy. Vệ sinh bánh xe thường xuyên vì nhím hay đi vệ sinh khi chạy.
• Nhà trú: một hang hoặc túi ngủ bằng vải để nhím chui vào nghỉ ban ngày.
• Lót chuồng: giấy lót không bụi, vải nỉ hoặc vật liệu lót an toàn. Tránh mùn cưa gỗ có tinh dầu mạnh vì có thể kích ứng đường thở.
• Bát ăn và nước: bát nặng, thấp, khó lật. Nhiều con quen uống ở bát hơn bình treo.

Nhiệt độ: điều sống còn với nhím kiểng

Nhím kiểng có nguồn gốc từ vùng ấm áp. Theo khuyến nghị phổ biến, nhiệt độ phù hợp trong khoảng 24–29°C, tham khảo. Khi lạnh, đặc biệt dưới khoảng 20°C, nhím có thể cố gắng ngủ đông. Với nhím kiểng nuôi trong nhà, trạng thái này rất nguy hiểm và có thể gây tử vong.

Ngược lại, quá nóng cũng gây say nóng. Một số lưu ý:

• Đặt nhiệt kế ngay cạnh chuồng, theo dõi cả ngày lẫn đêm.
• Mùa lạnh, dùng thiết bị sưởi có bộ điều nhiệt, đặt ngoài chuồng hoặc ở một phía để nhím có chỗ tránh nếu thấy nóng. Không để nhím tiếp xúc trực tiếp với nguồn nhiệt.
• Mùa nóng, tránh nắng chiếu trực tiếp và nơi bí gió.
• Giữ chu kỳ sáng tối đều đặn. Thiếu ánh sáng ban ngày cũng có thể khiến nhím giảm hoạt động.

Nếu bạn thấy nhím lạnh khi chạm vào, đi loạng choạng, nằm bẹp không cuộn tròn, hãy làm ấm từ từ bằng hơi ấm cơ thể hoặc túi chườm ấm quấn khăn, và liên hệ bác sĩ thú y.

Thức ăn cho nhím kiểng

Nhím là loài ăn côn trùng, cần nhiều đạm và lượng béo vừa phải. Nhím nuôi rất dễ béo phì nếu ăn nhiều mà ít vận động.

• Thức ăn nền: thức ăn hạt làm riêng cho nhím, hoặc loại thức ăn khác có thành phần phù hợp theo tư vấn của bác sĩ thú y.
• Côn trùng: sâu bột, dế, giun đất nuôi sạch, cho vừa phải như món bổ sung. Không bắt côn trùng ngoài vườn vì có thể nhiễm thuốc trừ sâu hoặc ký sinh trùng.
• Rau và trái cây: một lượng nhỏ, cắt miếng nhỏ, như bí đỏ hấp, đậu xanh hạt hấp, táo bỏ hạt.

Những món cần tránh: sữa và sản phẩm từ sữa, nho và nho khô, bơ, hành, tỏi, sô-cô-la, đồ mặn, đồ chiên, các loại hạt cứng dễ hóc, thịt sống. Cho ăn vào buổi tối khi nhím bắt đầu thức dậy.

Khi nào cần đưa đi khám

Hãy tìm bác sĩ thú y có kinh nghiệm với thú ngoại lai nếu nhím có:

• Bỏ ăn hơn một ngày, sụt cân rõ.
• Đi loạng choạng, mất thăng bằng, run hoặc yếu dần ở chân.
• Rụng gai nhiều kèm da đỏ, bong vảy, ngứa, gãi liên tục.
• Tiêu chảy, phân xanh kéo dài, nôn.
• Thở khò khè, chảy mũi, mắt có ghèn.
• Có khối u, cục sưng ở bất kỳ đâu trên cơ thể.

Nên đưa nhím đi khám tổng quát ngay sau khi đón về và định kỳ theo lời khuyên của bác sĩ thú y.

Nhím kiểng không phải loài dễ nuôi cho mọi người, nhưng nếu bạn chuẩn bị chuồng rộng, giữ nhiệt ổn định và cho ăn đúng, chúng có thể là người bạn nhỏ thú vị trong nhiều năm.