Không thả rùa cảnh ra ao hồ tự nhiên: vì sao

Nhiều người mua một chú rùa nhỏ bằng đồng xu, vài năm sau rùa lớn bằng bàn tay, bể chật, nước hôi, và ý nghĩ "thả ra hồ cho nó tự do" xuất hiện. Có người thả rùa vì tín ngưỡng phóng sinh. Dù xuất phát từ lòng tốt, thả rùa cảnh ra tự nhiên thường gây hại nhiều hơn lợi.

Vì sao thả rùa lại có hại

Với chính con rùa

• Rùa nuôi quen được cho ăn, không giỏi kiếm mồi, dễ bị chó, chim, người bắt.
• Nhiều loài rùa cảnh nhập khẩu không hợp với khí hậu, nguồn nước nơi được thả, và chết dần vì đói, lạnh hoặc bệnh.
• Ao hồ đô thị thường ô nhiễm, nhiều rác, lưỡi câu, túi nilon.
• Rùa được thả trong các dịp phóng sinh tập trung thường bị bắt lại để bán, cứ thế quay vòng.

Với môi trường và các loài bản địa

• Cạnh tranh: một số loài rùa ngoại lai thích nghi rất mạnh, ăn tạp, sinh sản nhanh, giành thức ăn và bãi phơi nắng của rùa bản địa.
• Lây bệnh: rùa nuôi có thể mang mầm bệnh và ký sinh trùng mà các loài bản địa chưa từng tiếp xúc.
• Phá vỡ hệ sinh thái: rùa ăn trứng cá, ếch nhái non, ốc, cây thuỷ sinh. Khi số lượng rùa ngoại lai tăng, chuỗi thức ăn bị xáo trộn.

Rùa tai đỏ là ví dụ phổ biến: loài này được nuôi rộng rãi và đã được nhiều nơi trên thế giới xếp vào nhóm loài ngoại lai xâm hại. Nhiều địa phương có quy định hạn chế việc nuôi, buôn bán và thả loài này, hãy tuân thủ quy định của địa phương nơi bạn sống.

Trước khi mua rùa, hãy nghĩ kỹ

• Rùa sống rất lâu, nhiều loài sống hàng chục năm. Bạn có sẵn sàng chăm suốt thời gian đó không?
• Rùa lớn hơn bạn tưởng. Tìm hiểu cỡ trưởng thành và chuẩn bị bể, khu phơi tương ứng.
• Chi phí duy trì: lọc mạnh, đèn sưởi, đèn UVB, thức ăn, điện.
• Nguồn gốc hợp pháp: chỉ mua từ nguồn hợp pháp, có giấy tờ; không mua rùa bắt từ tự nhiên, không nuôi loài được bảo vệ khi không được phép.

Khi không thể nuôi tiếp: lựa chọn có trách nhiệm

1. Tìm cách khắc phục trước: nhiều vấn đề như nước hôi, bể chật có thể giải quyết bằng lọc tốt hơn, bể lớn hơn hoặc hồ ngoài trời có rào chắn chống thoát.
2. Nhượng lại cho người có kinh nghiệm: hỏi các nhóm, hội người nuôi bò sát uy tín; nói rõ tình trạng sức khoẻ và tuổi của rùa.
3. Liên hệ đơn vị cứu hộ động vật hoặc cơ quan quản lý động vật hoang dã tại địa phương để được hướng dẫn, nhất là với loài quý hiếm.
4. Hỏi bác sĩ thú y về các lựa chọn phù hợp nếu rùa bị bệnh nặng hoặc quá già yếu.

Nếu bạn muốn làm việc thiện liên quan tới rùa, hãy cân nhắc ủng hộ các chương trình bảo tồn rùa bản địa thay vì mua rùa để thả.

Phòng rùa trốn ra ngoài

• Hồ nuôi ngoài trời cần thành cao, có gờ chống leo, đáy và chân rào chống đào.
• Kiểm tra lối thoát nước, khe hở sau mưa lớn.
• Đậy nắp bể nếu rùa có thể leo lên đá phơi rồi trèo ra.
• Gắn mã nhận diện hoặc chụp ảnh đặc điểm mai rùa để dễ nhận lại nếu bị lạc.

Tóm tắt

• Thả rùa cảnh ra ao hồ hại cả con rùa và hệ sinh thái bản địa.
• Một số loài rùa phổ biến được xem là loài ngoại lai xâm hại; tuân thủ quy định địa phương.
• Tìm hiểu kỹ tuổi thọ, cỡ trưởng thành và chi phí trước khi mua; chỉ mua từ nguồn hợp pháp.
• Không nuôi được nữa thì nhượng lại, liên hệ cứu hộ hoặc cơ quan chức năng, không thả.