Ve và bọ chét ở chó: cách phòng quanh năm

Ở nước ta, ve và bọ chét không chỉ xuất hiện vào mùa mưa mà có thể sinh sôi gần như cả năm. Nhiều chủ nuôi chỉ xử lý khi thấy con ve bám trên tai chó, lúc đó trong nhà thường đã có cả một đàn. Phòng đều đặn và đúng cách luôn nhẹ nhàng hơn so với chữa khi đã nhiễm nặng.

Vì sao ve và bọ chét nguy hiểm hơn bạn nghĩ

Ve và bọ chét không chỉ gây ngứa. Chúng hút máu và có thể truyền mầm bệnh sang chó. Một số tác hại thường gặp:

• Bệnh do ve truyền: ve có thể mang các ký sinh trùng máu và vi khuẩn gây bệnh như Ehrlichia, Babesia, Anaplasma. Chó bệnh có thể sốt, bỏ ăn, mệt, nhợt niêm mạc, chảy máu cam hoặc có chấm xuất huyết.
• Viêm da dị ứng do bọ chét: chỉ vài vết cắn cũng đủ làm chó nhạy cảm ngứa dữ dội, gãi đến rụng lông, trầy da, nhiễm trùng thứ phát, hay gặp ở vùng lưng gần đuôi.
• Sán dây: chó có thể nhiễm sán dây khi liếm và nuốt phải bọ chét mang ấu trùng sán.
• Thiếu máu: chó con, chó già hoặc chó yếu bị nhiễm nặng có thể mất máu đáng kể.

Ve và bọ chét cũng có thể đốt người trong nhà, nên phòng cho chó cũng là bảo vệ cả gia đình.

Hiểu vòng đời để phòng cho đúng

Điều nhiều người chưa biết: phần lớn bọ chét và ve không sống trên người con chó mà nằm ở môi trường xung quanh. Bọ chét trưởng thành đẻ trứng trên lông, trứng rơi xuống sàn, khe gạch, nệm, thảm rồi nở thành ấu trùng và nhộng. Nhộng có thể nằm chờ khá lâu trước khi nở ra bọ chét mới. Ve thì rời chó để đẻ trứng ở kẽ tường, góc sân, bụi cỏ, rồi ve non lại bò lên tìm vật chủ.

Vì vậy, nếu chỉ bắt vài con ve thấy được trên người chó, vòng đời vẫn tiếp tục. Phòng hiệu quả cần hai việc song song: bảo vệ chó liên tục và làm sạch môi trường.

Cách phòng ve và bọ chét quanh năm

Dùng sản phẩm phòng ký sinh trùng ngoài theo chỉ định

Hiện có nhiều dạng sản phẩm như thuốc nhỏ gáy, thuốc uống, vòng cổ, dầu tắm hoặc xịt. Mỗi loại có thời gian bảo vệ, độ tuổi và cân nặng sử dụng khác nhau. Bạn nên:

• Hỏi bác sĩ thú y để chọn loại phù hợp với tuổi, cân nặng, tình trạng sức khoẻ và thói quen sinh hoạt của chó.
• Đọc kỹ nhãn sản phẩm, dùng đúng loài, đúng nhóm cân nặng và đúng khoảng cách giữa các lần.
• Dùng đều đặn quanh năm, không ngừng khi thấy chó “hết ve” vì ve có thể quay lại từ môi trường.
• Không tự ý kết hợp nhiều sản phẩm cùng lúc nếu chưa hỏi bác sĩ.

Lưu ý quan trọng nếu nhà bạn có cả mèo: một số sản phẩm trị ve dành cho chó có thể gây ngộ độc nặng cho mèo. Không bao giờ dùng sản phẩm của chó cho mèo, và để ý không cho mèo liếm vào vùng vừa nhỏ thuốc trên người chó.

Kiểm tra cơ thể chó thường xuyên

Sau mỗi lần đi dạo ở bãi cỏ, công viên hay vùng quê, hãy dành vài phút vuốt dọc người chó. Chú ý các vị trí ve hay bám: trong và quanh tai, kẽ ngón chân, nách, bẹn, cổ dưới vòng cổ và quanh đuôi. Dùng lược răng dày chải lông vùng lưng và đuôi để tìm bọ chét hoặc “phân bọ chét” là những hạt đen nhỏ, khi đặt lên khăn giấy ẩm sẽ loang màu đỏ nâu.

Gỡ ve đúng cách

• Đeo găng tay, dùng nhíp đầu nhỏ hoặc dụng cụ gỡ ve chuyên dụng.
• Kẹp ve sát da nhất có thể, kéo thẳng lên đều tay, không xoắn giật mạnh.
• Không bóp nát ve bằng tay, không đốt, không bôi dầu hay xăng lên ve.
• Sát trùng chỗ cắn, rửa tay sạch và theo dõi vùng da đó trong vài ngày.

Làm sạch môi trường sống

Môi trường là nơi ẩn náu của phần lớn ve và bọ chét, nên đừng bỏ qua bước này:

• Giặt nệm, chăn, đồ chơi vải của chó bằng nước nóng định kỳ và phơi nắng.
• Hút bụi sàn, thảm, ghế sofa, các khe góc thường xuyên; đổ túi rác máy hút bụi ra ngoài ngay.
• Lau sàn, trám hoặc vệ sinh kỹ các khe nứt tường, chân tường nơi ve hay đẻ trứng.
• Cắt cỏ ngắn, dọn lá mục và đồ đạc bỏ đi ở sân vườn.
• Nếu nhiễm nặng, hỏi bác sĩ thú y về cách xử lý môi trường an toàn cho người và vật nuôi.

Tất cả chó, mèo trong nhà cần được phòng cùng lúc. Chỉ phòng cho một con thì những con còn lại sẽ trở thành nguồn lây.

Khi nào cần đưa đi khám

Hãy đưa chó đến bác sĩ thú y sớm nếu bạn thấy:

• Chó sốt, mệt, bỏ ăn sau khi từng bị ve bám.
• Niêm mạc lợi nhợt, chảy máu cam, có chấm hoặc mảng xuất huyết trên da, nước tiểu sẫm màu.
• Chó gãi liên tục, rụng lông từng mảng, da đỏ, chảy dịch hoặc có mùi hôi.
• Thấy đốt sán giống hạt gạo quanh hậu môn hoặc trong phân.
• Chó có phản ứng bất thường sau khi dùng sản phẩm trị ve như run, chảy dãi, nôn, đi loạng choạng.

Bệnh do ve truyền đôi khi diễn biến âm thầm, nên khám định kỳ và xét nghiệm máu khi bác sĩ khuyên là cách tốt để phát hiện sớm.