Thỏ tiêu chảy, phân dính hậu môn: nguyên nhân và cách xử lý

Thấy mông thỏ bết phân, nhiều người nghĩ ngay đến tiêu chảy. Thực tế, phần lớn trường hợp là phân đêm thỏ không ăn lại, còn tiêu chảy thật ở thỏ trưởng thành ít gặp hơn nhưng nguy hiểm hơn nhiều. Phân biệt đúng giúp bạn xử lý kịp và không bỏ sót ca cấp cứu.

Phân thường, phân đêm và tiêu chảy thật

Thỏ khoẻ thải ra hai loại phân:

• Phân viên thường: tròn, khô, màu nâu, vỡ vụn khi bóp. Đây là phần chất xơ thỏ không tiêu hoá được.
• Phân đêm (phân manh tràng): chùm hạt nhỏ, mềm, bóng, có mùi đậm, thường thải vào sáng sớm hoặc đêm. Thỏ ăn lại ngay từ hậu môn để lấy thêm dinh dưỡng, nên bạn hiếm khi thấy.
• Tiêu chảy thật: phân lỏng như nước hoặc sệt, không còn hình viên, có thể kèm nhầy hoặc máu. Thỏ thường mệt, bỏ ăn.

Nếu bạn vẫn thấy phân viên thường bình thường, kèm các cục mềm bết dính, gần như chắc là phân đêm bị bỏ lại. Nếu toàn bộ phân lỏng, đó là tiêu chảy thật và cần đi khám ngay.

Vì sao phân đêm bị dính lại ở mông

• Khẩu phần sai: quá nhiều thức ăn viên, trái cây, bánh ngọt, ít cỏ khô. Phân đêm nhiều và nhão hơn, thỏ không ăn hết.
• Thừa cân: thỏ béo không cúi tới hậu môn được.
• Bệnh răng: răng mọc lệch gây đau, thỏ ngại ăn phân đêm và ngại tự liếm sạch.
• Đau khớp, thỏ già: khó xoay người, cúi người.
• Nền chuồng ướt, bẩn: phân dính vào lông và bết lại.

Thỏ non vừa cai sữa, hoặc thỏ đổi thức ăn đột ngột, cũng dễ rối loạn tiêu hoá. Ở thỏ non, phân lỏng có thể diễn biến rất nhanh.

Vệ sinh mông thỏ đúng cách

Phân bết lâu ngày làm da hăm, loét và thu hút ruồi. Vệ sinh nhẹ nhàng như sau:

1. Đặt thỏ trên khăn, đỡ chắc phần lưng và mông, không lật ngửa thỏ quá lâu.
2. Chỉ làm ướt vùng bị bết bằng nước ấm, không tắm cả người. Thỏ tắm ướt toàn thân dễ bị lạnh và sốc.
3. Gỡ phân từ từ bằng tay hoặc lược răng thưa. Cục quá chặt có thể cắt bớt lông, nhưng da thỏ rất mỏng, dễ rách, nên làm hết sức cẩn thận hoặc nhờ bác sĩ thú y.
4. Lau khô kỹ bằng khăn. Có thể dùng máy sấy ở chế độ mát, để xa, luôn thử bằng tay trước.
5. Quan sát da: đỏ, rỉ dịch, có vết loét hay có giòi thì đi khám ngay.

Không tự bôi thuốc, phấn hay kem người lên da thỏ khi chưa hỏi bác sĩ thú y.

Phòng phân dính tái diễn

• Cỏ khô là chính: cho ăn tự do, chiếm phần lớn khẩu phần. Thức ăn viên chỉ một lượng nhỏ, trái cây chỉ là món thưởng hiếm hoi. Xem thêm bài về khẩu phần cỏ khô cho thỏ.
• Đổi thức ăn từ từ trong khoảng 1–2 tuần, không đổi đột ngột.
• Giữ cân nặng hợp lý: cho thỏ vận động mỗi ngày, cân định kỳ.
• Giữ chuồng khô: thay lót chuồng thường xuyên, dọn khay vệ sinh hằng ngày.
• Kiểm tra mông hằng ngày, nhất là mùa nóng ẩm và với thỏ già, thỏ béo, thỏ lông dài.
• Khám răng định kỳ vì bệnh răng là nguyên nhân hay bị bỏ sót.

Khi nào cần đưa đi khám

Hãy đưa thỏ đến bác sĩ thú y có kinh nghiệm với thỏ ngay trong ngày nếu:

• Phân lỏng như nước, không còn phân viên, nhất là ở thỏ non.
• Thỏ bỏ ăn, không đi phân, bụng chướng, ngồi gù một chỗ hoặc nghiến răng vì đau.
• Có giòi hoặc trứng ruồi ở vùng mông. Đây là ca cấp cứu, có thể nguy hiểm tính mạng trong vài giờ.
• Phân có máu, nhầy nhiều, hoặc thỏ lạnh, mệt lả.
• Phân dính lặp lại dù đã chỉnh khẩu phần. Bác sĩ thú y sẽ kiểm tra răng, cân nặng, khớp và ký sinh trùng.

Không tự cho thỏ uống thuốc trị tiêu chảy của người. Mọi thuốc chỉ dùng theo chỉ định của bác sĩ thú y.