Lịch tiêm phòng cho chó con: các mốc tuổi cần nhớ

Tiêm phòng là cách đơn giản và hiệu quả nhất để bảo vệ chó con khỏi những bệnh nguy hiểm, có bệnh gây tử vong rất nhanh. Nhưng nhiều người nuôi lần đầu thấy rối vì có quá nhiều mũi tiêm và mốc thời gian. Bài này giúp bạn hiểu vì sao cần tiêm nhiều lần và các mốc tuổi thường gặp để chủ động trao đổi với bác sĩ thú y.

Tiêm phòng để làm gì và phòng bệnh nào

Vì sao chó con phải tiêm nhiều mũi

Khi mới sinh, chó con nhận một phần kháng thể từ sữa đầu của mẹ. Lượng kháng thể này giúp bảo vệ chó con trong vài tuần đầu, rồi giảm dần. Vấn đề là kháng thể từ mẹ cũng có thể làm vắc-xin kém tác dụng nếu tiêm quá sớm. Không ai biết chính xác kháng thể từ mẹ của từng con hết vào lúc nào.

Vì vậy, bác sĩ thú y thường tiêm nhắc lại nhiều lần, cách nhau vài tuần, để chắc chắn có ít nhất một mũi tiêm rơi vào lúc cơ thể chó con tự tạo được miễn dịch. Bỏ dở giữa chừng đồng nghĩa với việc chó con có thể chưa được bảo vệ đầy đủ.

Các bệnh thường được tiêm phòng

Vắc-xin cho chó thường được chia làm hai nhóm. Nhóm cơ bản được khuyến nghị cho hầu hết mọi con chó. Nhóm tuỳ chọn được cân nhắc theo nơi sống và lối sống của từng con.

• Bệnh Care (sài sốt chó): do vi-rút gây ra, ảnh hưởng hô hấp, tiêu hoá và thần kinh, tỉ lệ tử vong cao.
• Bệnh do Parvovirus: gây nôn, tiêu chảy ra máu, mất nước rất nhanh, đặc biệt nguy hiểm với chó con.
• Viêm gan truyền nhiễm: do Adenovirus, ảnh hưởng gan và nhiều cơ quan khác.
• Bệnh dại: lây sang người và gần như luôn tử vong khi đã phát bệnh. Đây là mũi tiêm thường bắt buộc theo quy định của nhiều địa phương.
• Một số bệnh khác như Leptospira (lây qua nước tiểu chuột, nước ô nhiễm, có thể lây sang người), ho cũi chó, Parainfluenza. Bác sĩ thú y sẽ tư vấn có nên tiêm hay không.

Các mốc tuổi tiêm phòng phổ biến

Dưới đây là các mốc tuổi theo khuyến nghị phổ biến, chỉ để bạn tham khảo. Lịch cụ thể cho chó nhà bạn do bác sĩ thú y quyết định, dựa trên tuổi, sức khoẻ, tiền sử tiêm của chó mẹ và tình hình dịch bệnh nơi bạn sống.

1. Khoảng 6–8 tuần tuổi: mũi đầu tiên cho nhóm bệnh cơ bản.
2. Nhắc lại sau mỗi 2–4 tuần: tiếp tục cho đến khi chó con khoảng 16 tuần tuổi hoặc lớn hơn một chút.
3. Bệnh dại: thường tiêm mũi đầu từ khoảng 3 tháng tuổi, sau đó nhắc lại theo quy định của địa phương và hướng dẫn của bác sĩ thú y.
4. Mũi nhắc lại sau loạt đầu: thường vào khoảng 6–12 tháng tuổi.
5. Khi trưởng thành: tiêm nhắc định kỳ, khoảng cách tuỳ loại vắc-xin, thường từ 1 đến 3 năm một lần.

Nếu bạn nhận nuôi một chú chó không rõ lịch sử tiêm, hãy mang theo mọi giấy tờ có được và để bác sĩ thú y lên lịch lại từ đầu nếu cần.

Trước và sau khi tiêm cần lưu ý gì

Trước khi tiêm

• Chỉ tiêm khi chó con khoẻ: ăn uống bình thường, không sốt, không tiêu chảy, không nôn.
• Báo cho bác sĩ thú y nếu chó vừa mới về nhà, vừa đổi chỗ ở hay từng bị phản ứng sau tiêm.
• Việc tẩy giun trước khi tiêm có cần hay không, làm lúc nào, hãy hỏi bác sĩ thú y.

Sau khi tiêm

• Chó con có thể hơi mệt, ăn ít hoặc đau nhẹ chỗ tiêm trong một đến hai ngày. Đây thường là phản ứng bình thường.
• Cho chó nghỉ ngơi, tránh vận động mạnh trong ngày tiêm.
• Nhiều bác sĩ thú y khuyên chưa nên tắm ngay sau khi tiêm. Hãy hỏi cụ thể khi đi tiêm.
• Ở lại phòng khám thêm một lúc sau khi tiêm nếu được, để theo dõi phản ứng sớm.

Giữ an toàn cho chó con khi chưa tiêm đủ

Trong thời gian chưa hoàn tất loạt tiêm đầu, chó con vẫn có nguy cơ nhiễm bệnh. Bạn không cần nhốt chó trong nhà hoàn toàn, vì đây cũng là giai đoạn chó con cần làm quen với âm thanh, con người và môi trường mới. Chỉ cần cẩn thận hơn:

• Tránh cho chó xuống đất ở công viên, bãi cỏ chung, lề đường nơi nhiều chó lạ đi qua.
• Chỉ cho chơi với những con chó khoẻ mạnh, đã tiêm phòng đầy đủ.
• Có thể bế chó ra ngoài để làm quen với tiếng xe, tiếng người mà không để chó chạm đất.
• Rửa tay, thay dép khi vừa tiếp xúc với chó lạ trước khi bế chó con.

Hãy giữ sổ tiêm phòng cẩn thận. Sổ này cần khi bạn gửi chó ở khách sạn thú cưng, đưa chó đi xa hoặc khi chính quyền địa phương kiểm tra.

Khi nào cần đưa đi khám

Hãy liên hệ bác sĩ thú y ngay nếu sau khi tiêm, chó con có một trong các dấu hiệu sau:

• Sưng mặt, sưng quanh mắt, nổi mẩn, ngứa nhiều.
• Nôn liên tục, tiêu chảy, khó thở, lả đi hoặc ngất.
• Chỗ tiêm sưng to, nóng, đau tăng dần hoặc vẫn còn cục sau vài tuần.
• Mệt và bỏ ăn kéo dài hơn hai ngày.

Ngoài ra, nếu chó con chưa tiêm đủ mà có dấu hiệu nôn, tiêu chảy, sốt, chảy mũi hay ho, đừng tự chữa ở nhà. Hãy đưa đi khám sớm, vì nhiều bệnh truyền nhiễm ở chó con diễn biến rất nhanh.