Dạy chó lệnh ngồi, nằm, chờ bằng phần thưởng

Ba lệnh ngồi, nằm và chờ nghe đơn giản nhưng rất hữu ích trong đời sống hằng ngày. Chúng giúp chó bình tĩnh khi có khách, không lao ra cửa, không nhảy chồm lên người và an toàn hơn ở nơi đông người. Tin vui là bạn có thể tự dạy tại nhà, chỉ cần ít phút mỗi ngày và một túi phần thưởng nhỏ.

Chuẩn bị trước khi dạy

• Phần thưởng: chọn món chó thích, cắt thật nhỏ bằng hạt đậu để chó ăn nhanh và không no quá sớm. Có thể dùng một phần khẩu phần ăn trong ngày để tránh tăng cân.
• Nơi yên tĩnh: bắt đầu trong nhà, ít tiếng động, ít người qua lại.
• Thời điểm: khi chó hơi đói và không quá phấn khích, ví dụ trước bữa ăn hoặc sau khi đã đi dạo.
• Buổi tập ngắn: khoảng 5 phút mỗi buổi, vài buổi mỗi ngày. Kết thúc khi chó vẫn còn hào hứng.
• Một từ lệnh thống nhất: cả nhà dùng cùng một từ, giọng rõ ràng, không lặp đi lặp lại nhiều lần.

Chó con có thể bắt đầu học những lệnh này từ khi mới về nhà, chỉ cần buổi tập ngắn hơn. Chó trưởng thành và chó lớn tuổi cũng học được, không bao giờ là quá muộn.

Dạy lệnh “ngồi”

1. Cầm phần thưởng sát mũi chó để chó ngửi thấy.
2. Từ từ đưa tay lên cao và hơi lùi về phía sau đầu chó. Khi mắt và mũi chó nhìn theo, mông chó sẽ tự hạ xuống.
3. Ngay khi mông chạm đất, khen “giỏi” và cho phần thưởng.
4. Lặp lại nhiều lần. Khi chó ngồi nhanh theo động tác tay, bắt đầu nói “ngồi” ngay trước khi đưa tay.
5. Dần dần làm động tác tay nhỏ lại, cho đến khi chó ngồi chỉ với lời lệnh.

Không ấn mông chó xuống. Chó học nhanh và vững hơn khi tự làm đúng động tác rồi được thưởng.

Dạy lệnh “nằm”

Khi chó đã ngồi tốt, bạn có thể dạy nằm từ tư thế ngồi.

1. Cho chó ngồi. Cầm phần thưởng sát mũi chó.
2. Từ từ hạ tay thẳng xuống đất, giữa hai chân trước, rồi kéo nhẹ ra xa một chút theo mặt sàn.
3. Chó sẽ cúi đầu theo và trượt người nằm xuống. Khi khuỷu chân trước và bụng chạm đất, khen và thưởng ngay.
4. Nếu chó đứng dậy thay vì nằm, đưa tay chậm hơn và thưởng cả khi chó mới chỉ hạ thấp người một chút.
5. Khi chó làm theo đều đặn, thêm từ “nằm” ngay trước động tác tay và giảm dần động tác.

Nằm là tư thế khiến chó cảm thấy dễ bị tổn thương hơn, nên một số con ngại làm. Hãy tập trên thảm hoặc đệm mềm và kiên nhẫn hơn.

Dạy lệnh “chờ”

Lệnh chờ dạy chó giữ nguyên tư thế cho đến khi được cho phép. Đây là lệnh cần nhiều thời gian nhất. Hãy tăng dần theo ba yếu tố: thời gian, khoảng cách và mức độ xao nhãng, mỗi lần chỉ tăng một yếu tố.

1. Cho chó ngồi. Giơ lòng bàn tay về phía chó và nói “chờ”.
2. Đợi một đến hai giây. Nếu chó vẫn ngồi, khen và thưởng ngay tại chỗ.
3. Dùng một từ giải phóng như “được rồi” để báo chó có thể đứng dậy.
4. Tăng dần thời gian chờ lên vài giây, rồi mười giây, rồi lâu hơn.
5. Khi chó chờ tốt, lùi một bước rồi quay lại thưởng. Sau đó lùi xa hơn.
6. Cuối cùng mới tập ở nơi có xao nhãng như ngoài sân, khi có khách.

Nếu chó đứng dậy trước khi được cho phép, không mắng. Chỉ cần bình tĩnh cho chó ngồi lại và giảm độ khó ở lần sau.

Mẹo giúp chó học nhanh và nhớ lâu

• Thưởng thật nhanh, trong vòng một đến hai giây sau khi chó làm đúng.
• Khi chó đã thành thạo, chuyển dần sang thưởng ngẫu nhiên và xen kẽ lời khen, vuốt ve.
• Tập ở nhiều nơi khác nhau, vì chó không tự hiểu rằng “ngồi” ở phòng khách cũng là “ngồi” ngoài công viên.
• Không dùng lệnh để gọi chó đến rồi phạt, chó sẽ mất niềm tin.
• Áp dụng vào đời sống: cho chó ngồi trước khi đặt bát ăn, chờ trước khi mở cửa ra ngoài.

Tóm tắt

Hãy dạy từng lệnh một, bắt đầu với “ngồi”, sau đó “nằm”, rồi mới đến “chờ”. Dùng phần thưởng nhỏ, buổi tập ngắn, cả nhà thống nhất từ lệnh và luôn kiên nhẫn. Nếu chó có vẻ đau khi ngồi hay nằm, đi lại khó khăn, hãy hỏi bác sĩ thú y trước khi tiếp tục tập. Nếu chó tỏ ra quá sợ hãi hoặc hung dữ khi tập, hãy tìm một huấn luyện viên dùng phương pháp khen thưởng để được hỗ trợ.