Dạy chó đi vệ sinh đúng chỗ: hướng dẫn từng bước

Dạy chó đi vệ sinh đúng chỗ là bài học đầu tiên và quan trọng nhất khi đón chó về nhà. Phần lớn chó học được trong vài tuần nếu người nuôi làm đều đặn và không trách phạt. Bí quyết nằm ở lịch sinh hoạt, thời điểm khen thưởng và sự kiên nhẫn.

Hiểu chó trước khi dạy

Chó con chưa kiểm soát bàng quang tốt như chó lớn. Một cách ước lượng thường được nhắc đến để tham khảo là chó con nhịn được khoảng số giờ bằng số tháng tuổi cộng thêm một, và hiếm khi quá vài giờ vào ban ngày. Đừng kỳ vọng chó con hai tháng tuổi nhịn được cả buổi.

Chó cũng có bản năng không muốn đi vệ sinh ở nơi mình ăn và ngủ. Chúng thích quay lại chỗ đã từng có mùi của mình. Hai đặc điểm này chính là công cụ để bạn dạy chó.

Chuẩn bị chỗ đi vệ sinh

• Chọn một chỗ cố định: có thể là khay vệ sinh, tấm lót, góc ban công hoặc một vị trí ngoài sân. Chỗ này nên xa nơi ăn và ngủ của chó.
• Nếu chó con chưa tiêm phòng đủ: nên dùng chỗ trong nhà hoặc khu vực riêng, tránh bãi cỏ công cộng nơi nhiều chó lạ qua lại.
• Chuẩn bị phần thưởng: vài miếng thức ăn nhỏ chó thích, để sẵn ở chỗ dễ lấy.
• Chuồng hoặc khu vực nhỏ: giúp bạn kiểm soát chó khi không thể trông trực tiếp. Chuồng chỉ cần đủ rộng để chó đứng, quay người và nằm thoải mái.
• Chất tẩy mùi dạng enzyme: dùng để lau chỗ chó lỡ đi sai. Nước lau sàn có mùi amoniac có thể khiến chó tưởng đó là chỗ đi vệ sinh.

Các bước dạy chó đi vệ sinh

1. Dẫn chó đến chỗ đi vệ sinh vào đúng thời điểm: ngay khi ngủ dậy, sau khi ăn hoặc uống khoảng 10–30 phút, sau khi chơi đùa, trước khi đi ngủ. Với chó con, ban ngày nên dẫn đi cách khoảng một đến hai giờ một lần.
2. Dùng một khẩu lệnh ngắn: ví dụ “đi tè nào”. Nói nhẹ nhàng khi chó bắt đầu đi, lâu dần chó sẽ gắn khẩu lệnh với hành động.
3. Khen thưởng ngay lập tức: trong vòng vài giây sau khi chó đi xong, ngay tại chỗ. Khen bằng giọng vui vẻ và cho một miếng thưởng. Thưởng khi đã vào nhà là quá muộn, chó không hiểu vì sao được thưởng.
4. Quan sát dấu hiệu: chó đánh hơi sàn, đi vòng vòng, đột nhiên rời chỗ chơi, ra cửa hoặc rên rỉ. Thấy những dấu hiệu này, hãy dẫn ngay đến chỗ đi vệ sinh.
5. Cho ăn đúng giờ: bữa ăn đều đặn giúp giờ đi vệ sinh cũng đều đặn, dễ đoán hơn. Hạn chế để thức ăn cả ngày.
6. Giới hạn không gian khi không trông được: cho chó vào chuồng hoặc khu vực nhỏ có lót sẵn. Mở rộng dần khi chó đã ít đi sai.

Xử lý khi chó đi sai chỗ

Chó đi sai là chuyện bình thường trong quá trình học. Cách bạn phản ứng quyết định chó học nhanh hay chậm.

• Không la mắng, không đánh, không dí mũi chó vào chỗ bẩn. Chó sẽ không hiểu bạn phạt vì việc đi sai chỗ, mà chỉ học được rằng đi vệ sinh trước mặt bạn là nguy hiểm. Kết quả là chó lén đi ở góc khuất.
• Nếu bắt gặp đúng lúc: gây chú ý nhẹ, ví dụ vỗ tay một cái, rồi bế hoặc dẫn ngay đến chỗ đúng. Khen nếu chó đi tiếp ở đó.
• Nếu phát hiện sau: chỉ lặng lẽ dọn sạch. Dùng chất tẩy mùi để chó không quay lại chỗ cũ.
• Tự xem lại lịch: chó đi sai thường là dấu hiệu bạn dẫn đi chưa đủ thường xuyên hoặc cho chó tự do quá sớm.

Với chó lớn mới về nhà

Chó trưởng thành nhận nuôi cũng có thể cần học lại từ đầu, vì môi trường mới khác hoàn toàn. Hãy làm theo các bước như với chó con, chỉ khác là khoảng cách giữa các lần dẫn đi có thể dài hơn. Thường chó lớn học nhanh hơn chó con.

Những trường hợp không phải do huấn luyện

Nếu chó đã từng đi đúng chỗ rồi đột nhiên đi bậy, hãy nghĩ đến nguyên nhân sức khoẻ như viêm đường tiết niệu, tiêu chảy, bệnh thận, hoặc căng thẳng khi nhà có thay đổi. Chó đực chưa triệt sản có thể tè đánh dấu lãnh thổ. Chó già có thể khó nhịn hơn. Những trường hợp này nên được bác sĩ thú y kiểm tra trước khi tiếp tục huấn luyện.

Tóm tắt

• Chọn một chỗ cố định, xa nơi ăn ngủ của chó.
• Dẫn chó đi vào các thời điểm then chốt: sau khi ngủ dậy, sau ăn, sau chơi, trước khi ngủ.
• Khen thưởng ngay lập tức, ngay tại chỗ.
• Không trách phạt, lau sạch chỗ đi sai bằng chất tẩy mùi.
• Kiên nhẫn. Phần lớn chó cần vài tuần, có con cần lâu hơn. Đi bậy đột ngột ở chó đã quen thì nên đưa đi khám.