Chó mang thai: chăm sóc chó mẹ từ đầu đến lúc đẻ

Chó mang thai trung bình khoảng 9 tuần, tức khoảng hai tháng. Trong thời gian này, chó mẹ cần được ăn đúng, vận động vừa phải và có nơi đẻ yên tĩnh. Chăm sóc tốt từ sớm giúp chó mẹ khoẻ và đàn con có khởi đầu thuận lợi.

Dấu hiệu chó đang mang thai

Trong vài tuần đầu, chó mang thai gần như không có dấu hiệu rõ ràng. Bạn có thể nhận thấy dần:

• Chó ăn kém hoặc hơi uể oải một thời gian ngắn ở giai đoạn đầu.
• Núm vú to và hồng hơn sau vài tuần.
• Bụng to dần, rõ nhất ở nửa sau thai kỳ.
• Tính nết thay đổi: bám chủ hơn hoặc thích nằm một mình.

Một số chó cái chưa mang thai vẫn có biểu hiện giống mang thai sau chu kỳ động dục, gọi là mang thai giả. Vì vậy, cách chắc chắn nhất là đưa chó đi khám. Bác sĩ thú y có thể xác nhận bằng siêu âm, sờ nắn hoặc chụp X-quang ở giai đoạn cuối để ước lượng số con, giúp bạn biết chó mẹ đã đẻ hết hay chưa.

Ăn uống và vận động trong thai kỳ

Dinh dưỡng

• Nửa đầu thai kỳ: thường chưa cần tăng nhiều khẩu phần. Cho ăn thức ăn chất lượng, cân bằng như bình thường và giữ chó ở cân nặng vừa phải.
• Khoảng một phần ba cuối: nhu cầu năng lượng tăng rõ. Bác sĩ thú y thường khuyên chuyển dần sang thức ăn dành cho chó con hoặc chó mẹ đang mang thai, cho ăn nhiều bữa nhỏ vì bụng to khiến chó khó ăn nhiều một lúc.
• Nước sạch luôn sẵn sàng.

Không tự ý bổ sung canxi hay vitamin trong thai kỳ. Bổ sung không đúng có thể gây hại, kể cả làm tăng nguy cơ hạ canxi máu sau khi đẻ. Mọi loại bổ sung, thuốc tẩy giun hay thuốc trị ve rận cho chó mang thai chỉ dùng theo chỉ định của bác sĩ thú y.

Vận động

• Duy trì đi dạo nhẹ nhàng mỗi ngày để chó mẹ giữ cơ khoẻ.
• Tránh chạy nhảy mạnh, đùa nghịch thô bạo, leo cầu thang nhiều ở giai đoạn cuối.
• Hạn chế tiếp xúc với chó lạ để giảm nguy cơ lây bệnh.

Chuẩn bị ổ đẻ

Khoảng hai tuần trước ngày dự sinh, hãy chuẩn bị ổ đẻ để chó mẹ làm quen:

• Một thùng hoặc khu quây đủ rộng để chó mẹ nằm duỗi thẳng và xoay trở, thành đủ cao để chó con không bò ra ngoài nhưng chó mẹ ra vào dễ.
• Đặt ở góc yên tĩnh, ấm, tránh gió lùa, ít người qua lại.
• Lót khăn, chăn cũ hoặc tấm lót dễ thay giặt.
• Chuẩn bị sẵn khăn sạch, túi rác, sổ ghi chép giờ đẻ từng con và số điện thoại bác sĩ thú y, kể cả số gọi ngoài giờ.

Dấu hiệu sắp đẻ và quá trình đẻ

Khi gần đẻ, chó mẹ thường bồn chồn, cào bới ổ, thở hổn hển, bỏ ăn, có thể run. Nhiệt độ cơ thể của chó mẹ thường hạ xuống một chút trước khi chuyển dạ, nên một số người nuôi đo nhiệt độ hằng ngày ở tuần cuối theo hướng dẫn của bác sĩ thú y.

Phần lớn chó mẹ tự đẻ được. Bạn nên ở gần quan sát, giữ yên tĩnh, không can thiệp khi mọi việc diễn ra bình thường. Chó mẹ thường tự xé màng ối, liếm cho con thở và cắn dây rốn. Ghi lại giờ ra của từng con và đếm nhau thai nếu có thể.

Khi nào cần đưa đi khám

Gọi ngay bác sĩ thú y nếu có một trong các dấu hiệu sau (các mốc thời gian chỉ để tham khảo):

• Chó mẹ rặn mạnh liên tục khoảng 30 phút mà không ra con.
• Đã ra một hoặc vài con nhưng nghỉ hơn khoảng 2 giờ, trong khi bạn biết còn con trong bụng.
• Có dịch xanh đậm hoặc đen chảy ra trước khi ra con đầu tiên, hoặc chảy máu nhiều.
• Đã quá ngày dự sinh mà chưa có dấu hiệu chuyển dạ.
• Chó mẹ lả đi, run rẩy, co giật, sốt hoặc đau dữ dội.
• Trong thai kỳ, chó mẹ bỏ ăn lâu, nôn nhiều, chảy dịch bất thường ở âm hộ.

Nên đưa chó mẹ đi khám ít nhất một lần trong thai kỳ để bác sĩ thú y đánh giá sức khoẻ và cùng bạn lên kế hoạch cho ngày đẻ.