Chó lo âu khi ở nhà một mình: hiểu và giúp chó

Bạn đi làm về và thấy cửa bị cào xước, gối bị xé, hàng xóm phàn nàn chó hú suốt buổi. Rất có thể chú chó của bạn không hư, mà đang lo âu khi phải ở một mình. Đây là vấn đề hành vi khá phổ biến và có thể cải thiện nếu bạn kiên nhẫn tập đúng cách.

Lo âu chia ly là gì

Chó là loài sống theo bầy và gắn bó với người nuôi. Một số con cảm thấy bất an thực sự khi người thân rời đi. Điểm khác biệt là các hành vi dưới đây chủ yếu xảy ra khi chó ở một mình hoặc ngay sau khi chủ rời đi, không phải lúc có người ở nhà.

• Sủa, hú, rên kéo dài sau khi chủ đi.
• Cào, cắn cửa ra vào, cửa sổ, khung chuồng như muốn thoát ra.
• Đi vệ sinh bậy trong nhà dù đã được dạy.
• Đi tới đi lui liên tục, thở dốc, chảy nước dãi.
• Bồn chồn, bám theo từng bước khi thấy chủ chuẩn bị ra ngoài như cầm chìa khoá, mang giày.
• Mừng rỡ quá mức khi chủ về.

Nguy cơ cao hơn ở chó vừa chuyển nhà, vừa được nhận nuôi, chó từng bị bỏ rơi, hoặc khi nếp sinh hoạt gia đình thay đổi đột ngột, ví dụ chủ chuyển từ làm việc ở nhà sang đi làm cả ngày.

Phân biệt với những nguyên nhân khác

Không phải chó nào phá nhà khi chủ vắng cũng bị lo âu chia ly. Hãy cân nhắc các khả năng khác:

• Buồn chán, thiếu vận động: chó trẻ nhiều năng lượng tự tìm trò để chơi.
• Chưa được dạy đi vệ sinh đầy đủ: chó đi bậy cả khi có người ở nhà.
• Sợ tiếng động bên ngoài: tiếng xe, công trình, sấm sét.
• Vấn đề sức khoẻ: bệnh đường tiết niệu, tiêu hoá, hoặc thay đổi nhận thức ở chó già.

Nếu có điều kiện, bạn có thể đặt một camera để xem chó làm gì khi ở một mình. Hình ảnh thực tế giúp bạn và bác sĩ thú y hiểu rõ vấn đề hơn.

Tập cho chó ở nhà một mình

Tập từ những lần vắng rất ngắn

1. Bắt đầu bằng việc ra khỏi phòng vài giây, rồi quay lại khi chó còn bình tĩnh.
2. Tăng dần thời gian: vài phút, mười phút, nửa giờ. Chỉ tăng khi chó đã thoải mái ở mức trước.
3. Nếu chó bắt đầu sủa, cào cửa, hãy lùi lại một bước, rút ngắn thời gian.
4. Tập nhiều lần trong ngày, ở những thời điểm khác nhau.

Tiến độ ở mỗi con một khác, có con cần vài tuần, có con cần vài tháng. Đi chậm thường lại nhanh hơn.

Làm “tín hiệu ra đi” trở nên bình thường

Chó học rất nhanh rằng tiếng chìa khoá, đôi giày hay chiếc ba lô nghĩa là bạn sắp đi. Hãy cầm chìa khoá rồi ngồi xem tivi, mang giày rồi đi nấu cơm. Khi các tín hiệu này không còn luôn đi kèm việc bạn ra khỏi nhà, chó sẽ bớt căng thẳng.

Ra đi và trở về thật nhẹ nhàng

• Không chào tạm biệt dài dòng, không ôm ấp quá mức trước khi đi.
• Khi về, chờ chó bình tĩnh lại rồi mới chào hỏi vui vẻ.

Giúp chó dễ chịu hơn khi ở một mình

• Vận động trước khi đi: một buổi đi dạo hoặc chơi vừa sức giúp chó mệt vừa phải và dễ nghỉ ngơi.
• Đồ chơi nhồi thức ăn: đưa ngay khi bạn ra khỏi nhà để chó có việc để làm và liên hệ việc bạn đi với điều tốt.
• Chỗ nằm quen thuộc: một góc yên tĩnh có đệm, có áo cũ mang mùi của bạn.
• Âm thanh nền: radio hoặc nhạc nhẹ có thể giúp át tiếng động bên ngoài.
• Nhờ người hỗ trợ: nếu phải vắng lâu, nhờ người thân ghé qua dắt chó đi dạo giữa ngày.

Đừng phạt chó khi về thấy đồ bị phá. Chó không hiểu vì sao bị phạt, và nỗi lo của chó khi chờ bạn về sẽ chỉ tăng lên. Việc nuôi thêm một con chó khác cũng không phải lúc nào cũng giải quyết được, vì chó lo âu thường gắn với người chứ không phải với bạn đồng loại.

Khi nào cần đưa đi khám

Hãy đưa chó đến bác sĩ thú y nếu chó tự làm mình bị thương khi cố thoát ra như gãy móng, chảy máu miệng, hoặc không ăn uống khi ở một mình. Hành vi lo âu xuất hiện đột ngột ở chó lớn tuổi, hay kèm đi tiểu nhiều, nôn, tiêu chảy cũng cần được khám để loại trừ bệnh lý. Với những ca nặng, bác sĩ thú y có thể đề xuất kết hợp huấn luyện hành vi với thuốc hỗ trợ; chỉ dùng thuốc theo chỉ định của bác sĩ thú y, không tự mua thuốc an thần cho chó.