Chó già lú lẫn: nhận biết sớm và chăm sóc tại nhà

Chú chó từng rất lanh lợi nay bỗng đứng ngẩn ở góc nhà, sủa vu vơ lúc nửa đêm hay quên chỗ đi vệ sinh quen thuộc. Đó có thể là dấu hiệu của hội chứng suy giảm nhận thức ở chó, thường được gọi nôm na là “chó già lú lẫn”. Bệnh không chữa khỏi hẳn, nhưng nếu phát hiện sớm và chăm sóc đúng, chó vẫn có thể sống vui vẻ thêm nhiều năm.

Chó già lú lẫn là gì

Khi chó lớn tuổi, não bộ có những thay đổi làm giảm khả năng ghi nhớ, học hỏi và nhận biết xung quanh. Tình trạng này khá giống chứng sa sút trí tuệ ở người cao tuổi. Bệnh thường bắt đầu âm thầm và nặng dần theo thời gian, hay gặp ở chó từ khoảng 8–10 tuổi trở lên, tuỳ giống và kích cỡ.

Điều quan trọng là không phải mọi thay đổi ở chó già đều do lú lẫn. Đau khớp, giảm thị lực, giảm thính lực, bệnh thận, bệnh tuyến giáp hay khối u não đều có thể gây ra biểu hiện tương tự. Vì vậy, chẩn đoán cần do bác sĩ thú y thực hiện sau khi đã loại trừ các bệnh khác.

Dấu hiệu cần để ý

Người ta thường nhóm các dấu hiệu của chó lú lẫn thành vài nhóm dưới đây. Bạn có thể ghi chép lại để mô tả cho bác sĩ thú y.

• Mất phương hướng: đứng ngẩn ngơ, nhìn chằm chằm vào tường, kẹt ở góc nhà hoặc sau đồ đạc, đi nhầm phía cánh cửa.
• Thay đổi giao tiếp: ít chào đón chủ, ít muốn được vuốt ve, hoặc ngược lại bám chủ quá mức; đôi khi không nhận ra người quen.
• Rối loạn giấc ngủ: ngủ nhiều ban ngày, thức đêm, đi lòng vòng, rên hoặc sủa vào ban đêm.
• Quên thói quen vệ sinh: đi tiểu, đi ngoài trong nhà dù trước đây đã được dạy kỹ.
• Thay đổi mức hoạt động: đi tới đi lui không mục đích, hoặc ngược lại thờ ơ, ít chơi.
• Lo âu tăng: sợ hãi khi ở một mình, giật mình với những thứ trước đây không sợ.
• Quên điều đã học: không còn đáp lại tên gọi hay các lệnh quen thuộc.

Chăm sóc chó lú lẫn tại nhà

Giữ nếp sinh hoạt ổn định

Chó lú lẫn dễ hoang mang khi mọi thứ thay đổi. Hãy cố gắng cho ăn, đi dạo, đi vệ sinh và đi ngủ vào giờ cố định mỗi ngày. Hạn chế dời chỗ đồ đạc, bát ăn và chỗ nằm của chó.

Làm nhà an toàn hơn

• Dùng tấm chắn ở đầu cầu thang, mép hồ nước hay khu vực nguy hiểm.
• Dọn bớt đồ đạc lộn xộn trên lối đi để chó không bị kẹt.
• Để đèn ngủ mờ vào ban đêm giúp chó định hướng tốt hơn.
• Trải thảm chống trượt nếu sàn nhà trơn.

Giúp chó đi vệ sinh đúng chỗ

• Dẫn chó ra chỗ đi vệ sinh thường xuyên hơn, đặc biệt sau khi ngủ dậy và sau bữa ăn.
• Khen nhẹ nhàng khi chó đi đúng chỗ, không mắng khi chó lỡ đi trong nhà vì chó không cố ý.
• Có thể lót tấm vệ sinh gần chỗ nằm cho ban đêm.

Kích thích trí não vừa sức

Hoạt động trí óc nhẹ nhàng giúp chó duy trì tinh thần. Bạn có thể giấu vài miếng thức ăn để chó tìm, dùng đồ chơi nhả thức ăn đơn giản, ôn lại các lệnh cơ bản bằng phần thưởng nhỏ, hoặc dắt chó đi dạo những đoạn đường ngắn có mùi mới để ngửi. Hãy giữ bài tập ngắn và dễ để chó luôn thành công.

Cải thiện giấc ngủ ban đêm

• Cho chó vận động nhẹ và chơi vào buổi chiều để tối dễ ngủ hơn.
• Dắt chó đi vệ sinh ngay trước giờ ngủ.
• Đặt chỗ nằm ở nơi yên tĩnh, ấm áp, gần phòng của chủ nếu chó hay lo âu.

Ăn uống và thuốc

Có những chế độ ăn và thực phẩm bổ sung được thiết kế để hỗ trợ chức năng não ở chó già, cũng như thuốc giúp cải thiện một số dấu hiệu. Việc có nên dùng hay không, dùng loại nào, phải theo chỉ định của bác sĩ thú y. Đừng tự cho chó uống thuốc an thần hay thuốc ngủ của người.

Chăm sóc cả chính bạn

Sống cùng một chú chó lú lẫn có thể mệt mỏi, nhất là khi chó thức đêm hay đi vệ sinh bừa bãi. Hãy chia sẻ việc chăm sóc với người trong nhà và kiên nhẫn với cả chó lẫn bản thân. Ghi lại diễn biến hằng tuần giúp bạn và bác sĩ thú y đánh giá chất lượng sống của chó một cách khách quan hơn.

Khi nào cần đưa đi khám

Hãy đưa chó đi khám khi bạn bắt đầu thấy những thay đổi kể trên, vì phát hiện sớm giúp việc chăm sóc hiệu quả hơn. Cần đi khám ngay nếu chó:

• Thay đổi hành vi đột ngột trong vài ngày, không phải từ từ.
• Co giật, đi nghiêng đầu, đi vòng tròn liên tục về một phía, mắt giật.
• Đột ngột như không nhìn thấy, va vào đồ vật.
• Bỏ ăn, uống nước và đi tiểu nhiều bất thường, sụt cân nhanh.
• Lo âu, kêu la đến mức không thể nghỉ ngơi.

Những dấu hiệu này có thể do bệnh khác cần điều trị riêng, không đơn thuần là tuổi già.