Chó già: điều chỉnh ăn uống và vận động

Chó già đi nhanh hơn người, và những thay đổi thường đến từ từ nên dễ bị bỏ qua. Chó bắt đầu ngủ nhiều hơn, đi dạo chậm hơn, ăn uống cũng khác trước. Điều chỉnh kịp thời chế độ ăn và vận động giúp chó già khoẻ mạnh, thoải mái trong những năm cuối đời.

Khi nào chó được coi là già

Không có mốc tuổi chung cho mọi con chó. Theo cách phân loại phổ biến, chó nhỏ thường được xem là bước vào tuổi già muộn hơn, có khi từ khoảng 10 tuổi trở đi. Chó lớn và rất lớn già sớm hơn, có thể từ khoảng 6–7 tuổi. Bác sĩ thú y sẽ giúp bạn đánh giá dựa trên giống, kích thước và sức khoẻ thực tế của chó.

Dấu hiệu thường gặp: mõm bạc màu, ngủ nhiều, chậm chạp khi đứng dậy, ngại leo cầu thang, tăng hoặc giảm cân, mắt mờ, nghe kém.

Điều chỉnh ăn uống

Kiểm soát cân nặng

Chó già thường vận động ít hơn nên cần ít năng lượng hơn. Nếu vẫn cho ăn như cũ, chó dễ tăng cân, làm khớp chịu thêm áp lực và tăng nguy cơ nhiều bệnh. Ngược lại, chó sụt cân không rõ lý do là dấu hiệu cần đi khám.

• Cân chó định kỳ, ví dụ mỗi tháng, và ghi lại.
• Sờ vào hai bên sườn: chó có cân nặng hợp lý thì sờ thấy xương sườn dễ dàng dưới một lớp mỡ mỏng, nhìn từ trên xuống có eo.
• Đong thức ăn bằng cốc hoặc cân, không đổ ước lượng.
• Tính cả đồ ăn vặt vào khẩu phần trong ngày.

Chọn thức ăn phù hợp

• Có nhiều loại thức ăn được làm riêng cho chó lớn tuổi. Tuy vậy, không phải con chó già nào cũng cần đổi. Hãy hỏi bác sĩ thú y dựa trên kết quả khám.
• Chó già khoẻ mạnh vẫn cần lượng đạm chất lượng tốt để duy trì cơ bắp. Không tự ý cắt giảm đạm, trừ khi bác sĩ thú y chỉ định vì bệnh lý như bệnh thận.
• Khi đổi thức ăn, chuyển từ từ trong khoảng một tuần, trộn dần thức ăn mới với thức ăn cũ.
• Chó đau răng có thể thích thức ăn mềm hơn, hoặc hạt khô ngâm nước ấm cho mềm.
• Thực phẩm bổ sung cho khớp hay các loại khác chỉ dùng theo chỉ định của bác sĩ thú y và đọc kỹ nhãn sản phẩm.

Nước uống

Luôn để sẵn nước sạch ở nhiều chỗ trong nhà để chó già không phải đi xa. Theo dõi lượng nước: chó uống nhiều hơn hẳn bình thường có thể là dấu hiệu của bệnh thận, tiểu đường hoặc các bệnh nội tiết.

Điều chỉnh vận động

Chó già vẫn cần vận động mỗi ngày. Vận động giúp giữ cơ bắp, khớp linh hoạt, kiểm soát cân nặng và giữ tinh thần vui vẻ. Điều cần thay đổi là cách vận động.

• Chia nhỏ: thay vì một buổi đi dạo dài, hãy đi nhiều buổi ngắn trong ngày.
• Để chó tự quyết nhịp: đi chậm, cho chó dừng lại đánh hơi thoải mái. Đánh hơi cũng là cách vận động trí não tốt.
• Tránh vận động mạnh, đột ngột: nhảy cao, chạy nước rút, leo nhiều bậc thang.
• Tránh giờ nắng nóng: chó già chịu nóng kém hơn. Đi vào sáng sớm hoặc chiều mát.
• Bơi nhẹ nhàng ở nơi an toàn, có người trông, có thể là bài tập tốt cho khớp nếu chó thích nước và được bác sĩ thú y đồng ý.
• Vận động trí não: đồ chơi nhồi thức ăn, trò tìm đồ, ôn lại các khẩu lệnh cũ giúp chó minh mẫn hơn.

Điều chỉnh trong nhà

• Trải thảm chống trơn ở những chỗ chó hay đi lại, nhất là sàn gạch bóng.
• Dùng bậc lên xuống hoặc bế chó thay vì để chó nhảy lên giường, ghế.
• Chọn đệm nằm dày, êm, đặt ở chỗ ấm và yên tĩnh.
• Đặt bát ăn, bát nước ở độ cao vừa phải nếu chó khó cúi.

Khi nào cần đưa đi khám

Với chó già, nhiều bác sĩ thú y khuyên khám sức khoẻ định kỳ dày hơn, thường khoảng sáu tháng một lần, có thể kèm xét nghiệm máu và nước tiểu để phát hiện bệnh sớm. Ngoài ra, hãy đưa chó đi khám nếu thấy:

• Sụt cân hoặc tăng cân không rõ lý do.
• Uống nước và đi tiểu nhiều hơn hẳn, hoặc đi tiểu không kiểm soát.
• Bỏ ăn, ăn khó, hôi miệng nhiều.
• Đi khập khiễng, khó đứng dậy, kêu khi bị chạm vào.
• Ho, thở nhanh, mệt sau khi vận động nhẹ.
• Xuất hiện khối u, cục dưới da mới hoặc to nhanh.
• Lú lẫn, đi lang thang về đêm, không nhận ra người quen.

Đừng nghĩ những thay đổi này chỉ là “do già”. Nhiều vấn đề ở chó già có thể kiểm soát tốt nếu được phát hiện sớm.