Chó gãi nhiều, rụng lông: nguyên nhân thường gặp

Chó nào cũng gãi đôi chút mỗi ngày. Nhưng khi chó gãi đến mức thức giấc ban đêm, liếm chân không ngừng hay rụng lông thành từng mảng, đó là lúc cần tìm nguyên nhân. Ngứa kéo dài làm chó khó chịu, dễ trầy xước và nhiễm trùng thêm. Bài này điểm qua các nguyên nhân thường gặp và cách bạn có thể giúp chó.

Thế nào là gãi nhiều bất thường

Không có con số chuẩn cho việc gãi. Cách đơn giản nhất là so với thói quen thường ngày của chính chó nhà bạn. Hãy để ý các dấu hiệu sau:

• Gãi, cắn, liếm một vùng da nhiều lần trong ngày, kể cả khi đang nằm nghỉ.
• Cọ mặt, cọ lưng xuống sàn hay vào tường liên tục.
• Lông mỏng dần, có mảng trụi, lông gãy ngắn.
• Da đỏ, có nốt, vảy, gàu, mụn mủ, vùng da sẫm màu và dày lên.
• Lông ở bàn chân hoặc quanh miệng chuyển màu nâu đỏ do liếm nhiều.
• Có mùi hôi lạ từ da, tai hoặc bàn chân.

Cũng cần phân biệt với rụng lông theo mùa: chó rụng đều khắp thân, da vẫn sạch, không ngứa nhiều. Trường hợp đó thường chỉ cần chải lông thường xuyên hơn.

Các nguyên nhân thường gặp

Ký sinh trùng ngoài da

Bọ chét và ve là thủ phạm hàng đầu. Một số chó bị dị ứng với nước bọt bọ chét, chỉ vài con đốt cũng ngứa dữ dội, thường ở vùng lưng gần đuôi. Ngoài ra còn có các loại ghẻ do cái ghẻ gây ra. Có loại gây ngứa rất nhiều và lây sang chó khác, đôi khi cả người. Có loại gặp nhiều ở chó con hoặc chó có sức đề kháng yếu. Ghẻ cần được bác sĩ thú y xác định bằng xét nghiệm, không nên đoán qua mắt thường.

Dị ứng

Chó có thể dị ứng với yếu tố trong môi trường như bụi nhà, phấn hoa, nấm mốc, hoặc với một số thành phần trong thức ăn. Dị ứng thường gây ngứa ở mặt, tai, bàn chân, nách, bụng, và hay tái đi tái lại. Chẩn đoán dị ứng thức ăn cần một chế độ ăn loại trừ kéo dài nhiều tuần dưới sự hướng dẫn của bác sĩ thú y.

Nhiễm nấm và vi khuẩn

Da bị trầy do gãi, da ẩm lâu ngày hoặc nếp gấp da là nơi nấm và vi khuẩn phát triển. Nấm da thường tạo mảng tròn rụng lông, có vảy, và có thể lây sang người, nhất là trẻ nhỏ. Nấm men gây da nhờn, mùi hôi, sẫm màu. Viêm da do vi khuẩn hay có nốt đỏ, mụn mủ, vảy tròn.

Nguyên nhân khác

• Da khô do tắm quá nhiều hoặc dùng sản phẩm tắm không dành cho chó.
• Kích ứng do hoá chất lau sàn, cỏ, cây cối.
• Rối loạn nội tiết thường gây rụng lông đối xứng hai bên thân, ít ngứa. Cần xét nghiệm để xác định.
• Căng thẳng, buồn chán khiến chó liếm một chỗ liên tục.

Bạn có thể làm gì tại nhà

Trong lúc chờ đi khám hoặc để hạn chế tái phát, bạn có thể:

1. Kiểm tra bọ chét: rẽ lông vùng lưng gần đuôi và bụng, tìm bọ chét hoặc những hạt đen nhỏ. Đặt hạt đen lên khăn giấy ẩm, nếu loang màu nâu đỏ thì đó là phân bọ chét.
2. Phòng ve, bọ chét đều đặn cho tất cả thú cưng trong nhà, bằng sản phẩm dành riêng cho chó, theo chỉ định của bác sĩ thú y và đọc kỹ nhãn sản phẩm.
3. Vệ sinh chỗ ở: giặt ổ nằm, chăn, hút bụi sàn và các góc nhà thường xuyên.
4. Giữ da khô ráo: lau khô kỹ sau khi tắm hay đi mưa, nhất là kẽ chân và nếp gấp da.
5. Chải lông đều để loại bỏ lông chết, giúp bạn phát hiện sớm vết thương hay nốt lạ.
6. Ghi nhật ký: ngứa nặng hơn vào mùa nào, sau khi ăn món gì, sau khi đi đâu. Thông tin này rất có ích cho bác sĩ.

Những điều không nên làm

• Không bôi thuốc của người, dầu gió, cồn, nước muối đặc hay các loại lá truyền miệng lên da chó.
• Không tự ý dùng thuốc chống ngứa, thuốc bôi hay thuốc uống khi chưa được bác sĩ thú y chỉ định.
• Không cạo trọc lông để chữa ngứa khi chưa rõ nguyên nhân.
• Không đổi thức ăn liên tục, vì như vậy càng khó tìm ra nguyên nhân dị ứng.

Khi nào cần đưa đi khám

Hãy đưa chó đi khám nếu:

• Chó gãi nhiều hơn vài ngày mà không thấy đỡ, hoặc ngứa đến mức mất ngủ, bỏ ăn.
• Có mảng trụi lông, da đỏ, chảy dịch, mụn mủ, vảy dày hoặc mùi hôi.
• Có vết thương hở do gãi, đặc biệt vùng da đỏ ướt lan nhanh.
• Nhiều thú cưng trong nhà cùng ngứa, hoặc người trong nhà nổi mẩn ngứa.
• Rụng lông kèm uống nhiều, tiểu nhiều, tăng cân hay mệt mỏi.
• Ngứa tái phát nhiều lần trong năm.

Bác sĩ thú y có thể cạo da, soi lông, cấy nấm hoặc làm thêm xét nghiệm để tìm đúng nguyên nhân. Điều trị đúng nguyên nhân thì chó mới hết ngứa lâu dài.