Chó bị say nóng: dấu hiệu và cách sơ cứu

Chó không đổ mồ hôi khắp cơ thể như người. Chúng chủ yếu toả nhiệt bằng cách thở hổn hển, nên rất dễ bị say nóng trong mùa hè oi bức ở nước ta. Say nóng là tình trạng cấp cứu, có thể gây tổn thương nội tạng và tử vong nếu xử lý chậm.

Vì sao chó dễ bị say nóng

Nhiệt độ cơ thể bình thường của chó vào khoảng 38–39°C. Khi nhiệt độ môi trường cao, độ ẩm lớn, chó thở hổn hển không còn đủ để làm mát. Nhiệt độ cơ thể tăng nhanh và bắt đầu gây hại cho não, tim, thận, ruột và quá trình đông máu.

Những chú chó có nguy cơ cao

• Giống chó mặt ngắn, mũi tẹt: đường thở hẹp khiến việc toả nhiệt kém hơn hẳn.
• Chó lông dày, lông hai lớp sống trong khí hậu nóng ẩm.
• Chó thừa cân, chó già, chó con.
• Chó có bệnh tim, bệnh hô hấp hoặc bệnh mạn tính khác.
• Chó vận động mạnh giữa trưa nắng hoặc chạy theo xe đạp, xe máy.

Những tình huống hay gặp

• Để chó trong ô tô đóng kín, kể cả chỉ vài phút và đã hé cửa kính. Nhiệt độ trong xe tăng rất nhanh.
• Nhốt chó ở ban công, sân thượng, chuồng không có bóng râm.
• Dắt chó đi bộ trên mặt đường nhựa, sân bê tông lúc nắng gắt.
• Không có sẵn nước uống, hoặc bát nước bị đổ.

Dấu hiệu chó bị say nóng

Hãy nghĩ đến say nóng nếu chó ở nơi nóng hoặc vừa vận động mạnh và có các biểu hiện:

• Thở hổn hển dữ dội, thở gấp, lưỡi thè dài.
• Chảy nhiều nước dãi, nước dãi đặc.
• Lưỡi và lợi đỏ sẫm, về sau có thể chuyển tím tái hoặc nhợt nhạt.
• Mệt, đi loạng choạng, nằm bẹp không muốn dậy.
• Nôn, tiêu chảy, có thể có máu.
• Lơ mơ, không phản ứng, co giật, ngất.

Nếu có nhiệt kế dành cho thú cưng, đo ở hậu môn trên 40°C là dấu hiệu nguy hiểm. Tuy nhiên, đừng mất thời gian tìm nhiệt kế nếu chó đã có dấu hiệu rõ.

Cách sơ cứu đúng

Mục tiêu là hạ nhiệt cho chó từ từ và đưa đến cơ sở thú y càng sớm càng tốt. Nếu có người đi cùng, một người sơ cứu, một người gọi báo trước cho bác sĩ thú y.

1. Đưa chó vào chỗ mát ngay: bóng râm, phòng có quạt hoặc máy lạnh.
2. Làm ướt người chó bằng nước mát hoặc nước ở nhiệt độ thường: dội hoặc xả nhẹ lên toàn thân, chú ý vùng cổ, nách, bẹn và bụng. Không dùng nước đá hoặc nước quá lạnh, vì có thể làm mạch máu ngoài da co lại, khiến nhiệt khó thoát ra.
3. Tạo gió: bật quạt thổi vào người chó để nước bay hơi, giúp mang nhiệt đi nhanh hơn.
4. Không trùm khăn ướt kín người chó: khăn ướt để lâu sẽ giữ nhiệt lại. Nếu dùng khăn, hãy liên tục thay và để hở cho gió lùa.
5. Cho uống nước từng chút nếu chó còn tỉnh: để chó tự uống. Không ép, không đổ nước vào miệng chó đang lơ mơ vì dễ bị sặc.
6. Đưa đi khám ngay trong khi vẫn tiếp tục làm mát trên đường đi, ví dụ mở cửa kính hoặc bật điều hoà trong xe.

Nếu đo được nhiệt độ, nhiều hướng dẫn sơ cứu khuyên ngừng làm mát tích cực khi nhiệt độ về khoảng 39,5°C để tránh hạ thân nhiệt quá mức. Không tự cho chó uống bất kỳ loại thuốc hạ sốt nào của người.

Phòng say nóng mỗi ngày

• Dắt chó đi dạo vào sáng sớm hoặc chiều tối. Thử áp mu bàn tay xuống mặt đường, nếu nóng tay thì cũng quá nóng cho bàn chân chó.
• Luôn có nước sạch và bóng râm, kể cả khi đi chơi xa.
• Không bao giờ để chó một mình trong xe.
• Giảm cường độ vận động vào những ngày nắng nóng, đặc biệt với chó mặt ngắn, chó già và chó thừa cân.
• Chải bỏ lông chết thường xuyên để lông thông thoáng. Hỏi bác sĩ thú y trước khi cạo trụi lông, vì với một số giống, lớp lông còn giúp chống nắng.

Khi nào cần đưa đi khám

Mọi trường hợp nghi say nóng đều cần đưa đi khám, kể cả khi chó có vẻ đã tỉnh lại sau sơ cứu. Say nóng có thể gây tổn thương thận, gan, rối loạn đông máu và các biến chứng xuất hiện muộn sau vài giờ đến vài ngày. Hãy đưa chó đi ngay nếu chó lơ mơ, co giật, nôn hay tiêu chảy ra máu, lợi tím tái hoặc nhợt nhạt.