Chó béo phì: nhận biết và giảm cân an toàn

Một chú chó tròn trịa trông thật đáng yêu, và nhiều người nghĩ chó mập là chó khoẻ. Thực ra, thừa cân là một trong những vấn đề sức khoẻ hay gặp nhất ở chó nuôi trong nhà. Tin tốt là bạn có thể nhận ra sớm và giúp chó trở lại cân nặng hợp lý ngay tại nhà.

Vì sao thừa cân nguy hiểm với chó

Mỡ thừa không chỉ làm chó chậm chạp. Nó tạo thêm gánh nặng cho nhiều cơ quan trong cơ thể:

• Khớp và xương: khớp phải chịu tải nặng hơn, dễ thoái hoá, đau, nhất là ở chó lớn tuổi và giống chó to.
• Tim và hô hấp: chó béo nhanh mệt, thở khó hơn, dễ bị say nóng khi trời oi bức.
• Bệnh chuyển hoá: tăng nguy cơ tiểu đường và một số bệnh khác.
• Da và lông: nếp da dày dễ hầm bí, viêm da; chó khó tự liếm chải.
• Gây mê, phẫu thuật: rủi ro cao hơn ở chó quá béo.

Chó giữ cân nặng hợp lý thường vận động thoải mái hơn và có chất lượng sống tốt hơn khi về già.

Cách tự kiểm tra chó có béo không

Cân nặng lý tưởng khác nhau rất nhiều giữa các giống và từng cá thể, nên hãy nhìn và sờ thay vì chỉ dựa vào con số. Bác sĩ thú y thường dùng thang chấm điểm thể trạng, và bạn có thể tự kiểm tra theo ba bước:

1. Sờ xương sườn: đặt hai bàn tay lên hai bên ngực chó, vuốt nhẹ. Ở chó cân đối, bạn sờ thấy xương sườn dễ dàng dưới một lớp mỡ mỏng, giống cảm giác sờ mu bàn tay. Nếu phải ấn mạnh mới thấy, chó đang thừa cân.
2. Nhìn từ trên xuống: chó cân đối có eo thắt lại rõ phía sau xương sườn. Nếu thân thẳng như ống hoặc phình ra hai bên, đó là dấu hiệu béo.
3. Nhìn ngang: bụng nên thon dần lên phía chân sau. Bụng xệ, ngang bằng với ngực là chó đang thừa mỡ.

Dấu hiệu khác: chó thở hổn hển sau quãng đi ngắn, ngại leo cầu thang, có ụ mỡ ở gốc đuôi và quanh cổ. Nếu chó vừa sụt cân hay tăng cân nhanh mà không rõ lý do, hãy đi khám trước khi tự điều chỉnh.

Giảm cân an toàn cho chó

Đi khám trước khi bắt đầu

Một số bệnh như suy giáp có thể làm chó tăng cân. Bác sĩ thú y sẽ kiểm tra sức khoẻ, ước tính cân nặng mục tiêu và lượng thức ăn phù hợp. Giảm cân nên từ từ; mức thường được tham khảo là khoảng 1–2% cân nặng mỗi tuần. Giảm quá nhanh, nhịn ăn kiểu cắt bữa đột ngột có thể gây hại.

Điều chỉnh khẩu phần

• Đong thức ăn bằng cân hoặc cốc đong, không đổ “ước chừng”. Sai lệch nhỏ mỗi ngày cộng lại thành nhiều.
• Tính cả đồ ăn vặt: bánh thưởng, đồ ăn thừa của người đều có năng lượng. Phần thưởng nên chiếm phần rất nhỏ trong khẩu phần ngày.
• Thay đồ thưởng: dùng hạt trích từ khẩu phần ngày, hoặc rau an toàn như dưa leo, cà rốt cắt nhỏ.
• Chia nhiều bữa nhỏ: giúp chó đỡ đói và ít xin ăn hơn.
• Hỏi về thức ăn chuyên cho chó giảm cân: bác sĩ thú y có thể đề xuất loại phù hợp.
• Cả nhà thống nhất: một người lén cho ăn là kế hoạch thất bại.

Tăng vận động từ từ

• Kéo dài thời gian đi dạo dần dần, không ép chó béo chạy nhiều ngay từ đầu.
• Đi vào sáng sớm hoặc chiều mát, mang theo nước.
• Thêm trò chơi nhẹ: ném bóng ngắn, tìm đồ, đồ chơi nhả hạt để chó vừa ăn vừa vận động.
• Chó có bệnh khớp, bệnh tim nên hỏi bác sĩ thú y về mức vận động an toàn; bơi hoặc đi bộ chậm thường nhẹ nhàng hơn cho khớp.

Theo dõi và giữ cân

Cân chó định kỳ khoảng 2–4 tuần một lần, ghi lại cân nặng và lượng ăn. Chụp ảnh chó từ trên xuống và từ bên cạnh để so sánh. Nếu sau vài tuần cân không giảm, hãy quay lại gặp bác sĩ thú y để điều chỉnh. Khi chó đạt cân mục tiêu, khẩu phần thường cần được điều chỉnh lại để giữ cân, không quay về thói quen cũ.

Triệt sản, tuổi tác và mức hoạt động đều làm nhu cầu năng lượng thay đổi. Hãy xem lại khẩu phần mỗi khi chó bước sang giai đoạn mới.

Khi nào cần đưa đi khám

• Chó tăng cân nhanh dù không ăn nhiều hơn.
• Chó béo kèm uống nước nhiều, đi tiểu nhiều, rụng lông đối xứng, da dày sẫm màu, mệt mỏi bất thường.
• Chó khó thở, ho, mệt lả khi vận động nhẹ.
• Đi khập khiễng, ngại đứng dậy, đau khi leo cầu thang.
• Chó sụt cân nhanh hoặc bỏ ăn trong lúc đang giảm cân.

Mọi thuốc hoặc thực phẩm bổ sung hỗ trợ giảm cân, hỗ trợ khớp chỉ nên dùng theo chỉ định của bác sĩ thú y.