Chăm chó mẹ và đàn con sơ sinh trong tuần đầu

Chó con mới sinh chưa tự giữ ấm, chưa nhìn, chưa nghe, và sống hoàn toàn nhờ mẹ. Chó mẹ thì vừa trải qua cuộc đẻ, cần ăn nhiều và được nghỉ ngơi để có sữa. Việc của bạn là tạo môi trường an toàn, theo dõi sát và phát hiện sớm khi có gì bất thường.

Giữ ấm và giữ sạch ổ

Chó con sơ sinh rất dễ bị lạnh. Khi bị lạnh, chó con bú kém, yếu dần và dễ bệnh. Một số điểm cần lưu ý:

• Giữ ổ ở nơi kín gió, ấm. Theo khuyến nghị phổ biến, nhiệt độ quanh ổ trong tuần đầu khoảng 29–32°C, sau đó giảm dần qua các tuần. Con số này chỉ để tham khảo.
• Nếu dùng đèn sưởi hay tấm sưởi, chỉ sưởi một phần ổ để chó con có thể bò ra chỗ mát hơn nếu nóng. Cố định chắc chắn, tránh dây điện trong tầm cắn.
• Quan sát cách đàn con nằm: chụm sát nhau, kêu nhiều thường là lạnh; nằm tản ra xa nhau, thở nhanh có thể là quá nóng.
• Thay lót ổ hằng ngày hoặc khi bẩn. Chó mẹ thường liếm sạch cho con, nhưng ổ vẫn cần khô ráo.

Theo dõi bú và cân nặng

Trong những giờ đầu sau sinh, chó con cần bú được sữa đầu của mẹ. Sữa đầu chứa kháng thể giúp chó con chống bệnh trong những tuần đầu đời.

• Kiểm tra mỗi chó con đều bú được. Con yếu hơn có thể bị anh em đẩy ra, bạn có thể nhẹ nhàng đặt nó vào núm vú.
• Chó con khoẻ thường bú rồi ngủ, kêu ít, bụng tròn vừa phải, khi bế lên thấy cựa quậy khoẻ.
• Cân từng con mỗi ngày vào cùng một giờ bằng cân nhà bếp, ghi vào sổ. Chó con khoẻ thường tăng cân đều. Con không tăng hoặc sụt cân cần được bác sĩ thú y xem sớm.
• Đánh dấu từng con bằng vòng cổ vải mềm nhiều màu để dễ theo dõi.

Trong vài tuần đầu, chó mẹ liếm vùng bụng và hậu môn để kích thích chó con đi tiêu, đi tiểu. Nếu chó mẹ không làm, cần hỏi bác sĩ thú y cách hỗ trợ.

Chăm sóc chó mẹ sau sinh

Ăn uống và nghỉ ngơi

• Chó mẹ cho con bú cần nhiều năng lượng hơn bình thường. Bác sĩ thú y thường khuyên cho ăn thức ăn dành cho chó con, chia nhiều bữa hoặc để sẵn thức ăn.
• Đặt nước sạch và thức ăn gần ổ để chó mẹ không phải rời con lâu.
• Giữ khu vực yên tĩnh, hạn chế khách và vật nuôi khác. Chó mẹ bị quấy rầy có thể căng thẳng, bỏ con hoặc trở nên dữ.

Những điều cần theo dõi ở chó mẹ

• Dịch âm hộ: có dịch màu đỏ nâu trong vài tuần sau đẻ thường là bình thường. Dịch có mùi hôi, có mủ hoặc chảy máu tươi nhiều là bất thường.
• Bầu vú: kiểm tra hằng ngày. Bầu vú sưng cứng, nóng, đỏ hoặc tím, đau khi chạm có thể là viêm vú.
• Hạ canxi máu (sốt sữa): thường gặp trong vài tuần đầu nuôi con, nhất là chó nhỏ có đàn con đông. Dấu hiệu gồm bồn chồn, thở hổn hển, run, đi cứng, co giật. Đây là tình trạng cấp cứu.

Không tự ý cho chó mẹ dùng thuốc hay chất bổ sung khi đang nuôi con. Mọi loại thuốc đều theo chỉ định của bác sĩ thú y, vì một số chất có thể qua sữa sang chó con.

Các mốc phát triển của chó con

• Khoảng 10–14 ngày: mắt bắt đầu mở, sau đó tai cũng mở dần.
• Khoảng 3 tuần: bắt đầu đứng, chập chững đi, tò mò quanh ổ.
• Từ khoảng 3–4 tuần: có thể bắt đầu tập ăn thức ăn mềm, chuẩn bị cho giai đoạn cai sữa.

Lịch tẩy giun và tiêm phòng cho đàn con hãy trao đổi với bác sĩ thú y từ sớm.

Khi nào cần đưa đi khám

Liên hệ bác sĩ thú y ngay nếu:

• Chó con không bú, kêu liên tục, người lạnh, yếu lả hoặc không tăng cân.
• Chó con tiêu chảy, nôn, khó thở hoặc sữa trào ra mũi khi bú.
• Chó mẹ run, thở hổn hển, đi cứng, co giật, dù chỉ thoáng qua.
• Chó mẹ sốt, bỏ ăn, dịch âm hộ có mùi hôi hoặc chảy máu nhiều.
• Bầu vú sưng nóng, đổi màu, hoặc chó mẹ không cho con bú.

Chó con sơ sinh yếu đi rất nhanh, vì vậy đừng đợi xem thêm vài ngày khi thấy dấu hiệu bất thường.