Bệnh Care ở chó: dấu hiệu, lây lan và phòng ngừa

Bệnh Care, còn gọi là sài sốt chó, là một trong những bệnh truyền nhiễm nguy hiểm nhất ở chó. Bệnh có thể ảnh hưởng cùng lúc đường hô hấp, tiêu hoá và hệ thần kinh, và chưa có thuốc đặc trị diệt vi-rút. Hiểu bệnh lây thế nào và nhận ra dấu hiệu sớm sẽ giúp bạn bảo vệ chó tốt hơn.

Bệnh Care là gì và lây như thế nào

Bệnh do một loại vi-rút gây ra, thường được gọi là vi-rút Care hay Canine distemper virus. Chó ở mọi lứa tuổi đều có thể mắc, nhưng chó con chưa tiêm phòng đủ, chó chưa từng tiêm và chó có sức đề kháng yếu là nhóm dễ mắc và dễ chuyển nặng nhất.

Vi-rút lây chủ yếu qua đường hô hấp. Khi chó bệnh ho, hắt hơi, các giọt nhỏ chứa vi-rút bay vào không khí và chó khoẻ hít phải. Vi-rút cũng có trong nước mũi, nước mắt, nước bọt và chất thải của chó bệnh, nên dùng chung bát ăn, bát nước hay đồ chơi cũng là một con đường lây.

• Chó bệnh có thể thải vi-rút trong nhiều tuần, kể cả khi đã đỡ triệu chứng.
• Một số loài hoang dã cũng có thể mang vi-rút.
• Vi-rút không sống lâu ngoài môi trường và dễ bị chất tẩy rửa thông thường tiêu diệt, nhưng nơi đông chó như khu nhốt chung, chợ chó, khu nhận nuôi tạm là nơi lây lan nhanh.

Dấu hiệu thường gặp theo từng giai đoạn

Dấu hiệu của bệnh Care rất đa dạng và dễ nhầm với cảm cúm hay rối loạn tiêu hoá thông thường. Không phải con nào cũng trải qua đủ các giai đoạn dưới đây, và thứ tự có thể khác nhau.

Giai đoạn đầu

• Sốt, mệt mỏi, ăn kém.
• Chảy nước mắt, nước mũi; ban đầu trong, sau chuyển đặc như mủ.
• Ho, hắt hơi, có thể thở khó nếu bệnh lan xuống phổi.

Giai đoạn tiêu hoá

• Nôn, tiêu chảy, nhanh mất nước.
• Sụt cân rõ trong thời gian ngắn.

Giai đoạn thần kinh

Đây là giai đoạn đáng lo nhất. Dấu hiệu thần kinh có thể xuất hiện khi các triệu chứng khác vừa đỡ, thậm chí vài tuần sau.

• Giật cơ từng nhóm, nhất là ở đầu, hàm hoặc chân, giật lặp đi lặp lại.
• Co giật, chảy dãi, nhai không có gì trong miệng.
• Đi loạng choạng, yếu chân, đi vòng tròn.

Một số chó còn bị dày sừng, nứt ở gan bàn chân và mũi. Chó khỏi bệnh đôi khi còn để lại di chứng như giật cơ kéo dài hoặc hỏng men răng ở chó mắc bệnh khi còn nhỏ.

Chẩn đoán và điều trị

Chỉ bác sĩ thú y mới chẩn đoán được bệnh Care, dựa trên khám lâm sàng, tiền sử tiêm phòng và các xét nghiệm phù hợp. Đừng tự kết luận chỉ vì chó chảy mũi hay tiêu chảy, vì nhiều bệnh khác có dấu hiệu tương tự.

Hiện chưa có thuốc diệt trực tiếp vi-rút Care. Điều trị chủ yếu là hỗ trợ để cơ thể chó tự chống lại bệnh:

• Bù nước, điện giải khi chó nôn, tiêu chảy.
• Kiểm soát nhiễm khuẩn thứ phát ở đường hô hấp, tiêu hoá.
• Kiểm soát co giật nếu có.
• Chăm sóc dinh dưỡng, giữ ấm, giữ sạch mắt mũi.

Mọi loại thuốc đều phải dùng theo chỉ định của bác sĩ thú y. Không tự mua thuốc cho chó uống hay tự tiêm tại nhà, vì có thể làm bệnh nặng thêm hoặc che lấp dấu hiệu khiến chẩn đoán chậm.

Phòng bệnh Care hiệu quả

Tiêm phòng là cách phòng bệnh quan trọng nhất. Vắc-xin phòng Care nằm trong nhóm vắc-xin cơ bản được khuyến nghị cho hầu hết mọi con chó. Lịch tiêm cụ thể do bác sĩ thú y quyết định; bạn có thể xem thêm bài về lịch tiêm phòng cho chó con trên blog.

• Tiêm đủ loạt mũi đầu cho chó con và tiêm nhắc theo hẹn, không bỏ dở giữa chừng.
• Hạn chế tiếp xúc với chó lạ, chó không rõ tiền sử tiêm khi chó con chưa tiêm đủ.
• Cách ly chó mới về với chó đang nuôi một thời gian, theo dõi sức khoẻ trước khi cho chơi chung.
• Vệ sinh bát ăn, đồ chơi, chỗ nằm thường xuyên; rửa tay sau khi tiếp xúc chó bệnh.
• Tách riêng chó bệnh khỏi các chó khác trong nhà, dùng đồ riêng.

Nếu nhà vừa có chó mắc bệnh Care, hãy hỏi bác sĩ thú y nên đợi bao lâu và cần làm gì trước khi đón một chú chó con mới về.

Khi nào cần đưa đi khám

Hãy đưa chó đi khám sớm nếu có một trong các dấu hiệu sau, đặc biệt khi chó chưa tiêm phòng đủ:

• Sốt, mệt, bỏ ăn kèm chảy mũi, chảy mắt có mủ.
• Ho kéo dài, thở nhanh hoặc thở khó.
• Nôn, tiêu chảy nhiều lần, có dấu hiệu mất nước như lờ đờ, nướu khô.
• Giật cơ, co giật, đi loạng choạng, chảy dãi bất thường.

Khi gọi cho bác sĩ thú y, hãy báo trước rằng chó có thể mắc bệnh truyền nhiễm để phòng khám sắp xếp khu riêng, tránh lây cho chó khác. Bệnh Care diễn biến khó lường, đi khám càng sớm thì cơ hội hỗ trợ chó vượt qua càng cao.