Mèo mang thai và chăm mèo mẹ sau sinh

Mèo thường tự sinh nở khá tốt, nhưng người nuôi vẫn đóng vai trò quan trọng: chuẩn bị chỗ đẻ, cho ăn đúng và nhận ra sớm khi có chuyện bất thường. Bài này giúp bạn đi qua từng giai đoạn, từ khi mèo có bầu đến vài tuần sau sinh.

Nhận biết mèo mang thai

Thời gian mang thai của mèo thường khoảng 9 tuần, dao động vài ngày. Những dấu hiệu hay gặp:

• Khoảng tuần thứ ba, núm vú hồng và to rõ hơn.
• Bụng to dần, mèo tăng cân đều từ giữa thai kỳ.
• Ăn nhiều hơn, ngủ nhiều hơn, có con trở nên quấn người hơn.
• Vài ngày cuối, mèo đi tìm chỗ kín để làm ổ.

Một số mèo có thể nôn nhẹ vài lần đầu thai kỳ. Cách chắc chắn nhất là đưa mèo đi khám: bác sĩ thú y có thể xác nhận bằng siêu âm và cho biết sức khoẻ mèo mẹ. Chụp X-quang ở giai đoạn cuối giúp ước số con, rất hữu ích để biết khi nào mèo đã đẻ xong.

Chăm mèo trong thai kỳ

Ăn uống

• Nửa đầu thai kỳ, mèo thường ăn như bình thường với chế độ đầy đủ dinh dưỡng.
• Từ nửa sau, nhiều bác sĩ thú y khuyên chuyển dần sang thức ăn dành cho mèo con vì giàu năng lượng và đạm hơn. Hãy hỏi bác sĩ cách chuyển và lượng ăn phù hợp.
• Chia nhiều bữa nhỏ khi bụng to, luôn có nước sạch.
• Không tự cho thêm canxi hay vitamin. Bổ sung sai có thể gây hại cả trong thai kỳ lẫn lúc nuôi con.

Thuốc và tiêm phòng

Không tự cho mèo bầu dùng bất kỳ thuốc nào, kể cả thuốc tẩy giun hay thuốc trị ve, bọ chét. Mọi loại thuốc và việc tiêm phòng trong thai kỳ đều phải theo chỉ định của bác sĩ thú y.

Chuẩn bị ổ đẻ

Khoảng hai tuần trước ngày dự sinh, chuẩn bị một thùng các-tông hoặc ổ có thành cao vừa phải, lót khăn sạch dễ thay. Đặt ở góc phòng yên tĩnh, ấm, ít người qua lại. Để mèo tự khám phá, đừng ép mèo nằm vào. Nếu mèo chọn chỗ khác an toàn, có thể chuyển ổ tới đó.

Khi mèo chuyển dạ

Trước khi đẻ một ngày, mèo thường bồn chồn, vào ra ổ liên tục, liếm vùng sinh dục, có khi bỏ ăn. Khi bắt đầu rặn, mèo con sẽ lần lượt ra đời, thường kèm theo nhau thai. Mèo mẹ sẽ liếm sạch màng ối và cắn dây rốn.

• Giữ yên lặng, quan sát từ xa, không bế mèo mẹ ra khỏi ổ.
• Khoảng cách giữa các con có thể từ vài phút đến hơn một giờ. Một số mèo nghỉ dài giữa chừng rồi mới đẻ tiếp.
• Đếm số con và số nhau thai nếu có thể.
• Nếu mèo mẹ không xé màng ối cho một con sau khoảng một phút, nhẹ nhàng xé màng ở vùng mặt và lau mũi miệng cho mèo con bằng khăn sạch.

Chăm mèo mẹ sau sinh

• Ăn uống: mèo mẹ cho con bú cần rất nhiều năng lượng. Thường tiếp tục cho ăn thức ăn dành cho mèo con, để thức ăn và nước sạch ngay cạnh ổ.
• Giữ ổ sạch: thay khăn lót khi bẩn, làm nhanh lúc mèo mẹ rời ổ.
• Yên tĩnh: hạn chế khách và thú cưng khác lại gần. Mèo mẹ bị làm phiền có thể tha con đi chỗ khác.
• Quan sát bầu vú: sờ nhẹ xem có chỗ nào cứng, nóng, đỏ hay không.
• Theo dõi mèo con: tất cả phải bú được và lớn đều. Cân bằng cân nhà bếp mỗi ngày giúp phát hiện con yếu sớm.

Mèo có thể động dục trở lại chỉ vài tuần sau sinh. Hãy hỏi bác sĩ thú y thời điểm triệt sản phù hợp cho mèo mẹ.

Khi nào cần đưa đi khám

Gọi bác sĩ thú y ngay nếu:

• Mèo rặn mạnh liên tục khoảng 20–30 phút mà không ra con, hoặc thấy mèo con kẹt ở cửa mình.
• Nghỉ quá khoảng 2 giờ mà bạn biết vẫn còn con trong bụng.
• Có dịch xanh đen hoặc máu đỏ tươi nhiều trước khi ra con đầu tiên.
• Đã quá ngày dự sinh mà chưa đẻ, hoặc mèo mệt lả, sốt.
• Sau sinh, mèo mẹ run rẩy, co giật, đi loạng choạng, thở gấp. Đây có thể là hạ canxi máu, cần cấp cứu.
• Dịch âm đạo hôi, bầu vú sưng nóng đỏ, mèo mẹ bỏ ăn hoặc bỏ con.
• Mèo con không bú, kêu liên tục, lạnh hoặc không tăng cân.