Mèo hôi miệng, viêm lợi: chăm răng thế nào

Nhiều người nghĩ mèo hôi miệng là chuyện bình thường, nhất là mèo đã lớn tuổi. Thực ra hơi thở nặng mùi thường là dấu hiệu đầu tiên của bệnh răng miệng, một nhóm bệnh rất hay gặp ở mèo trưởng thành. Phát hiện sớm và chăm răng đều đặn giúp mèo đỡ đau và ăn uống tốt hơn.

Vì sao mèo bị hôi miệng và viêm lợi

Sau mỗi bữa ăn, vụn thức ăn và vi khuẩn bám lên bề mặt răng tạo thành một lớp màng mỏng gọi là mảng bám. Nếu không được làm sạch, mảng bám dần cứng lại thành cao răng màu vàng nâu, thường thấy rõ ở răng nanh và răng hàm phía sau. Vi khuẩn trong cao răng làm lợi sưng đỏ, đó là viêm lợi. Để lâu, viêm lan sâu xuống chân răng, làm răng lung lay và gây đau kéo dài.

Ngoài cao răng, mèo còn có một số bệnh răng miệng riêng:

• Tiêu mòn răng: răng bị mòn dần từ phần chân, tạo thành lỗ ở sát đường viền lợi. Bệnh này rất đau nhưng khó thấy bằng mắt thường.
• Viêm miệng mạn tính: niêm mạc miệng đỏ, loét, mèo đau đến mức bỏ ăn. Nguyên nhân chưa rõ hoàn toàn và cần bác sĩ thú y điều trị.
• Răng gãy: do va chạm hoặc cắn vật cứng, có thể lộ tuỷ và nhiễm trùng.

Hôi miệng cũng có thể đến từ bệnh khác ngoài răng, ví dụ bệnh thận hay tiểu đường. Vì vậy đừng chỉ xử lý mùi mà bỏ qua nguyên nhân.

Dấu hiệu răng miệng có vấn đề

Mèo rất giỏi giấu đau. Nhiều con vẫn ăn dù răng đau nhiều, chỉ ăn chậm hoặc ăn kiểu khác đi. Hãy để ý những dấu hiệu sau:

• Hơi thở nặng mùi rõ rệt, ngày càng nặng hơn.
• Lợi đỏ thẫm, sưng, có viền đỏ dọc chân răng hoặc chảy máu.
• Cao răng vàng nâu bám dày.
• Ăn một bên miệng, nhai rồi làm rơi thức ăn, chỉ chọn pate mềm và bỏ hạt khô.
• Chảy dãi, lấy chân cào miệng, lắc đầu khi ăn.
• Lông vùng cằm bẩn, bộ lông xơ xác vì mèo ngại liếm chải.
• Sụt cân, cáu bẳn khi bị chạm vào mặt.

Chăm răng cho mèo tại nhà

Đánh răng là cách hiệu quả nhất

Chải răng giúp lấy mảng bám trước khi nó kịp cứng thành cao răng. Việc này nên làm thường xuyên, tốt nhất là mỗi ngày hoặc ít nhất vài lần một tuần. Hãy tập dần, mỗi lần chỉ vài phút:

1. Làm quen với việc chạm miệng: vuốt nhẹ quanh má và môi mèo lúc mèo thư giãn, sau đó thưởng.
2. Cho nếm kem đánh răng dành cho thú cưng: chấm một ít lên đầu ngón tay để mèo liếm thử.
3. Chạm vào răng: nhẹ nhàng vén môi, chà ngón tay hoặc miếng gạc mềm lên mặt ngoài răng.
4. Chuyển sang bàn chải nhỏ, lông mềm: chải theo đường viền lợi, tập trung mặt ngoài răng nanh và răng hàm.

Không dùng kem đánh răng của người cho mèo. Kem của người thường có chất tạo bọt và chất không phù hợp để nuốt, một số loại còn có chất ngọt độc với thú cưng.

Những cách hỗ trợ khác

• Thức ăn hoặc đồ ăn vặt được thiết kế để giảm mảng bám có thể giúp thêm, nhưng không thay được việc chải răng.
• Dung dịch pha nước uống hay gel bôi răng cho thú cưng: chỉ dùng loại dành riêng cho mèo, hỏi bác sĩ thú y trước và đọc kỹ nhãn sản phẩm.
• Kiểm tra miệng mèo định kỳ, ví dụ mỗi tháng một lần, để phát hiện sớm thay đổi.

Cạo cao răng và điều trị tại phòng khám

Khi cao răng đã bám dày, chải răng ở nhà không lấy ra được nữa. Bác sĩ thú y sẽ khám, có thể chụp X-quang răng để xem phần chân răng nằm dưới lợi, rồi cạo cao răng và đánh bóng. Với mèo, việc này cần gây mê để làm sạch kỹ cả phần dưới lợi và để mèo không bị đau hay hoảng sợ. Bác sĩ thường cho xét nghiệm máu trước khi gây mê, nhất là với mèo lớn tuổi.

Răng hỏng nặng hoặc bị tiêu mòn thường phải nhổ để hết đau. Nhiều mèo ăn uống tốt hơn hẳn sau khi được nhổ những răng gây đau. Thuốc giảm đau hay kháng sinh sau điều trị chỉ dùng theo chỉ định của bác sĩ thú y.

Khi nào cần đưa đi khám

Hãy đưa mèo đi khám sớm nếu bạn thấy:

• Hôi miệng nặng, xuất hiện đột ngột hoặc có mùi lạ như mùi khai.
• Lợi chảy máu, sưng to, có mủ, hoặc miệng có vết loét.
• Mèo chảy dãi nhiều, cào miệng, bỏ ăn hay chỉ ăn rất ít.
• Mặt sưng một bên, đặc biệt vùng dưới mắt.
• Răng gãy, lung lay, hoặc mèo sụt cân không rõ lý do.

Ngay cả khi chưa thấy dấu hiệu gì, nên để bác sĩ thú y kiểm tra răng miệng trong mỗi lần khám sức khoẻ định kỳ. Chăm răng sớm luôn nhẹ nhàng và ít tốn kém hơn chữa khi bệnh đã nặng.