Mèo già và bệnh thận: dấu hiệu sớm cần biết

Bệnh thận mạn là một trong những bệnh thường gặp nhất ở mèo lớn tuổi. Điều khó là bệnh tiến triển rất chậm, mèo vẫn ăn, vẫn chơi, đến khi có triệu chứng rõ thì thận thường đã tổn thương khá nhiều. Biết những dấu hiệu sớm và cho mèo khám định kỳ giúp phát hiện bệnh kịp thời để làm chậm tiến triển.

Bệnh thận mạn ở mèo là gì

Thận giúp lọc chất thải ra khỏi máu, giữ cân bằng nước, muối khoáng và tham gia điều hoà huyết áp. Ở bệnh thận mạn, các đơn vị lọc trong thận bị hư hại dần và không hồi phục. Phần thận còn lại phải làm việc nhiều hơn, nên dấu hiệu chỉ lộ ra khi phần lớn chức năng đã mất.

Bệnh thận mạn không chữa khỏi hẳn, nhưng nếu phát hiện sớm và chăm sóc đúng, nhiều mèo vẫn sống thoải mái trong thời gian dài. Cần phân biệt với tổn thương thận cấp, xảy ra đột ngột do ngộ độc (ví dụ hoa ly, một số thuốc giảm đau của người, chất chống đông), tắc niệu đạo hay nhiễm trùng. Tổn thương cấp là trường hợp cấp cứu.

Những dấu hiệu sớm hay bị bỏ qua

• Uống nước nhiều hơn: mèo hay ra bát nước, uống ở vòi, bồn rửa, thậm chí cốc nước của bạn.
• Đi tiểu nhiều hơn: cục cát vón to hơn, nhiều hơn, khay nhanh ướt. Có mèo bắt đầu tè ra ngoài khay.
• Sụt cân từ từ: sờ thấy xương sống, xương hông rõ hơn dù mèo vẫn ăn.
• Ăn kém, kén ăn: ăn vài miếng rồi bỏ, chỉ thích một số món.
• Lông xơ, khô, ít liếm chải.
• Nôn thỉnh thoảng, hơi thở có mùi khai hoặc mùi lạ.
• Táo bón, do cơ thể thiếu nước.
• Ít hoạt động, ngủ nhiều hơn, trông già đi nhanh.

Nhiều dấu hiệu trên dễ bị nghĩ là "mèo già thì vậy". Đừng chủ quan, vì chúng cũng có thể do các bệnh khác như cường giáp hay tiểu đường, và đều cần khám.

Khám định kỳ và xét nghiệm

Cách tốt nhất để phát hiện sớm là khám sức khoẻ định kỳ. Theo khuyến nghị phổ biến, mèo từ khoảng 7 tuổi trở lên nên khám ít nhất mỗi năm một lần, và mèo cao tuổi hơn thường được khuyên khám mỗi sáu tháng. Bác sĩ thú y sẽ quyết định lịch phù hợp cho mèo nhà bạn.

Khi nghi bệnh thận, bác sĩ thường cho:

• Xét nghiệm máu: đánh giá chất thải mà thận lẽ ra phải lọc, cùng các chỉ số khoáng chất.
• Xét nghiệm nước tiểu: xem nước tiểu có bị loãng, có đạm hay nhiễm trùng không.
• Đo huyết áp: cao huyết áp hay đi kèm bệnh thận và có thể làm hại mắt, tim, não.
• Siêu âm nếu cần, để xem cấu trúc thận.

Dựa trên kết quả, bác sĩ thú y phân giai đoạn bệnh và đưa ra kế hoạch chăm sóc riêng.

Chăm mèo bị bệnh thận tại nhà

• Chế độ ăn: bác sĩ thú y có thể chỉ định thức ăn dành riêng cho mèo bệnh thận. Hãy chuyển dần sang loại mới để mèo chịu ăn. Không tự đổi sang chế độ ăn tự nấu khi chưa có hướng dẫn.
• Giúp mèo uống đủ nước: tăng thức ăn ướt, đặt nhiều bát nước ở nhiều chỗ, thử bát rộng, nông hoặc máy nước chảy. Thay nước sạch mỗi ngày.
• Theo dõi tại nhà: cân mèo đều đặn, ghi lại lượng ăn, uống, số lần và kích thước cục nước tiểu.
• Thuốc và truyền dịch: chỉ dùng theo chỉ định của bác sĩ thú y. Không tự cho mèo dùng thuốc giảm đau, nhất là thuốc của người.
• Giữ mèo thoải mái: chỗ nằm ấm, khay cát dễ vào, bát ăn ở nơi yên tĩnh.
• Tái khám đúng hẹn để bác sĩ điều chỉnh kế hoạch theo diễn biến.

Khi nào cần đưa đi khám

Hãy đặt lịch khám sớm nếu mèo lớn tuổi uống nhiều, tiểu nhiều, sụt cân hoặc kén ăn dần. Đưa đi khám ngay trong ngày nếu mèo:

• Bỏ ăn hoàn toàn hơn một ngày, nôn nhiều lần.
• Mệt lả, nằm im, run, đi loạng choạng.
• Đi tiểu rất ít hoặc không tiểu được, rặn lâu trong khay.
• Đột ngột mất thị lực, đồng tử giãn to, va vào đồ vật.
• Có khả năng đã ăn phải hoa ly, chất chống đông, thuốc của người hay hoá chất.