Mèo đi tiểu khó: dấu hiệu cần đưa đi cấp cứu

Mèo ngồi rất lâu trong khay cát, rặn nhiều lần mà chỉ ra vài giọt nước tiểu hoặc không ra gì. Nhiều người tưởng mèo bị táo bón và chờ thêm, nhưng đây có thể là dấu hiệu tắc đường tiểu, một trong những tình trạng cấp cứu nguy hiểm nhất ở mèo. Nhận ra sớm và đưa đi khám ngay có thể cứu sống chú mèo của bạn.

Vì sao mèo đi tiểu khó

Các vấn đề ở bàng quang và niệu đạo của mèo thường được gọi chung là bệnh đường tiết niệu dưới. Nguyên nhân hay gặp gồm:

• Viêm bàng quang không rõ nguyên nhân: khá phổ biến, có liên quan đến căng thẳng, uống ít nước, ít vận động, thừa cân.
• Sỏi và tinh thể trong nước tiểu: có thể làm tổn thương niêm mạc hoặc gây tắc.
• Nút niệu đạo: hỗn hợp chất nhầy, tế bào và tinh thể kết lại, bít đường ra của nước tiểu.
• Nhiễm khuẩn đường tiết niệu: ít gặp hơn ở mèo trẻ, hay gặp hơn ở mèo lớn tuổi hoặc mèo có bệnh khác như tiểu đường, bệnh thận.
• Nguyên nhân hiếm hơn: khối u, chấn thương, dị tật.

Vì sao mèo đực đặc biệt nguy hiểm

Mèo đực có niệu đạo dài và rất hẹp ở đoạn cuối, nên dễ bị nút hay sỏi nhỏ bít lại hoàn toàn. Khi nước tiểu không thoát ra được, bàng quang căng to, các chất thải và kali trong máu tăng nhanh. Kali tăng cao có thể làm rối loạn nhịp tim. Mèo bị tắc hoàn toàn mà không được điều trị có thể tử vong chỉ trong vòng một đến vài ngày.

Mèo cái ít khi bị tắc hơn, nhưng vẫn có thể bị viêm, sỏi và đau đớn, cần được khám.

Dấu hiệu cần để ý

Dấu hiệu của bệnh tiết niệu

• Ra vào khay cát nhiều lần, mỗi lần chỉ ra ít nước tiểu.
• Rặn khi đi tiểu, ngồi trong khay lâu.
• Kêu, rên khi đi tiểu.
• Nước tiểu có màu hồng, đỏ hoặc có máu.
• Đi tiểu ngoài khay, nhất là trên bề mặt mát như sàn gạch, bồn rửa, bồn tắm.
• Liếm vùng sinh dục liên tục.

Dấu hiệu tắc nghẽn: cần cấp cứu ngay

• Rặn tiểu mà không ra giọt nào, hoặc chỉ vài giọt.
• Khay cát khô, không có cục nước tiểu như mọi ngày.
• Bụng dưới căng, đau khi bị chạm vào.
• Nôn, bỏ ăn, lừ đừ, trốn một chỗ.
• Ở giai đoạn muộn: yếu, nằm bẹp, thở bất thường, người lạnh.

Dễ nhầm với táo bón

Mèo rặn trong khay cát có thể do táo bón hoặc do tắc tiểu. Bạn khó phân biệt chính xác ở nhà. Vì vậy, với mèo đực rặn nhiều mà khay khô, hãy coi là tắc tiểu cho đến khi bác sĩ thú y loại trừ. Không tự cho mèo uống thuốc nhuận tràng hay thuốc của người.

Phòng ngừa tái phát

Bệnh tiết niệu ở mèo dễ tái phát, nên phòng ngừa là việc lâu dài. Các biện pháp thường được khuyến nghị:

• Tăng lượng nước mèo nhận được: cho ăn nhiều thức ăn ướt hơn, đặt nhiều bát nước ở nhiều nơi, dùng bát rộng miệng hoặc đài phun nước cho mèo.
• Chế độ ăn: nếu mèo từng bị sỏi, tinh thể hay tắc nghẽn, bác sĩ thú y có thể chỉ định thức ăn chuyên biệt. Dùng đúng loại, đúng thời gian, không tự trộn thêm đồ khác.
• Giảm căng thẳng: giữ nếp sinh hoạt ổn định, đủ chỗ trốn, chỗ cao, đủ khay cát cho nhà nhiều mèo, chơi với mèo mỗi ngày.
• Khay cát sạch, dễ tiếp cận: mèo không phải nhịn tiểu vì khay bẩn hay đặt ở nơi ồn ào.
• Giữ cân nặng hợp lý và vận động đều.
• Khám định kỳ và xét nghiệm nước tiểu theo lịch bác sĩ thú y hẹn, đặc biệt sau một lần bị bệnh.

Khi nào cần đưa đi khám

Hãy đưa mèo đi cấp cứu ngay, kể cả lúc nửa đêm, nếu:

• Mèo đực rặn tiểu mà không ra hoặc chỉ ra vài giọt.
• Khay cát không có nước tiểu trong khoảng nửa ngày đến một ngày dù mèo có ăn uống.
• Mèo rặn tiểu kèm nôn, bỏ ăn, lừ đừ hay kêu đau khi bị chạm vào bụng.
• Mèo yếu, nằm bẹp, người lạnh, thở bất thường.

Nếu mèo đi tiểu nhiều lần, tiểu ra máu, đi tiểu ngoài khay nhưng vẫn ra nước tiểu bình thường, hãy đưa đi khám trong ngày. Sau khi điều trị, theo dõi sát việc đi tiểu của mèo trong những ngày tiếp theo vì bệnh có thể tái lại.