Mèo béo phì: cho ăn và vận động thế nào cho hợp lý

Một chú mèo tròn trịa thường được khen là “mập mạp dễ thương”, nhưng thừa cân là một trong những vấn đề sức khoẻ phổ biến nhất ở mèo nuôi trong nhà. Mèo béo dễ mắc tiểu đường, đau khớp, bệnh tiết niệu và khó tự chải lông. Giảm cân cho mèo hoàn toàn làm được, miễn là làm từ từ và đúng cách.

Làm sao biết mèo đang thừa cân

Cân nặng lý tưởng khác nhau theo giống và khung xương, nên cách đánh giá đơn giản nhất là nhìn và sờ:

• Sờ xương sườn: ở mèo cân đối, bạn sờ thấy xương sườn dễ dàng dưới một lớp mỡ mỏng, giống như sờ mu bàn tay. Nếu phải ấn mạnh mới thấy, mèo có thể đã thừa cân.
• Nhìn từ trên xuống: mèo cân đối có eo nhẹ phía sau xương sườn. Mèo béo có thân hình tròn như quả trứng, không thấy eo.
• Nhìn từ bên cạnh: bụng xệ, lắc lư khi đi là dấu hiệu tích mỡ. Lưu ý, nhiều mèo có một túi da lỏng ở bụng dưới là bình thường.
• Dấu hiệu khác: ngại nhảy, nhanh mệt, khó liếm lông vùng lưng và đuôi, lông lưng bết hay có gàu.

Bác sĩ thú y có thể chấm điểm thể trạng và cho bạn biết cân nặng mục tiêu phù hợp với mèo nhà bạn.

Vì sao mèo bị béo

• Cho ăn tự do, đổ đầy bát cả ngày.
• Ước lượng khẩu phần bằng mắt thay vì cân đong.
• Cho ăn vặt, đồ ăn của người, nhiều người trong nhà cùng cho ăn.
• Ít vận động, ít được chơi.
• Sau triệt sản, nhu cầu năng lượng thường giảm nhưng khẩu phần vẫn giữ như cũ.
• Tuổi trung niên, mèo tự nhiên ít hoạt động hơn.

Điều chỉnh việc cho ăn

Nguyên tắc quan trọng nhất: giảm từ từ

Tuyệt đối không bỏ đói hay cắt khẩu phần quá mạnh. Ở mèo, đặc biệt là mèo béo, nhịn ăn hoặc ăn quá ít trong vài ngày có thể gây bệnh gan nhiễm mỡ, một bệnh rất nguy hiểm. Mục tiêu là giảm cân chậm và đều trong nhiều tháng, theo kế hoạch do bác sĩ thú y đề xuất.

Những việc nên làm

• Cân khẩu phần: dùng cân nhà bếp thay vì cốc đong, tính tổng lượng ăn cả ngày rồi chia thành nhiều bữa nhỏ.
• Bỏ thói quen đổ đầy bát: chuyển sang cho ăn theo bữa.
• Tính cả đồ ăn vặt: phần thưởng nên chiếm một phần nhỏ trong tổng lượng ăn mỗi ngày, và trừ bớt vào bữa chính.
• Thống nhất trong nhà: chỉ một người phụ trách cho ăn, hoặc ghi lại mỗi lần cho ăn.
• Tăng tỉ lệ thức ăn ướt: pate thường có nhiều nước, giúp mèo no bụng hơn với cùng lượng năng lượng; hãy hỏi bác sĩ thú y cách phối hợp.
• Hỏi về thức ăn dành cho mèo cần giảm cân: loại này được thiết kế để mèo vẫn đủ dưỡng chất khi ăn ít năng lượng hơn.

Cho ăn chậm, ăn vui

• Dùng bát ăn chậm hoặc đồ chơi nhả hạt để mèo phải “làm việc” mới có ăn.
• Chia hạt vào vài chỗ trong nhà để mèo đi tìm.
• Nhà nhiều mèo: cho ăn riêng từng con để con béo không ăn phần con khác.

Tăng vận động cho mèo

• Chơi với mèo vài lượt ngắn mỗi ngày bằng cần câu lông vũ, cho mèo rượt, nhảy, vồ.
• Đặt bát ăn ở chỗ cao hoặc tầng khác để mèo phải leo, đi lại.
• Lắp kệ, giá leo, trụ cào cao để khuyến khích mèo trèo.
• Bắt đầu nhẹ nhàng với mèo béo nhiều hoặc mèo già, tăng dần khi mèo khoẻ hơn.

Theo dõi tiến độ

Cân mèo định kỳ, ví dụ vài tuần một lần, ghi lại để thấy xu hướng. Nếu mèo không giảm hoặc giảm quá nhanh, hãy báo bác sĩ thú y để điều chỉnh khẩu phần. Khi mèo đạt cân nặng mục tiêu, vẫn cần giữ thói quen cân đong và vận động để mèo không tăng cân trở lại.

Khi nào cần đưa đi khám

Hãy đưa mèo đi khám trước khi bắt đầu giảm cân, để bác sĩ thú y kiểm tra sức khoẻ và đặt mục tiêu phù hợp. Đưa đi khám ngay nếu mèo:

• Bỏ ăn hoặc ăn rất ít từ một đến hai ngày trở lên, nhất là mèo đang béo.
• Có da, lòng trắng mắt hay nướu ngả vàng.
• Uống nước và đi tiểu nhiều hơn hẳn, sụt cân nhanh dù ăn vẫn nhiều.
• Rặn tiểu, tiểu ít, tiểu ra máu.
• Đi lại khó khăn, không nhảy được, lừ đừ, nôn nhiều.