Dạy mèo dùng khay cát đúng cách

Mèo có bản năng đào và lấp chất thải, nên dạy mèo dùng khay cát thường dễ hơn nhiều so với dạy chó đi vệ sinh. Tuy vậy, mèo lại rất kén chọn. Một chiếc khay đặt sai chỗ hay cát có mùi lạ cũng đủ khiến mèo bỏ khay và tìm góc khác.

Chọn khay và cát phù hợp

Khay vệ sinh

• Kích thước: khay nên đủ rộng để mèo xoay người thoải mái. Một gợi ý tham khảo là chiều dài khay khoảng gấp rưỡi chiều dài thân mèo, không tính đuôi.
• Thành khay: mèo con và mèo già cần khay thành thấp để dễ bước vào.
• Khay có nắp hay không nắp: khay có nắp giữ cát không văng ra, nhưng giữ mùi bên trong và một số mèo không thích. Nếu mèo ngần ngại, hãy thử bỏ nắp.

Cát vệ sinh

• Phần lớn mèo thích cát hạt mịn, vón cục, không mùi.
• Tránh cát có hương liệu mạnh. Mũi mèo nhạy hơn mũi người rất nhiều.
• Đổ cát dày khoảng 5 cm để tham khảo, đủ để mèo đào và lấp.
• Nếu muốn đổi loại cát, hãy trộn dần cát mới vào cát cũ trong vài ngày.

Đặt khay ở đâu và cần bao nhiêu khay

• Số lượng: nguyên tắc phổ biến là số khay bằng số mèo cộng thêm một. Nhà có hai mèo nên có ba khay.
• Vị trí yên tĩnh, ít người qua lại, tránh gần máy giặt hay thiết bị ồn ào.
• Xa chỗ ăn uống. Mèo không thích đi vệ sinh gần nơi ăn.
• Dễ tiếp cận: nhà nhiều tầng nên có khay ở mỗi tầng. Không đặt khay ở góc cụt khiến mèo cảm thấy bị dồn ép, nhất là khi nhà có nhiều mèo.
• Hạn chế đổi chỗ khay. Nếu phải đổi, hãy dời từng chút một.

Các bước tập cho mèo dùng khay

1. Khi mèo mới về, đặt mèo vào khay để mèo ngửi và biết vị trí.
2. Sau khi mèo ngủ dậy, ăn xong hoặc chơi xong, nhẹ nhàng đưa mèo đến khay.
3. Nếu mèo có dấu hiệu tìm chỗ như đánh hơi, cào sàn, ngồi xổm, hãy bế mèo vào khay.
4. Khi mèo dùng khay, để mèo yên, có thể khen nhẹ sau khi mèo đi xong. Đừng làm mèo giật mình.
5. Ở những ngày đầu, có thể giữ lại một chút chất thải trong khay để mùi giúp mèo nhận ra chỗ đi vệ sinh.

Khi mèo đi sai chỗ

• Không la mắng, không đánh, không dí mũi mèo vào chất thải. Mèo sẽ không hiểu, chỉ trở nên sợ hãi và lén đi vệ sinh ở chỗ kín hơn.
• Lau sạch bằng chất tẩy rửa dạng enzyme dành cho vật nuôi để xoá mùi. Tránh chất tẩy có amoniac vì mùi giống nước tiểu có thể khiến mèo quay lại đúng chỗ đó.
• Tạm thời che chỗ mèo hay đi sai hoặc đặt bát ăn ở đó, vì mèo ít đi vệ sinh nơi ăn uống.

Giữ khay sạch để mèo không bỏ khay

• Xúc phân và cục vón ít nhất mỗi ngày một lần, tốt nhất là hai lần.
• Thay toàn bộ cát và rửa khay định kỳ bằng nước và xà phòng nhẹ, rửa thật sạch mùi, để khô trước khi cho cát mới.
• Khay nhựa cũ trầy xước dễ giữ mùi, nên thay khay mới khi cần.

Khi nào cần đưa đi khám

Mèo đột nhiên bỏ khay sau thời gian dùng tốt thường có nguyên nhân, đôi khi là bệnh. Hãy đưa mèo đến bác sĩ thú y khi:

• Mèo đi tiểu nhiều lần nhưng mỗi lần rất ít, rặn khi tiểu, kêu khi đi vệ sinh, hoặc nước tiểu có máu.
• Mèo rặn trong khay mà không ra nước tiểu, nhất là mèo đực. Đây có thể là tắc niệu đạo, một tình trạng cấp cứu cần đi khám ngay.
• Tiêu chảy, táo bón, phân có máu.
• Mèo uống nước và đi tiểu nhiều bất thường.
• Mèo già khó bước vào khay, có thể do đau khớp.
• Mèo đi bậy liên tục dù khay sạch và đặt đúng chỗ.

Khi bác sĩ đã loại trừ nguyên nhân bệnh lý, những thay đổi như nhà có thành viên mới, đổi nhà, đổi loại cát hoặc mâu thuẫn giữa các mèo cũng có thể gây căng thẳng. Lúc đó, điều chỉnh môi trường như trên thường giúp mèo quay lại dùng khay.