Chọn loại cát mèo và giữ khay cát luôn sạch

Cát và độ sạch của khay ảnh hưởng trực tiếp đến việc mèo có chịu đi vệ sinh đúng chỗ hay không. Nhiều trường hợp mèo tè bậy thực ra chỉ vì không thích loại cát hoặc khay quá bẩn. Bài này tập trung vào chọn cát và giữ vệ sinh khay; cách dạy mèo dùng khay bạn có thể xem thêm ở bài riêng về chủ đề đó.

Các loại cát mèo phổ biến

Cát đất sét vón cục

Khi gặp nước tiểu, cát vón thành cục chắc, dễ xúc bỏ riêng phần bẩn. Hạt cát mịn, gần giống cát tự nhiên nên nhiều mèo thích. Nhược điểm là nặng, có thể nhiều bụi, bám chân mang ra ngoài và không được đổ vào bồn cầu.

Cát đất sét không vón

Rẻ hơn, hút ẩm nhưng không tạo cục, nên nước tiểu thấm xuống đáy. Bạn phải thay toàn bộ cát thường xuyên hơn, nếu không mùi sẽ nặng rất nhanh.

Cát tinh thể (silica)

Hút ẩm và khử mùi tốt, nhẹ, ít bụi. Một số mèo không thích cảm giác hạt cứng dưới chân. Cát kiểu này cũng không cho thấy rõ lượng nước tiểu mỗi ngày, mà đây lại là thông tin hữu ích để theo dõi sức khoẻ.

Cát thực vật

Làm từ bã đậu, ngô, sắn, gỗ hoặc giấy tái chế. Nhẹ, ít bụi, nhiều loại vón cục được. Cần giữ khô ráo vì cát hữu cơ dễ ẩm mốc trong khí hậu nóng ẩm. Có loại ghi là đổ được vào bồn cầu, nhưng hãy cân nhắc hệ thống thoát nước nhà bạn và quy định xử lý rác thải nơi bạn sống.

Chọn cát thế nào cho hợp

• Ưu tiên cát không mùi: mũi mèo nhạy hơn người rất nhiều. Cát có hương nhân tạo đậm có thể khiến mèo tránh khay.
• Ít bụi: quan trọng với mèo có bệnh hô hấp và với người nuôi bị dị ứng.
• Hạt mềm, mịn: phần lớn mèo thích cảm giác giống cát hoặc đất tơi.
• Mèo con: mèo con hay nghịch và có thể ăn thử cát. Hãy hỏi bác sĩ thú y loại nào phù hợp khi mèo còn rất nhỏ và theo dõi xem mèo có ăn cát không.
• Mèo vừa phẫu thuật: có thể cần loại cát ít bụi hoặc giấy theo hướng dẫn của bác sĩ thú y để giữ sạch vết mổ.

Nếu mèo đang dùng tốt một loại cát, đừng đổi chỉ vì muốn thử. Khi bắt buộc phải đổi, hãy trộn dần cát mới vào cát cũ trong khoảng một đến hai tuần.

Giữ khay cát luôn sạch

Việc hằng ngày

• Xúc phân và cục nước tiểu ít nhất một đến hai lần mỗi ngày.
• Bổ sung cát để giữ độ dày ổn định, tham khảo khoảng 5–7 cm, đủ cho mèo đào và lấp.
• Quét cát rơi quanh khay. Thảm hứng cát đặt ở lối ra giúp giảm cát bám chân.

Việc định kỳ

• Thay toàn bộ cát: với cát vón, tham khảo khoảng hai đến bốn tuần một lần; cát không vón cần thay thường xuyên hơn, có khi vài ngày một lần.
• Rửa khay: mỗi lần thay cát, rửa khay bằng nước ấm và xà phòng nhẹ, tráng sạch, lau khô hoàn toàn.
• Tránh chất tẩy mạnh: không dùng chất tẩy có mùi hắc hay chứa amoniac. Mùi amoniac giống mùi nước tiểu có thể khiến mèo đi bậy ở nơi khác. Một số chất khử trùng gốc phenol độc với mèo.
• Thay khay nhựa cũ: khay trầy xước nhiều giữ mùi và vi khuẩn, nên thay mới khi cần.

Số lượng và vị trí khay

Nguyên tắc tham khảo phổ biến là số khay bằng số mèo cộng thêm một. Đặt khay ở chỗ yên tĩnh, dễ tới, xa bát ăn và bát nước, không đặt cạnh máy giặt hay chỗ nhiều người qua lại. Khay nên đủ lớn để mèo xoay người thoải mái.

An toàn cho người dọn khay

Phân mèo có thể chứa ký sinh trùng Toxoplasma, có hại cho thai nhi và người suy giảm miễn dịch. Nếu bạn đang mang thai, tốt nhất nhờ người khác dọn khay. Nếu phải tự làm, hãy đeo găng tay, xúc phân mỗi ngày và rửa tay kỹ bằng xà phòng sau đó. Trẻ nhỏ không nên tự dọn khay mà không có người lớn.

Tóm tắt

• Chọn cát không mùi, ít bụi, hạt mềm; mỗi loại cát có ưu nhược điểm riêng.
• Xúc khay mỗi ngày, thay toàn bộ cát và rửa khay định kỳ bằng xà phòng nhẹ.
• Đủ khay, đặt đúng chỗ, đổi cát từ từ.
• Nếu mèo đột ngột đi tiểu nhiều hoặc ít hơn hẳn, rặn lâu trong khay, tiểu ra máu hay tè bậy liên tục, hãy đưa mèo đi khám. Mèo đực rặn mà không ra nước tiểu là trường hợp cấp cứu.