Chó sủa nhiều: hiểu nguyên nhân để sửa đúng

Sủa là hành vi tự nhiên của chó, giống như người nói chuyện. Vấn đề chỉ xuất hiện khi chó sủa quá nhiều, kéo dài hoặc vào những lúc không phù hợp. Muốn chó bớt sủa, bạn cần biết chó đang sủa vì điều gì, vì mỗi nguyên nhân có cách xử lý khác nhau.

Những nguyên nhân khiến chó sủa nhiều

• Cảnh báo, bảo vệ lãnh thổ: sủa khi có người gõ cửa, tiếng bước chân ngoài hành lang, chó khác đi ngang qua. Thường dồn dập, chó đứng gần cửa hoặc cửa sổ.
• Buồn chán, thừa năng lượng: chó ít được vận động, ít được chơi, ở một mình lâu sẽ sủa để giải toả. Tiếng sủa thường đều đều, lặp lại.
• Đòi hỏi sự chú ý: sủa để được bế, được cho ăn, được ra ngoài. Nếu mỗi lần sủa đều được đáp ứng, chó học rằng sủa là có hiệu quả.
• Sợ hãi: tiếng pháo, sấm sét, tiếng máy khoan, người lạ. Chó có thể vừa sủa vừa lùi lại, cụp đuôi, tai cụp.
• Lo âu khi xa chủ: chó chỉ sủa, hú, cào cửa khi bạn vắng nhà, có khi kèm phá đồ hoặc đi vệ sinh bừa bãi.
• Phấn khích: khi chơi đùa, khi chủ về nhà, khi chuẩn bị đi dạo.
• Vấn đề sức khoẻ: đau, khó chịu, giảm thính lực, hoặc suy giảm nhận thức ở chó già có thể khiến chó sủa nhiều hơn, đặc biệt về đêm.

Cách tìm ra nguyên nhân

Hãy làm “thám tử” trong vài ngày. Ghi lại chó sủa lúc nào, ở đâu, trước đó có chuyện gì và sau khi sủa thì chuyện gì xảy ra. Nếu chó sủa khi bạn vắng nhà, có thể đặt camera hoặc nhờ hàng xóm cho biết. Bạn sẽ thấy dần quy luật, ví dụ chó chỉ sủa lúc có người đi ngang hành lang, hay chỉ sủa khi bạn đang ăn.

Cách giúp chó bớt sủa theo từng nguyên nhân

Nguyên tắc chung

• Không la hét theo chó: chó có thể hiểu là bạn đang sủa cùng.
• Không thưởng cho tiếng sủa: đừng mở cửa, cho ăn, bế lên khi chó đang sủa đòi. Hãy chờ chó im lặng vài giây rồi mới đáp ứng.
• Thưởng khi chó im lặng: đây là cách dạy hiệu quả nhất.
• Nhất quán: mọi người trong nhà phải làm giống nhau.
• Tránh vòng cổ gây đau, giật điện, xịt hoá chất: chúng có thể làm chó sợ hãi, lo âu hơn và làm hỏng mối quan hệ giữa bạn và chó, trong khi không giải quyết nguyên nhân.

Khi chó sủa cảnh báo

1. Hạn chế những gì kích thích chó: kéo rèm, dán phim mờ phần dưới cửa kính, bật tiếng nhạc nhẹ để át tiếng động ngoài hành lang.
2. Dạy khẩu lệnh “im”: khi chó sủa vài tiếng, gọi tên chó, đưa miếng thưởng lại gần mũi. Khi chó ngừng sủa để ngửi, nói “im” và cho thưởng. Tăng dần thời gian im lặng trước khi thưởng.
3. Dạy chó về một chỗ cố định, như nệm của mình, mỗi khi có chuông cửa.

Khi chó buồn chán

• Tăng thời gian đi dạo, cho chó đánh hơi thoải mái.
• Dùng đồ chơi nhồi thức ăn, trò tìm đồ ăn, bài tập ngắn hằng ngày để chó vận động trí não.

Khi chó sợ hãi hoặc lo âu xa chủ

• Tạo một góc an toàn, yên tĩnh cho chó.
• Cho chó làm quen dần với âm thanh đáng sợ ở mức rất nhỏ, kèm phần thưởng, rồi tăng dần.
• Tập cho chó ở một mình từng chút một: đi ra vài phút rồi quay lại, tăng dần thời gian. Ra về và trở về một cách bình thản.
• Với lo âu nặng, cần có bác sĩ thú y hoặc người huấn luyện có chuyên môn về hành vi hỗ trợ.

Khi nào cần đưa đi khám

Hãy đưa chó đi khám nếu:

• Chó đột nhiên sủa, rên hoặc hú nhiều hơn hẳn mà không rõ lý do, nhất là kèm thay đổi ăn uống, đi đứng.
• Chó sủa hoặc kêu khi bị chạm vào một vùng cơ thể, có thể là dấu hiệu đau.
• Chó già hay sủa về đêm, đi lang thang, có vẻ lạc lõng trong chính ngôi nhà quen.
• Chó có biểu hiện lo âu nặng khi ở một mình như phá cửa, tự làm mình bị thương.

Bác sĩ thú y sẽ kiểm tra để loại trừ nguyên nhân bệnh lý trước, sau đó bạn có thể kết hợp huấn luyện hành vi. Kiên nhẫn và nhất quán là chìa khoá, phần lớn chó sẽ cải thiện rõ sau vài tuần.