Chó nuốt phải dị vật: dấu hiệu và việc cần làm

Chó khám phá thế giới bằng miệng, nên chuyện nuốt nhầm đồ vật xảy ra khá thường xuyên, nhất là ở chó con và chó ham gặm. Có vật nhỏ trôi ra ngoài theo phân, nhưng cũng có vật mắc lại ở thực quản, dạ dày hay ruột, gây tắc nghẽn và cần phẫu thuật gấp. Biết cách xử lý đúng ngay từ đầu có thể cứu sống chú chó của bạn.

Những dị vật chó hay nuốt phải

• Xương: nhất là xương gà, xương cá, xương đã nấu chín dễ vỡ thành mảnh sắc.
• Đồ chơi: bóng nhỏ, mảnh đồ chơi bị gặm vụn, thú nhồi bông.
• Đồ vải: tất, đồ lót, khăn, găng tay.
• Vật dạng sợi dài: chỉ, len, dây buộc, dây ruy băng, dây buộc thịt. Đây là nhóm đặc biệt nguy hiểm vì có thể làm ruột xoắn, thắt và rách.
• Hạt, hột trái cây: hột xoài, hột đào, lõi ngô.
• Vật nguy hiểm khác: pin, nam châm, kim, lưỡi câu, đồng xu, que xiên thịt.

Dấu hiệu chó có thể đã nuốt dị vật

Có khi bạn tận mắt thấy chó nuốt, có khi chỉ phát hiện đồ vật bị mất. Hãy để ý những dấu hiệu sau, có thể xuất hiện ngay hoặc sau vài ngày:

• Nôn nhiều lần, nôn ngay sau khi ăn uống, hoặc cố nôn mà không ra gì.
• Chảy nhiều nước dãi, liên tục nuốt, cào vào miệng, ho hoặc ọe.
• Bỏ ăn hoặc ăn ít hẳn đi.
• Bụng chướng, đau khi bị sờ, chó đứng gù lưng hoặc không chịu nằm yên.
• Không đi ngoài được, rặn nhiều, hoặc tiêu chảy, phân có máu.
• Mệt mỏi, lừ đừ, trốn một chỗ.

Tắc ruột có thể diễn biến nặng nhanh. Nếu nghi ngờ, đừng chờ xem chó có tự đi ra hay không.

Việc nên làm và không nên làm

Nên làm

1. Giữ bình tĩnh và đưa chó ra xa chỗ đồ vật, nhặt hết phần còn lại để chó không nuốt thêm.
2. Ghi lại thông tin: chó nuốt gì, kích thước, lúc nào, nuốt hết hay một phần. Mang theo mảnh còn lại hoặc vật giống hệt, bao bì nếu có.
3. Gọi ngay cho bác sĩ thú y để được hướng dẫn, kể cả khi chó trông vẫn bình thường.
4. Nếu chó đang nghẹn, khó thở: mở miệng chó xem có nhìn thấy vật mắc không. Chỉ lấy ra nếu vật nằm ngay trong tầm và lấy được dễ dàng, cẩn thận để không bị cắn. Đồng thời gọi bác sĩ thú y và đưa chó đi cấp cứu ngay.

Không nên làm

• Không tự gây nôn tại nhà khi chưa được bác sĩ thú y hướng dẫn. Vật sắc nhọn, pin hay vật lớn có thể gây tổn thương thêm khi bị nôn ngược ra, và một số cách gây nôn truyền miệng có thể làm hại chó.
• Không kéo sợi dây đang thò ra ở miệng hay hậu môn chó. Đầu kia có thể đang vướng trong ruột, kéo mạnh có thể làm rách ruột. Hãy để nguyên và đưa chó đi khám.
• Không cho ăn bánh mì, dầu ăn hay “mẹo” dân gian để đẩy dị vật ra mà chưa hỏi bác sĩ thú y.
• Không cho uống thuốc nhuận tràng, thuốc của người.

Bác sĩ thú y có thể làm gì

Tuỳ loại dị vật và thời gian, bác sĩ thú y có thể khám, chụp X-quang hoặc siêu âm. Có trường hợp chỉ cần theo dõi, có trường hợp gây nôn tại phòng khám, lấy ra bằng nội soi hoặc phải phẫu thuật. Việc lựa chọn cách xử lý do bác sĩ thú y quyết định.

Phòng ngừa chó nuốt dị vật

• Không cho chó ăn xương nấu chín, xương gà, xương cá; vứt rác thức ăn vào thùng có nắp.
• Chọn đồ chơi đủ lớn để chó không nuốt trọn, bền với lực gặm; bỏ đồ chơi đã vỡ, rách.
• Cất gọn tất, đồ lót, khăn, chỉ len, dây buộc, pin, nam châm, kim chỉ.
• Giám sát khi chó gặm đồ chơi mới hay đồ gặm.
• Dạy chó lệnh “nhả ra” và “bỏ đó” bằng cách đổi lấy phần thưởng.
• Cho chó vận động và chơi đủ để giảm gặm phá vì buồn chán.

Khi nào cần đưa đi khám

Hãy đưa chó đi cấp cứu ngay nếu:

• Bạn thấy hoặc nghi chó đã nuốt pin, nam châm, vật sắc nhọn, lưỡi câu, sợi dây, que xiên hoặc vật lớn.
• Chó khó thở, nghẹn, ho sặc, nướu tím tái.
• Chó nôn nhiều lần, cố nôn mà không ra, bụng chướng, đau bụng.
• Chó bỏ ăn, không đi ngoài được hơn một ngày, phân có máu hoặc đen.
• Chó lừ đừ, yếu, run, xỉu.

Ngay cả khi chó có vẻ bình thường sau khi nuốt một vật lạ, hãy gọi cho bác sĩ thú y để được tư vấn có cần theo dõi hay kiểm tra thêm hay không.