Chó bị nôn: theo dõi gì và khi nào cần đi khám

Chó nôn là chuyện nhiều người nuôi từng gặp. Có lần chỉ do ăn quá nhanh, nôn xong lại chạy nhảy bình thường. Nhưng nôn cũng có thể là dấu hiệu đầu tiên của bệnh nặng như tắc ruột, ngộ độc hay bệnh truyền nhiễm. Bài này giúp bạn biết cần quan sát gì, chăm chó thế nào tại nhà và lúc nào không nên chờ thêm.

Nôn và trớ: hai chuyện khác nhau

Trước hết, hãy phân biệt nôn với trớ, vì bác sĩ thú y sẽ hỏi bạn điều này.

• Nôn: chó thường có dấu hiệu báo trước như chảy dãi, liếm môi, đi tới đi lui, bụng co thắt mạnh nhiều lần rồi mới tống thức ăn ra. Chất nôn thường đã tiêu hoá một phần, có thể lẫn dịch vàng.
• Trớ: thức ăn trào ra nhẹ nhàng, gần như không gắng sức, thường ngay sau khi ăn. Thức ăn còn nguyên hình dạng, đôi khi thành ống dài và có nhớt.
• Ho khạc: một số chó ho mạnh rồi khạc ra bọt trắng, dễ bị nhầm là nôn. Đây thường là vấn đề ở đường hô hấp.

Trớ lặp lại nhiều lần có thể liên quan đến thực quản, cũng cần được bác sĩ thú y kiểm tra. Nếu không chắc, hãy quay lại một đoạn video ngắn để bác sĩ xem.

Những nguyên nhân thường gặp

Nôn chỉ là triệu chứng, không phải một bệnh. Có rất nhiều nguyên nhân, từ nhẹ đến nặng:

• Ăn quá nhanh, ăn quá nhiều hoặc vận động mạnh ngay sau khi ăn.
• Đổi thức ăn đột ngột, ăn đồ lạ, đồ thừa nhiều dầu mỡ, đồ ăn ôi thiu, lục thùng rác.
• Nuốt dị vật như xương, lõi ngô, đồ chơi, tất, dây thun. Đây là nguyên nhân dễ gây tắc ruột.
• Ăn phải chất độc như thuốc của người, thuốc diệt chuột, một số thực phẩm và cây cảnh độc với chó.
• Bệnh truyền nhiễm, đặc biệt ở chó con chưa tiêm phòng đủ.
• Giun sán, đôi khi bạn thấy giun trong chất nôn.
• Bệnh nội khoa như viêm tuỵ, bệnh gan, bệnh thận, rối loạn nội tiết.
• Say xe khi đi xa, hoặc căng thẳng.

Cần theo dõi và ghi lại những gì

Khi chó nôn, việc bạn quan sát kỹ sẽ giúp bác sĩ thú y chẩn đoán nhanh hơn. Hãy ghi lại:

1. Số lần nôn và khoảng cách giữa các lần.
2. Chất nôn trông thế nào: thức ăn chưa tiêu, dịch vàng, bọt trắng, có máu đỏ tươi, có vệt nâu sẫm như bã cà phê, có dị vật hay giun.
3. Thời điểm nôn so với bữa ăn.
4. Tinh thần chung: chó còn vui vẻ, muốn ăn, muốn chơi, hay lừ đừ, nằm một chỗ.
5. Các dấu hiệu kèm theo: tiêu chảy, bụng chướng, đau khi sờ bụng, sốt, uống nước nhiều bất thường.
6. Những gì chó có thể đã ăn trong một hai ngày qua, kể cả đồ vật bị mất trong nhà.

Chụp ảnh chất nôn trước khi dọn cũng rất có ích. Nếu nghi chó ăn phải thuốc hay hoá chất, hãy giữ lại vỏ hộp hoặc bao bì.

Chăm sóc tại nhà khi nôn nhẹ

Nếu chó trưởng thành chỉ nôn một hai lần, sau đó vẫn tỉnh táo, không có dấu hiệu đáng lo nào ở mục cuối bài, bạn có thể theo dõi tại nhà một thời gian ngắn:

• Tạm cho dạ dày nghỉ vài giờ. Không cho ăn thêm ngay sau khi nôn.
• Cho uống nước từ từ, mỗi lần một ít. Nếu uống vào lại nôn ra, đó là dấu hiệu cần đi khám.
• Khi ăn lại, chọn món nhạt, dễ tiêu, chia bữa nhỏ. Thời gian nhịn và món ăn cụ thể nên hỏi bác sĩ thú y, nhất là với chó nhỏ, chó già hay chó có bệnh nền.
• Quay lại thức ăn cũ dần dần trong vài ngày khi chó đã ổn.
• Không tự cho uống thuốc chống nôn, thuốc dạ dày hay thuốc của người. Một số thuốc của người rất độc với chó. Mọi loại thuốc chỉ dùng theo chỉ định của bác sĩ thú y.
• Không tự gây nôn bằng muối, nước xà phòng hay bất kỳ cách truyền miệng nào khi nghi ngộ độc. Hãy gọi bác sĩ thú y.

Chó con, chó rất nhỏ và chó già mất nước nhanh hơn nhiều. Với nhóm này, đừng theo dõi tại nhà quá lâu.

Khi nào cần đưa đi khám

Hãy đưa chó đi khám ngay hoặc gọi bác sĩ thú y nếu có một trong các dấu hiệu sau:

• Nôn nhiều lần trong ngày, hoặc nôn kéo dài quá một ngày.
• Nôn ra máu, hoặc chất nôn nâu sẫm như bã cà phê.
• Cố nôn mà không ra gì, bụng chướng căng, bồn chồn, thở gấp. Đây có thể là cấp cứu, đặc biệt ở chó ngực sâu, giống lớn.
• Nghi nuốt dị vật hoặc ăn phải chất độc, kể cả khi chó chưa có triệu chứng.
• Nôn kèm tiêu chảy, nhất là tiêu chảy có máu, sốt, lừ đừ, bỏ ăn.
• Uống nước vào là nôn, nướu khô hoặc nhợt, mắt trũng.
• Chó con, chó già hoặc chó đang có bệnh mạn tính bị nôn.
• Nôn tái diễn nhiều lần trong vài tuần, dù mỗi lần có vẻ nhẹ.

Đừng ngại đưa chó đi khám sớm. Với nôn, khám sớm thường giúp điều trị đơn giản hơn và chó hồi phục nhanh hơn.