Bệnh giảm bạch cầu ở mèo: dấu hiệu và phòng ngừa

Bệnh giảm bạch cầu ở mèo, còn gọi là bệnh Panleukopenia hay “care mèo”, là một trong những bệnh truyền nhiễm nguy hiểm nhất ở mèo. Bệnh lây rất mạnh, diễn biến nhanh và có thể gây tử vong, nhất là ở mèo con chưa được tiêm phòng. Tin tốt là bệnh có thể phòng ngừa hiệu quả bằng vắc-xin và vệ sinh đúng cách.

Bệnh giảm bạch cầu là gì

Bệnh do một loại parvovirus ở mèo gây ra. Vi-rút tấn công những tế bào đang phân chia nhanh trong cơ thể, chủ yếu ở:

• Tuỷ xương: làm giảm mạnh số lượng bạch cầu, khiến mèo mất khả năng chống lại vi khuẩn. Đây là lý do bệnh có tên “giảm bạch cầu”.
• Niêm mạc ruột: gây nôn, tiêu chảy, mất nước nghiêm trọng.
• Bào thai đang phát triển: mèo mẹ nhiễm bệnh khi mang thai có thể sảy thai, hoặc sinh ra mèo con bị tổn thương tiểu não, đi lại loạng choạng.

Bệnh không lây sang người. Mèo ở mọi lứa tuổi đều có thể mắc, nhưng mèo con từ vài tuần đến vài tháng tuổi, mèo chưa tiêm phòng và mèo sống ở nơi đông đúc có nguy cơ cao nhất.

Bệnh lây như thế nào

Vi-rút có nhiều trong phân, chất nôn và dịch tiết của mèo bệnh. Điểm đáng sợ của vi-rút này là:

• Sống rất lâu ngoài môi trường: có thể tồn tại nhiều tháng, thậm chí lâu hơn, trên sàn nhà, khay cát, bát ăn, chăn nệm.
• Kháng được nhiều chất tẩy rửa thông thường.
• Lây gián tiếp: qua giày dép, quần áo, tay người, lồng vận chuyển. Vì vậy mèo không bao giờ ra ngoài vẫn có thể nhiễm bệnh.
• Mèo đã khỏi bệnh vẫn có thể thải vi-rút qua phân thêm một thời gian.

Dấu hiệu cần chú ý

Dấu hiệu thường xuất hiện sau khi mèo tiếp xúc với vi-rút khoảng vài ngày đến hai tuần. Bệnh có thể tiến triển rất nhanh:

• Mệt lả, lừ đừ, nằm một chỗ, trốn vào góc.
• Bỏ ăn hoàn toàn.
• Sốt, hoặc ở giai đoạn nặng, thân nhiệt hạ thấp.
• Nôn nhiều lần, có khi nôn ra dịch vàng hoặc bọt.
• Tiêu chảy, phân lỏng, có thể có máu, mùi rất tanh.
• Mất nước: nướu khô, mắt trũng, da mất đàn hồi.
• Đau bụng: mèo ngồi gù lưng, đầu cúi sát bát nước nhưng không uống.

Ở mèo con, có trường hợp bệnh diễn biến cực nhanh và mèo chết đột ngột trước khi kịp thấy nhiều dấu hiệu. Nhiều triệu chứng trên cũng gặp ở các bệnh khác, nên chỉ bác sĩ thú y mới chẩn đoán được, thường bằng xét nghiệm.

Điều trị

Chưa có thuốc diệt trực tiếp vi-rút này. Điều trị chủ yếu là hỗ trợ: bù dịch, kiểm soát nôn, phòng nhiễm khuẩn thứ phát, dinh dưỡng và chăm sóc tích cực, thường cần nằm viện cách ly. Việc điều trị phải do bác sĩ thú y thực hiện. Đưa mèo đi khám càng sớm, cơ hội sống càng cao. Đừng tự truyền dịch hay tự cho uống thuốc tại nhà.

Phòng ngừa

Tiêm phòng

Vắc-xin phòng giảm bạch cầu thuộc nhóm vắc-xin cơ bản được khuyến nghị cho mọi con mèo, kể cả mèo chỉ nuôi trong nhà. Mèo con cần tiêm nhiều mũi trong những tháng đầu và tiêm nhắc lại về sau. Lịch cụ thể do bác sĩ thú y quyết định (xem thêm bài về lịch tiêm phòng cơ bản cho mèo con).

Vệ sinh và cách ly

• Cách ly mèo mới: mèo mới về nên được ở riêng một thời gian, khám và tiêm phòng trước khi cho gặp mèo trong nhà.
• Không mang mèo con chưa tiêm đủ đến nơi đông mèo hay nơi có mèo lạ.
• Rửa tay, thay giày dép sau khi tiếp xúc với mèo lạ, mèo hoang, trước khi chạm vào mèo nhà.
• Khi trong nhà có mèo bệnh: cách ly mèo bệnh, dùng đồ riêng, vệ sinh khay cát, bát ăn, sàn nhà bằng chất sát khuẩn có tác dụng với parvovirus và pha đúng theo hướng dẫn trên nhãn. Hỏi bác sĩ thú y về cách khử trùng phù hợp.
• Trước khi đón mèo mới vào nhà từng có mèo bệnh: hỏi bác sĩ thú y nên chờ bao lâu, và chỉ đón mèo đã được tiêm phòng đầy đủ.

Khi nào cần đưa đi khám

Hãy đưa mèo đi khám ngay, không chờ đến hôm sau, nếu mèo:

• Đột ngột mệt lả, bỏ ăn, đặc biệt là mèo con hoặc mèo chưa tiêm phòng.
• Nôn nhiều lần, tiêu chảy, nhất là phân có máu.
• Có dấu hiệu mất nước, người lạnh, nằm bẹp.
• Vừa tiếp xúc với mèo bệnh hoặc vừa ở chung với mèo mới chưa rõ tiêm phòng rồi có dấu hiệu bất thường.

Khi gọi điện cho phòng khám, hãy báo trước nghi ngờ bệnh truyền nhiễm để nhân viên chuẩn bị khu cách ly, tránh lây cho các con vật khác.