Bệnh dại: vì sao chó nhà bạn phải tiêm phòng

Bệnh dại là bệnh do vi-rút tấn công hệ thần kinh, gặp ở chó, mèo và nhiều loài động vật có vú khác, kể cả con người. Khi đã xuất hiện triệu chứng, bệnh gần như luôn dẫn đến tử vong. Tin tốt là bệnh dại phòng được, và tiêm phòng cho chó là bước quan trọng nhất bạn có thể làm.

Bệnh dại nguy hiểm thế nào

Vi-rút dại có trong nước bọt của con vật mắc bệnh. Bệnh lây chủ yếu khi bị cắn, cào, hoặc khi nước bọt dính vào vết thương hở, mắt, miệng. Từ chỗ xâm nhập, vi-rút di chuyển dọc theo dây thần kinh lên não. Thời gian từ khi bị cắn đến khi phát bệnh có thể ngắn vài tuần hoặc kéo dài nhiều tháng, nên có lúc người ta đã quên chuyện bị cắn.

• Không có thuốc chữa khi chó đã phát bệnh dại.
• Lây sang người: ở nhiều nơi trên thế giới, chó là nguồn lây bệnh dại chủ yếu cho người.
• Chó trông khoẻ vẫn có thể đang ủ bệnh, vì trong thời gian ủ bệnh chưa có dấu hiệu gì.

Dấu hiệu chó có thể mắc bệnh dại

Bệnh dại ở chó thường được mô tả qua hai thể, nhưng một con có thể biểu hiện lẫn lộn. Dấu hiệu sớm nhất thường là thay đổi tính nết.

Thay đổi hành vi

• Chó hiền bỗng trốn tránh, cáu kỉnh, hoặc chó vốn nhút nhát lại bám người bất thường.
• Liếm, cắn hoặc gãi mạnh vào một vị trí, có thể là chỗ từng bị cắn.
• Bồn chồn, sủa khác tiếng, nhạy cảm quá mức với ánh sáng, tiếng động.

Thể điên cuồng

• Hung dữ, cắn cả đồ vật, chạy rông không mục đích.
• Ăn đồ lạ như gỗ, đá, đất.

Thể bại liệt

• Liệt hàm, hàm trễ xuống, chảy nhiều dãi, khó nuốt.
• Liệt dần ở chân, đi loạng choạng rồi nằm liệt.

Nhiều người nghĩ chó dại luôn sợ nước hay sùi bọt mép. Thực tế không phải con nào cũng như vậy. Vì thế đừng chờ thấy dấu hiệu "điển hình" mới cảnh giác.

Vì sao tiêm phòng là bắt buộc

Tiêm phòng dại cho chó không chỉ để bảo vệ con chó của bạn. Khi phần lớn chó trong một khu dân cư được tiêm, vi-rút khó lây lan hơn, nhờ đó cả cộng đồng an toàn hơn. Đó cũng là lý do nhiều địa phương yêu cầu tiêm phòng dại cho chó, mèo và có thể xử phạt nếu không tiêm.

• Mốc tiêm: theo khuyến nghị phổ biến, mũi đầu thường từ khoảng 3 tháng tuổi. Bác sĩ thú y sẽ quyết định thời điểm cụ thể và lịch tiêm nhắc phù hợp với quy định của địa phương.
• Tiêm nhắc đúng hẹn: miễn dịch không kéo dài mãi, bỏ lỡ mũi nhắc là chó có thể không còn được bảo vệ.
• Giữ giấy chứng nhận tiêm: cần khi gửi chó, đi xa, chuyển nhà hoặc khi chính quyền kiểm tra. Khi chó lỡ cắn người, giấy này giúp mọi người bình tĩnh và xử lý đúng.
• Chó ở trong nhà cũng cần tiêm: chó vẫn có thể chạy ra ngoài, tiếp xúc chó lạ, mèo hoặc động vật hoang qua cửa, ban công.

Bạn nên tìm hiểu quy định về tiêm phòng dại, đăng ký nuôi chó và dắt chó nơi công cộng tại địa phương nơi bạn sống để tuân thủ đầy đủ.

Nếu bị chó cắn hoặc chó nhà bị cắn

Khi người bị cắn hoặc cào

1. Rửa vết thương ngay dưới vòi nước chảy với xà phòng trong nhiều phút (thường khuyên ít nhất khoảng 15 phút).
2. Không băng kín, không đắp lá hay bôi các thứ không rõ nguồn gốc lên vết thương.
3. Đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt để được tư vấn tiêm phòng dại cho người. Đừng tự đánh giá là "vết nhỏ, không sao".
4. Ghi lại thông tin con chó: chó nhà ai, đã tiêm phòng chưa, và theo dõi tình trạng con chó theo hướng dẫn của nhân viên y tế và thú y.

Khi chó nhà bạn bị con vật lạ cắn

• Đeo găng tay khi xem vết thương, tránh tiếp xúc nước bọt của con vật kia.
• Liên hệ bác sĩ thú y ngay, mang theo giấy chứng nhận tiêm phòng của chó.
• Làm theo hướng dẫn của thú y và cơ quan chức năng địa phương về tiêm nhắc và theo dõi.

Khi nào cần đưa đi khám

Liên hệ bác sĩ thú y ngay khi:

• Chó bị chó lạ, mèo lạ hoặc động vật hoang cắn, cào, dù vết thương nhỏ.
• Chó thay đổi tính nết đột ngột, hung dữ bất thường hoặc trốn tránh, kèm chảy dãi, khó nuốt, liệt hàm.
• Chó chưa tiêm phòng dại hoặc đã quá hạn tiêm nhắc.

Nếu nghi chó có dấu hiệu bệnh dại, hãy nhốt chó riêng ở nơi an toàn, không để ai tiếp xúc, không cố bế hay vuốt ve, và gọi ngay cho bác sĩ thú y hoặc cơ quan thú y địa phương để được hướng dẫn.