Mèo thở bằng miệng, thở gấp: dấu hiệu cấp cứu

Chó thở hổn hển là chuyện thường ngày, nhưng mèo thì khác. Mèo khoẻ mạnh gần như luôn thở bằng mũi, nhẹ nhàng, ngực bụng chuyển động rất ít. Khi mèo há miệng thở, thở gấp hay thở gắng sức, đó thường là dấu hiệu cơ thể đang thiếu oxy và cần được bác sĩ thú y xem ngay. Bài này giúp bạn nhận biết sớm và xử trí đúng trên đường đi cấp cứu.

Thế nào là thở bình thường ở mèo

Cách theo dõi tốt nhất là đếm nhịp thở khi mèo đang ngủ say, vì lúc thức nhịp thở thay đổi nhiều:

1. Chờ mèo ngủ yên, không mơ, không vừa chơi xong.
2. Đếm số lần ngực phồng lên (một lần phồng và xẹp là một nhịp) trong ba mươi giây, rồi nhân đôi.
3. Ở mèo khoẻ, nhịp thở khi ngủ thường dưới khoảng ba mươi nhịp mỗi phút (con số tham khảo). Bác sĩ thú y có thể cho bạn ngưỡng cụ thể nếu mèo có bệnh tim, phổi.
4. Ghi lại vài lần trong tuần để biết mức bình thường của mèo nhà mình.

Mèo con có thể thở há miệng thoáng qua vài giây sau khi chơi rất mạnh, hoặc mèo hoảng sợ khi đi xe. Nhưng nếu không dừng lại nhanh khi đã nghỉ, hoặc xuất hiện lúc mèo đang yên, hãy coi đó là bất thường.

Dấu hiệu mèo đang khó thở

• Thở há miệng, thè lưỡi như chó.
• Nhịp thở nhanh khi nghỉ hoặc khi ngủ.
• Bụng hóp mạnh mỗi lần thở, thở gắng sức.
• Ngồi hoặc nằm sấp, khuỷu chân trước dạng ra, cổ vươn dài, không chịu nằm nghiêng.
• Lợi, lưỡi tím tái hoặc nhợt nhạt.
• Ho, thở khò khè, tiếng rít.
• Lo âu, không chịu nằm yên, trốn vào góc.

Nguyên nhân có thể gặp

• Bệnh tim: bệnh cơ tim ở mèo có thể âm thầm, rồi đột ngột gây tích dịch trong phổi hoặc ngực.
• Hen suyễn mèo và các bệnh đường thở dưới.
• Tích dịch hoặc khí trong khoang ngực do nhiều nguyên nhân, kể cả FIP, khối u.
• Chấn thương: ngã từ ban công, bị xe đâm, bị chó cắn.
• Say nóng khi ở nơi nóng bức, bị nhốt trong xe, sau khi sấy lông.
• Thiếu máu nặng, đau dữ dội, ngộ độc.
• Viêm đường hô hấp nặng, nhất là ở mèo con.

Chỉ bác sĩ thú y mới xác định được nguyên nhân bằng khám, chụp X-quang, siêu âm và xét nghiệm. Mèo khó thở rất dễ bị sốc khi bị giữ chặt, nên bác sĩ có thể cho mèo thở oxy để ổn định trước khi làm các bước tiếp theo.

Với mèo đã được chẩn đoán bệnh tim hoặc hen, đếm nhịp thở khi ngủ ở nhà là công cụ theo dõi rất hữu ích. Ghi lại vào sổ hoặc điện thoại kèm ngày giờ. Nhịp thở tăng dần qua vài ngày có thể là dấu hiệu sớm, xuất hiện trước khi mèo khó thở rõ rệt, giúp bạn đưa mèo đi khám kịp thời.

Việc cần làm trên đường đi cấp cứu

• Giữ bình tĩnh và nhanh chóng: gọi trước cho cơ sở thú y để họ chuẩn bị.
• Đặt mèo vào lồng vận chuyển có thông gió tốt. Không ôm chặt, không đè lên ngực mèo.
• Để mèo tự chọn tư thế dễ thở; không ép mèo nằm nghiêng.
• Giữ không khí mát và thoáng trong xe; không quấn chăn kín.
• Nếu nghi say nóng, làm mát bằng khăn ướt nước mát (không dùng nước đá) và đi ngay.
• Không cho ăn uống, không tự cho uống thuốc.
• Hạn chế thăm khám tại nhà: mỗi lần vật lộn với mèo làm mèo cần thêm oxy.

Khi nào cần đưa đi khám

• Cấp cứu ngay khi mèo thở há miệng lúc đang nghỉ, thở gắng sức, lợi tím tái, ngã quỵ.
• Cấp cứu ngay sau mọi tai nạn như ngã cao, bị xe va, dù mèo có vẻ bình thường lúc đầu.
• Khám trong ngày nếu nhịp thở khi ngủ tăng rõ rệt so với mức bình thường của mèo, hoặc mèo ho nhiều.
• Hẹn khám sớm nếu mèo hay ho, khò khè từng đợt, mau mệt khi chơi: có thể là hen hoặc bệnh tim giai đoạn đầu.