Mèo bị táo bón: nhận biết và giúp mèo

Táo bón ở mèo phổ biến hơn nhiều người nghĩ, nhất là ở mèo già, mèo ít uống nước và mèo thừa cân. Thỉnh thoảng phân hơi khô chưa đáng lo, nhưng táo bón kéo dài có thể làm ruột già giãn to và khó hồi phục. Điều quan trọng nhất là phân biệt đúng: mèo rặn trong khay có khi không phải táo bón mà là tắc tiểu, một tình trạng cấp cứu.

Dấu hiệu táo bón

• Đi ngoài thưa hơn hẳn thói quen thường ngày, hoặc hơn hai ba ngày không đi.
• Phân nhỏ, khô, cứng, sẫm màu, đôi khi có chút máu hoặc nhầy bên ngoài.
• Rặn lâu, kêu khi đi, ra vào khay nhiều lần.
• Phân rơi ra ngoài khay, mèo đi ngoài ở chỗ khác.
• Biếng ăn, nôn, bụng căng, lờ đờ trong trường hợp nặng.
• Mèo ít chải lông, lông xơ xác vì khó chịu.

Cảnh báo: rặn có thể là tắc tiểu

Mèo ngồi rặn trong khay mà không ra gì có thể đang bị tắc đường tiểu, nhất là mèo đực. Hãy kiểm tra khay xem có cục cát vón do nước tiểu không. Nếu mèo rặn mà không có nước tiểu, hoặc chỉ vài giọt, hãy đưa đi cấp cứu ngay. Tắc tiểu có thể đe doạ tính mạng trong thời gian ngắn.

Nguyên nhân thường gặp

• Thiếu nước: mèo ăn hoàn toàn hạt khô và uống ít nước.
• Búi lông: mèo lông dài, mèo chải lông quá nhiều.
• Ít vận động, thừa cân.
• Đau khi ngồi rặn: mèo già bị viêm khớp, đau lưng, hoặc khay cát thành cao khó bước vào.
• Không thích khay: khay bẩn, đặt chỗ ồn, cát lạ khiến mèo nhịn đi.
• Bệnh lý: bệnh thận mạn gây mất nước, cường giáp, tổn thương thần kinh, khối u, hẹp khung chậu sau tai nạn.
• Nuốt dị vật như xương, dây, đồ nhựa.
• Tác dụng phụ của một số thuốc; hãy hỏi bác sĩ nếu mèo đang dùng thuốc.

Mèo già là nhóm dễ bị táo bón nhất vì thường uống ít, vận động ít, đau khớp và hay có bệnh thận đi kèm. Nếu mèo nhà bạn đã lớn tuổi, hãy để ý số lần đi ngoài khi dọn khay mỗi ngày. Ghi chép đơn giản giúp bạn phát hiện thay đổi sớm và cung cấp thông tin hữu ích cho bác sĩ thú y.

Giúp mèo tại nhà

Các biện pháp dưới đây giúp phòng ngừa và hỗ trợ trường hợp nhẹ. Nếu mèo đã nhiều ngày không đi, hãy đưa đi khám trước.

Tăng lượng nước

• Bổ sung pate, thức ăn ướt vào khẩu phần; có thể thêm chút nước vào pate.
• Đặt nhiều bát nước ở nhiều nơi, xa khay cát và bát ăn.
• Thử bát rộng, nông hoặc máy nước chảy; thay nước mỗi ngày.

Điều chỉnh khẩu phần

• Hỏi bác sĩ thú y về thức ăn bổ sung chất xơ hoặc thức ăn hỗ trợ tiêu hoá phù hợp với mèo.
• Đổi thức ăn từ từ trong khoảng một tuần.
• Giữ cân nặng hợp lý bằng khẩu phần vừa đủ.

Vận động và chải lông

• Chơi với mèo mỗi ngày bằng cần câu lông, bóng.
• Chải lông thường xuyên để giảm lông nuốt vào, nhất là mùa rụng lông.

Khay cát dễ dùng

• Dọn khay hằng ngày, đặt ở chỗ yên tĩnh.
• Mèo già nên dùng khay thành thấp, dễ bước vào.

Những điều không nên làm

• Không tự dùng thuốc nhuận tràng, thuốc thụt hay dầu của người cho mèo. Một số loại rất độc với mèo hoặc có thể bị hít vào phổi.
• Không tự thụt tháo cho mèo tại nhà.
• Mọi thuốc nhuận tràng hay thuốc hỗ trợ chỉ dùng theo chỉ định của bác sĩ thú y và đọc kỹ nhãn.

Khi nào cần đưa đi khám

• Cấp cứu ngay: mèo rặn trong khay mà không có nước tiểu, nhất là mèo đực.
• Mèo không đi ngoài hơn khoảng hai ba ngày, hoặc rặn nhiều mà không ra.
• Kèm nôn, bỏ ăn, lờ đờ, bụng căng đau.
• Phân có nhiều máu.
• Táo bón tái đi tái lại, đặc biệt ở mèo già: cần tìm bệnh nền như bệnh thận, viêm khớp.
• Nghi mèo nuốt phải dị vật.