Mắt chó đỏ, chảy ghèn: khi nào cần lo

Một chút ghèn khô ở khoé mắt buổi sáng là chuyện bình thường ở nhiều chú chó. Nhưng mắt đỏ, chảy nhiều nước mắt, ghèn đặc màu vàng xanh hay chó nheo mắt liên tục là chuyện khác. Mắt là cơ quan nhạy cảm, một số bệnh có thể làm chó mất thị lực chỉ trong vài ngày, nên đừng chờ quá lâu.

Ghèn bình thường và ghèn đáng lo

• Bình thường: một ít ghèn trong hoặc nâu nhạt, khô lại ở khoé mắt sau khi ngủ, lau là sạch, mắt không đỏ, chó không khó chịu.
• Vệt nước mắt nâu đỏ: hay gặp ở chó lông trắng, mặt ngắn. Thường do nước mắt chảy tràn, cần kiểm tra nguyên nhân nhưng ít khi cấp bách.
• Đáng lo: ghèn đặc, vàng hoặc xanh, nhiều, dính mí; mắt đỏ, sưng; chó nheo mắt, dụi mắt, sợ ánh sáng.

Mỗi nhóm chó có điểm yếu riêng ở mắt. Chó mặt ngắn, mắt lồi dễ trầy giác mạc; chó lông dài dễ bị lông chọc vào mắt; chó già dễ khô mắt và mờ mắt. Biết chó nhà mình thuộc nhóm nào giúp bạn để ý sớm hơn.

Nguyên nhân thường gặp

• Kích ứng do bụi, gió, khói, dầu gội: mắt đỏ nhẹ, chảy nước, thường đỡ sau khi rửa sạch.
• Dị ứng: mắt đỏ, chảy nước trong, ngứa, thường kèm gãi mặt, liếm chân, viêm tai.
• Viêm kết mạc: lớp màng hồng quanh mắt sưng đỏ, có ghèn. Do vi khuẩn, vi-rút, dị ứng hoặc kích ứng.
• Khô mắt: tuyến lệ tiết ít nước mắt, ghèn đặc dính, giác mạc mờ, xỉn. Hay gặp ở một số giống chó nhỏ, dễ bị nhầm với viêm kết mạc thông thường.
• Loét, trầy giác mạc: do cào, cành cây, lông mi mọc ngược, dị vật. Chó đau, nheo mắt, chảy nhiều nước mắt. Chó mặt ngắn, mắt lồi rất dễ bị.
• Lông mi, mí mắt bất thường: mí mắt cuộn vào trong hoặc lông mi cọ vào mắt gây kích ứng kéo dài.
• Sa tuyến mí thứ ba: một khối đỏ hồng lồi ra ở khoé mắt trong, hay gặp ở chó trẻ.
• Tăng nhãn áp, viêm màng bồ đào: mắt đỏ, đau, đồng tử bất thường, giác mạc mờ xanh. Là tình trạng cấp cứu.
• Bệnh toàn thân: bệnh Care ở chó chưa tiêm phòng có thể bắt đầu với ghèn mắt, chảy mũi; một số bệnh do ve truyền cũng gây viêm mắt.

Chăm sóc mắt tại nhà an toàn

Những việc dưới đây chỉ là chăm sóc cơ bản, không thay thế việc khám khi có dấu hiệu bất thường:

1. Lau ghèn nhẹ nhàng: dùng bông hoặc gạc sạch thấm nước muối sinh lý, lau từ khoé mắt trong ra ngoài. Mỗi mắt dùng một miếng riêng.
2. Tỉa lông quanh mắt: với chó lông dài, giữ lông không chọc vào mắt. Nếu không tự tin, nhờ người có kinh nghiệm cắt tỉa giúp, dùng kéo đầu tròn.
3. Tránh kích ứng: che mắt khi tắm, không để dầu gội vào mắt. Không cho chó thò đầu ra cửa xe khi đi đường.
4. Không để chó dụi mắt: nếu chó cào mắt liên tục, có thể cần đeo vòng chống liếm cho tới khi được khám.

Những điều không nên làm

• Không tự nhỏ thuốc mắt của người hoặc thuốc mắt còn thừa. Một số thuốc nhỏ mắt có chứa thành phần làm vết loét giác mạc nặng thêm.
• Không đắp lá, đắp trà, nhỏ sữa hay các mẹo dân gian vào mắt chó.
• Mọi thuốc nhỏ mắt, tra mắt chỉ dùng theo chỉ định của bác sĩ thú y và đọc kỹ nhãn sản phẩm.

Khi nào cần đưa đi khám

Bệnh mắt tiến triển nhanh. Đưa chó đi khám trong ngày nếu có:

• Chó nheo mắt, nhắm một mắt, dụi mắt liên tục, sợ ánh sáng.
• Giác mạc mờ đục, xanh, có đốm trắng hoặc vết lõm.
• Mắt lồi ra hơn bình thường, hoặc mắt bị va đập, trầy xước.
• Ghèn đặc vàng xanh nhiều, mắt đỏ sưng.
• Đồng tử hai bên to nhỏ khác nhau, chó va vào đồ vật, có vẻ nhìn kém.
• Ghèn mắt kèm sốt, ho, chảy mũi, bỏ ăn, nhất là chó chưa tiêm phòng đủ.
• Có khối đỏ lồi ra ở khoé mắt.
• Mắt đỏ, chảy nước nhẹ nhưng không đỡ sau một hai ngày lau rửa.