Viêm tai ở chó: dấu hiệu và phòng tái phát

Chó lắc đầu liên tục, gãi tai, tai có mùi hôi là những dấu hiệu quen thuộc của viêm tai. Đây là một trong những lý do phổ biến nhất khiến chó phải đi khám. Điều làm nhiều chủ nuôi mệt mỏi là viêm tai hay tái phát, chữa xong vài tuần lại bị. Hiểu đúng nguyên nhân gốc là chìa khoá để cắt vòng lặp này.

Dấu hiệu viêm tai

• Lắc đầu, nghiêng đầu về một bên.
• Gãi tai, cọ tai xuống sàn, sofa.
• Mặt trong vành tai đỏ, sưng, nóng.
• Tai có mùi hôi, chua hoặc mùi men.
• Có ráy màu nâu sẫm, vàng, đen hoặc chảy dịch, mủ.
• Chó đau, tránh né, kêu khi chạm vào tai hay đầu.
• Vành tai sưng phồng như túi nước: có thể là tụ máu vành tai do lắc đầu mạnh.
• Nặng hơn: mất thăng bằng, đi vòng tròn, mắt giật, nghe kém. Có thể viêm đã lan vào tai giữa, tai trong.

Vì sao chó hay bị viêm tai

Ống tai chó dài và có hình chữ L, gập xuống rồi mới đi ngang, nên dễ đọng ẩm, ráy. Khi môi trường trong tai bị xáo trộn, vi khuẩn và nấm men vốn có sẵn sẽ phát triển quá mức. Các yếu tố thường gặp:

• Dị ứng: dị ứng thức ăn hoặc dị ứng môi trường như bụi nhà, phấn hoa là nguyên nhân gốc hay gặp nhất của viêm tai tái phát. Chó dị ứng thường kèm liếm chân, gãi mặt, ngứa bụng.
• Hình dạng tai: chó tai cụp, tai dài, nhiều lông trong ống tai.
• Ẩm ướt: nước vào tai khi tắm, bơi; thời tiết nồm ẩm.
• Ký sinh trùng: ve tai, hay gặp ở chó con, gây ráy đen như bã cà phê và rất ngứa.
• Dị vật: hạt cỏ, cát chui vào ống tai.
• Vệ sinh sai cách: ngoáy tai bằng tăm bông quá sâu, rửa tai quá thường xuyên, dùng cồn hay oxy già.
• Bệnh nội tiết: một số bệnh như suy giáp có thể làm da và tai dễ viêm hơn.

Điều trị: vì sao phải đi khám

Mỗi ca viêm tai cần được xác định nguyên nhân: vi khuẩn, nấm men, ve tai hay dị vật. Bác sĩ thú y thường soi tai và lấy ráy xem dưới kính hiển vi. Việc này còn để kiểm tra màng nhĩ, vì một số thuốc nhỏ tai có thể gây hại khi màng nhĩ bị thủng.

• Dùng thuốc nhỏ tai, rửa tai đúng loại, đúng cách và đủ thời gian theo chỉ định của bác sĩ thú y. Đọc kỹ nhãn sản phẩm.
• Không dừng thuốc khi thấy tai vừa đỡ. Dừng sớm là lý do phổ biến khiến viêm tai quay lại.
• Không tự dùng thuốc nhỏ tai của người hay thuốc còn thừa từ lần trước.
• Tái khám đúng hẹn để bác sĩ thú y kiểm tra tai đã sạch hẳn chưa.

Phòng viêm tai tái phát

1. Tìm và kiểm soát nguyên nhân gốc: nếu chó viêm tai nhiều lần trong năm, hỏi bác sĩ thú y về khả năng dị ứng. Có thể cần thử chế độ ăn loại trừ theo hướng dẫn hoặc kiểm soát dị ứng môi trường.
2. Giữ tai khô: khi tắm, che tai hoặc tránh xịt nước thẳng vào tai. Sau khi tắm, bơi, lau khô vành tai và phần ngoài ống tai bằng khăn mềm.
3. Kiểm tra tai mỗi tuần: nhìn màu da, ngửi mùi. Phát hiện sớm sẽ dễ xử lý hơn nhiều.
4. Vệ sinh tai vừa phải: dùng dung dịch vệ sinh tai dành cho chó theo hướng dẫn của bác sĩ thú y, chỉ lau phần nhìn thấy được. Tần suất tuỳ từng chó; tai khoẻ không cần rửa quá thường xuyên. Xem thêm bài về vệ sinh tai cho chó trên cùng chuyên mục.
5. Lông trong ống tai: hỏi bác sĩ thú y xem chó nhà bạn có cần tỉa không. Không tự nhổ lông tai nếu không được hướng dẫn, vì có thể gây kích ứng.
6. Phòng ve tai: khi nhà có chó con, mèo con mới về, kiểm tra tai sớm vì ve tai lây giữa chó và mèo.

Khi nào cần đưa đi khám

• Chó lắc đầu, gãi tai, tai đỏ hoặc có mùi hôi hơn một hai ngày.
• Tai chảy dịch, mủ, máu, hoặc chó đau khi chạm vào.
• Vành tai sưng phồng đột ngột.
• Chó nghiêng đầu, mất thăng bằng, đi vòng tròn, mắt giật: đi khám ngay.
• Viêm tai tái phát nhiều lần trong năm, dù đã điều trị.
• Nghi có hạt cỏ hay dị vật trong tai sau khi chó chạy ngoài bãi cỏ.