Giun tim ở chó: muỗi truyền bệnh và cách phòng

Giun tim là loại giun ký sinh sống trong tim và mạch máu phổi của chó. Bệnh lây qua muỗi đốt, nên ở nước có khí hậu nóng ẩm, nhiều muỗi như Việt Nam, chó nào cũng có nguy cơ. Điều đáng ngại là bệnh tiến triển âm thầm, khi có dấu hiệu rõ thì tim và phổi đã bị tổn thương.

Giun tim lây như thế nào

Tác nhân gây bệnh là giun Dirofilaria immitis. Vòng lây truyền diễn ra như sau:

1. Muỗi đốt một con chó đã nhiễm bệnh và hút theo ấu trùng nhỏ li ti trong máu.
2. Ấu trùng phát triển trong cơ thể muỗi một thời gian.
3. Muỗi đốt một con chó khác, truyền ấu trùng vào qua vết đốt.
4. Ấu trùng di chuyển trong cơ thể chó, sau vài tháng đến tim và động mạch phổi, lớn thành giun trưởng thành dài như sợi mì.
5. Giun trưởng thành có thể sống nhiều năm, sinh ra ấu trùng mới vào máu, tiếp tục vòng lây.

Chó không lây trực tiếp cho nhau. Chỉ cần một con muỗi mang mầm bệnh là đủ, nên chó nuôi trong nhà, chó ở chung cư vẫn có nguy cơ.

Dấu hiệu bệnh

Giai đoạn đầu chó thường không có biểu hiện gì. Khi số giun tăng và bệnh kéo dài, có thể thấy:

• Ho khan, dai dẳng, nhất là sau vận động.
• Mệt nhanh, không muốn đi dạo, nằm nhiều.
• Thở nhanh, thở khó.
• Sụt cân, bỏ ăn, lông xơ xác.
• Bụng to dần do tích dịch.
• Giai đoạn nặng: ngất, nướu nhợt, nước tiểu sẫm màu. Đây là tình trạng cấp cứu.

Vì dấu hiệu xuất hiện muộn, cách duy nhất để biết sớm là xét nghiệm máu tại cơ sở thú y.

Phòng bệnh: dễ và rẻ hơn chữa nhiều lần

Điều trị giun tim ở chó đã nhiễm kéo dài, tốn kém và có rủi ro, vì giun chết trong mạch máu có thể gây tắc mạch. Trong khi đó, phòng bệnh khá đơn giản.

Thuốc phòng giun tim

• Có nhiều dạng: viên nhai, thuốc nhỏ gáy, thuốc tiêm. Một số sản phẩm phối hợp phòng cả giun đường ruột, ve, bọ chét.
• Loại thuốc, cách dùng và lịch dùng cho từng chó do bác sĩ thú y quyết định, dựa trên tuổi, cân nặng và tình trạng sức khoẻ. Luôn đọc kỹ nhãn sản phẩm.
• Ở vùng có muỗi quanh năm, việc phòng thường cần duy trì đều đặn quanh năm, không bỏ quãng.
• Trước khi bắt đầu phòng cho chó trưởng thành chưa từng phòng, bác sĩ thú y thường cho xét nghiệm để chắc chó chưa nhiễm. Dùng thuốc phòng cho chó đang nhiễm nặng có thể gây phản ứng nguy hiểm.
• Chó con được bắt đầu phòng từ khi còn nhỏ theo mốc tuổi bác sĩ thú y khuyên.

Giảm muỗi quanh chó

• Dọn chỗ nước đọng quanh nhà: chậu cây, lốp xe, chum vại, máng nước.
• Lắp lưới chống muỗi ở cửa, cho chó ngủ trong nhà vào buổi tối.
• Hạn chế dắt chó ra bãi cỏ, bờ ao lúc chập tối, khi muỗi hoạt động nhiều.
• Không dùng thuốc xua muỗi của người lên chó. Một số thành phần độc với chó. Chỉ dùng sản phẩm dành cho chó theo hướng dẫn của bác sĩ thú y.

Kiểm tra định kỳ

Hỏi bác sĩ thú y về việc xét nghiệm giun tim định kỳ, nhất là khi bạn từng quên cho chó dùng thuốc phòng hoặc vừa nhận nuôi một chú chó chưa rõ lịch sử.

Khi đi khám, hãy cho bác sĩ thú y biết chó đang dùng loại phòng nào, lần gần nhất là khi nào, có lần nào bỏ quãng không. Mang theo vỏ hộp hoặc sổ theo dõi sẽ giúp ích nhiều. Đặt nhắc lịch trên điện thoại là cách đơn giản để không quên. Giun tim của chó rất hiếm khi gây bệnh ở người, nên mối quan tâm chính vẫn là sức khoẻ của chú chó.

Khi nào cần đưa đi khám

• Chó ho kéo dài, mệt nhanh, thở nhanh khi vận động nhẹ.
• Chó sụt cân, bụng to dần, lông xơ.
• Chó ngất, thở rất khó, nướu nhợt, nước tiểu sẫm màu: cấp cứu ngay.
• Bạn đã quên cho chó dùng thuốc phòng một thời gian: hỏi bác sĩ thú y cách xử lý và có cần xét nghiệm lại không.
• Chó mới nhận nuôi, chó lớn chưa từng phòng giun tim: đưa đi khám và xét nghiệm trước khi bắt đầu phòng.