Chó run rẩy: lạnh, sợ hay đau?

Thấy chó run, nhiều người lo ngay là chó ốm. Thực ra run rẩy có rất nhiều nguyên nhân, từ vô hại như lạnh hay phấn khích đến nghiêm trọng như đau đớn, ngộ độc. Điều quan trọng là nhìn vào hoàn cảnh và những dấu hiệu đi kèm để biết nên chờ theo dõi hay đưa đi khám.

Những lý do run thường gặp, ít đáng lo

Lạnh

Chó lông ngắn, chó nhỏ, chó con, chó già và chó vừa tắm xong dễ run khi trời lạnh hoặc khi nằm dưới quạt, điều hoà. Run do lạnh hết khi chó được lau khô, ủ ấm và nằm chỗ kín gió.

Phấn khích

Một số chó run lên khi chủ về, khi sắp được đi dạo hay được ăn. Kiểu run này đi kèm vẫy đuôi, nhảy nhót, mắt sáng và dừng lại khi chó bình tĩnh.

Sợ hãi, căng thẳng

Tiếng pháo, tiếng sấm, đi xe, đến chỗ lạ hay gặp người lạ có thể khiến chó run. Thường đi kèm cụp đuôi, tai ép sát, liếm môi, ngáp, thở gấp, trốn hoặc bám chủ. Run hết khi tác nhân gây sợ qua đi.

Run lúc ngủ

Chó co giật nhẹ chân, run mí mắt, kêu khe khẽ khi ngủ thường là đang mơ. Gọi nhẹ tên, chó tỉnh dậy bình thường là không sao.

Khi run là dấu hiệu bệnh

• Đau: chó đau bụng, đau lưng, đau khớp hoặc chấn thương thường run, đi lại cứng nhắc, lưng gù, không muốn nằm xuống hoặc kêu khi bị chạm vào. Xem thêm bài về dấu hiệu chó bị đau trên cùng chuyên mục.
• Sốt hoặc nhiễm trùng: run kèm lừ đừ, bỏ ăn, mũi khô nóng, thở nhanh.
• Buồn nôn: run kèm chảy dãi, liếm môi liên tục, nuốt khan, nôn.
• Ngộ độc: một số chất như sô-cô-la, caffeine, thuốc của người, thuốc diệt côn trùng, một số loại nấm hay thực vật có thể gây run cơ, co giật.
• Hạ đường huyết: hay gặp ở chó con giống nhỏ bỏ bữa, kèm yếu, loạng choạng, lơ mơ.
• Bệnh thần kinh hoặc nội tiết: một số bệnh gây run kéo dài ở đầu hoặc toàn thân. Bệnh Care cũng có thể gây giật cơ.
• Tuổi già: chó già có thể run chân sau do cơ yếu dần hoặc đau khớp. Đừng coi đó là "chuyện tuổi tác" mà bỏ qua; bác sĩ thú y có thể giúp chó dễ chịu hơn.

Quan sát gì để phân biệt

Khi chó run, hãy bình tĩnh ghi nhận vài điều sau. Những thông tin này rất có ích cho bác sĩ thú y:

1. Hoàn cảnh: trời lạnh không, có tiếng ồn, có khách lạ, vừa đi xe, vừa tắm?
2. Vị trí run: toàn thân, chỉ chân sau, chỉ đầu, hay một vùng cơ?
3. Thời gian: vài phút rồi hết, lặp lại nhiều lần trong ngày, hay kéo dài liên tục?
4. Chó có tỉnh táo không: gọi tên có phản ứng, nhìn theo chủ, đứng dậy được không. Co giật thật sự thường kèm mất ý thức, chảy dãi, sùi bọt, tiểu tiện không tự chủ.
5. Dấu hiệu khác: ăn uống, đi vệ sinh, nôn, ho, đi khập khiễng, bụng căng.
6. Chó có thể đã ăn phải gì: thùng rác bị lục, thuốc rơi, bả chuột, cây cảnh bị nhai.

Nếu được, quay một đoạn video ngắn khi chó đang run. Nhiều cơn run chỉ xảy ra ở nhà, đến phòng khám thì đã hết.

Việc nên làm tại nhà

• Nếu do lạnh: lau khô, quấn khăn, đưa vào chỗ ấm, kín gió.
• Nếu do sợ: đưa chó vào phòng yên tĩnh, kéo rèm, bật nhạc nhỏ. Ở gần, nói giọng nhẹ nhàng, không quát mắng, không ép chó ra khỏi chỗ trốn.
• Không tự cho chó uống thuốc giảm đau của người. Nhiều loại rất độc với chó, kể cả loại thông dụng. Mọi thuốc chỉ dùng theo chỉ định của bác sĩ thú y.
• Nếu chó co giật: dọn đồ vật xung quanh, không cho tay vào miệng chó, không cố giữ chặt chó, ghi lại thời gian cơn co giật.

Khi nào cần đưa đi khám

• Run kèm nôn, tiêu chảy, bỏ ăn, lừ đừ hoặc sốt.
• Run kèm dấu hiệu đau: kêu khi chạm, lưng gù, bụng căng cứng, không chịu nằm.
• Nghi ngộ độc hoặc biết chó vừa ăn phải thứ có hại: đi ngay, không chờ.
• Co giật, mất ý thức, hoặc một cơn co giật kéo dài vài phút, nhiều cơn liên tiếp: cấp cứu ngay.
• Chó con giống nhỏ run, yếu, lơ mơ sau khi bỏ bữa.
• Run kéo dài nhiều ngày, lặp lại không rõ lý do, hoặc ngày càng nặng.
• Chó run sau khi bị ngã, bị xe va chạm, kể cả khi bên ngoài trông vẫn ổn.